Nieuws

Liever Marx dan ETF's

Passief beleggen leidt tot grotere economische misstanden dan het marxisme, beweert Inigo Fraser Jenkins van Bernstein.

“Een zogenaamd kapitalistische economie waar de enige beleggingen passief zijn, is erger dan een marxistische economie, of een economie met marktgedreven kapitaalmanagement.” Met die gepeperde uitspraak breekt analist Inigo Fraser Jenkins van Bernstein een lans voor actief beheer.

Natuurlijk kunnen we marxisme en actief beheer niet over een kam scheren, zegt Jenkins. “Bij marxisme worden economische doelstellingen nagestreefd op basis van nut en gebruikswaarde voor de maatschappij en níet op basis van winstgroei. 

Marx (zie foto) beschouwt het proces van voortdurende kapitaalaccumulatie door enkel het nastreven van stijgende rendementen onder kapitalisme als fundamentele zwakte.” Wanneer kapitaal wordt vergaard tot een punt waar meer winst wordt gemaakt dan er investeringen voor maatschappelijk nut voorhanden zijn, is overproductie en overaccumulatie van kapitaal het gevolg.

Jenkins: “Hierdoor worden volgens Marx sectoren gecreëerd die geen economisch maatschappelijke gebruikswaarde hebben, maar die enkel nodig zijn om investeringen te absorberen. Dat leidt tot afval, inefficiëntie en bubbels.”

Actief heeft maatschappelijke functie

Maar de analist ziet wel overlappingen in het belang van kapitaalbeleid voor de samenleving als geheel. Fondsbeheer heeft in aandelenmarkten heeft volgens hem een belangrijke maatschappelijke functie, waarbij kapitaalallocatie moet staan voor het optimaliseren van kapitaalstromen.

Jenkins: “Actief beleggen jaagt efficiënte assetallocatie aan via directe injecties in aandelenkapitaal, of indirect door bij te dragen aan een verbeterde informatietoegang, wat cruciaal is voor een transparante financiële markt."

De vooruitgerichte blik én de daarmee gepaard gaande planning, acht hij hierbij van het grootste belang. De financiering van het pensioenstelsel beschouwt Jenkins als het ultieme voorbeeld waar vooruitplannen het hardst nodig is.

Ver vooruit kijken

Volgens Jenkins staat de huidige politieke onzekerheid en de opkomst van het populisme niet los van een tragere groei en een stijgende ongelijkheid. “In deze omstandigheden is juist behoefte aan planning en efficiëntie bij het alloceren van kapitaal.”

Maar passief beheer heeft met een terugkijkende in plaats van vooruitziende blik geen oog voor toekomstige groei en ontbeert daarmee elke vorm van planning. Jenkins: “Daarom zien wij een centrale -, maar wél op de toekomst gerichte planning – van investeringen onder Marx als beter dan géén planning bij assetallocatie.”

Hij vervolgt: “Of je het nu wel of niet met de economische visie van Marx eens bent; er is in ieder geval – op basis van nut in het economisch beleid - sprake van planning en vooruitkijken. Dat is ook het geval bij actief beheer, maar ontbreekt bij passief beheer waar enkel op basis van het verleden investeringsbeslissingen worden genomen.”

EKU met vleugje marxisme

Jenkins wijst vervolgens op de Europese Kapitaalmark Unie (EKU), het initiatief van Brussel om de barrières voor internationaal investeren te slechten. “Brussel lijkt met dit initiatief een vleugje marxisme te hebben toegevoegd aan het westerse kapitalistische model.”

De unie heeft als overkoepelende doelstelling het maximaliseren van de voordelen van kapitaalmarkten en niet-bancaire financiële instellingen voor de reële economie. De Europese Unie wil dat efficiënte kapitaalmarkten centraal staan in de financiering van groei en het scheppen van banen. Jenkins: “Dat kun je terugvertalen naar het sociaal nut en belang of de maatschappelijke gebruikswaarde, die onder marxisme worden nagestreefd.”

De doelstellingen van de EKU kunnen volgens Jenkins worden behaald met het streven naar idiosyncratische rendementen door middel van actief beheer en niet door simpelweg het najagen van benchmarks en indices onder passief beheer.

Jenkins sluit af: “Door met vooruitziende blik te investeren in activiteiten van specifieke, individuele ondernemingen stroomt kapitaal actief, efficiënt en optimaal naar de juiste sectoren en markten.”

Hein Praats is eigenaar van mediabedrijf L'AUROIS. Hij heeft zich, met een financiële handelsachtergrond van twintig jaar, gespecialiseerd als freelancer in – onder meer – financieel tekstschrijven. Deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Lees meer

Alternatieve beleggingen