Nieuws

Iedereen verliest

Het protectionistische handelsbeleid van Trump kan volgens Schroders ingrijpende gevolgen hebben voor de wereldeconomie.

Robin McDonald, fondsbeheerder bij Schroders, analyseert de mogelijke effecten van Trumps handelsbeleid voor de wereldeconomie. Hij constateert dat de positieve effecten van Bretton Woods wankelen. "Begin zeventiger jaren kwamen er vrij bewegende valuta’s en dit beïnvloedde de wereldhandel fundamenteel."

De lopende rekening van de VS was van 1929 tot 1980 min of meer in balans. Vanaf 1980 verslechterde deze: de VS importeerde netto meer dan het exporteerde. Tussen 1980 en 2015 zwelde het Amerikaanse handelstekort aan tot over de 10 biljoen dollar cumulatief. In die periode transformeerde de handel met de VS het ene na het andere land, dat een exportgeleide groei nastreefde. China is hiervan het meest aansprekende voorbeeld.

Iedereen profiteert

Handelspartners zagen hun economie ontwikkelen dankzij meer banen en groeiende welvaart. Maar ook de VS profiteerden. "Goedkope import drukte de inflatie en kapitaalinstroom van buitenaf waardoor de Amerikaanse rente kon dalen naar praktisch nul procent, na in 1980 op 20% te hebben gestaan De VS konden hierdoor hun begrotingstekort goedkoper financieren Amerikaanse huishoudens profiteerden van goedkope importgoederen en lage rente, waardoor kredietverstrekking en consumptieve uitgaven konden toenemen ondanks stagnerende lonen. Amerikaanse bedrijven zagen hun winstmarges toenemen, naarmate internationale grenzen open gingen en het aanbod van arbeid haast oneindig werd." 

Toen de financiële crisis zich aandiende, werd de schuldenlast niet afgebouwd. "Vreemd genoeg was de beleidsreactie om juist meer schuld aan te gaan." Het systeem zelf veranderde niet in de jaren die volgden op de crisis. En ondanks de miljarden dollars aan monetaire stimuleringsmaatregelen, een verdubbeling van de staatsschuld, ultra-lage rente, record-lage obligatierente en record-hoge aandelenprijzen, maakt de Amerikaanse economie de zwakste economische groei door sinds de Tweede Wereldoorlog door.

McDonald: "Niet alleen is de cyclus zwak, maar ook is de welvaartsverdeling scheef gegroeid. De VS blijft een van de rijkste landen in de wereld. Maar ongelijke verdeling van welvaart, inkomensongelijkheid en in perceptie ongelijke maatschappelijke kansen hebben uiteindelijk een hoge mate van ontevredenheid bevorderd."

De komst van Trump

En toen kwam Trump aan de macht. Hij is voornemens om het handelstekort te elimineren. Het argument is dat de tekortkomingen van het Bretton Woods-systeem leiden tot een onvermogen om grote handelstekorten te voorkomen, als gevolg van valuta-manipulatie en oneerlijke handel. Daardoor zouden Amerikanen hun baan verloren hebben en lagere lonen krijgen.

Maar dat is volgens McDonald maar een kant van het verhaal. De wereldeconomie is opgebouwd rond een Amerikaans handelstekort van 35 jaar. Die situatie is moeilijk terug te draaien, zeker niet zonder grote ontwrichting. "In 2015 bedroeg het handelstekort van de VS 500 miljard dollar. Als dat tekort opgeheven zou worden, betekent dat in theorie dat de handelsbalans van de rest van de wereld met een dergelijk bedrag krimpt. Het handelstekort met China bedroeg 347 miljard dollar, ofwel 3% van het Chinese BBP. Als dat tekort weggepoetst zou worden, krimpt niet alleen de Chinese economie met dat bedrag, maar indirect zou het enorm veel Chinese banen, investeringen en consumptie kosten."

Maar McDonald denkt dat de indirecte gevolgen ook negatief uitpakken voor de VS. Inflatie en rente zullen zeer waarschijnlijk gaan stijgen. De kredietverlening krimpt en winstmarges slinken. En dat is een giftige mix voor een zwaar gefinancierde economie zoals de VS. "Daarnaast zorgt het Amerikaanse handelstekort voor een injectie van dollars in de wereldeconomie dat de wereldhandel financiert. Zonder voldoende dollars in het systeem dreigt de wereldhandel stil te vallen."

Een beter alternatief

McDonald denkt dat Trump zeer ambitieus en zeer ongeduldig blijkt te zijn en dat belooft niet veel goeds voor het op waarde schatten van directe en indirecte gevolgen en het nemen van afgewogen besluiten. Hoe hij de wereldhandel benadert, is van cruciaal belang. "Het handelstekort veeg je niet zomaar van tafel." 

McDonald hoopt - tegen beter weten in? - dat Trump zich meer zal richten op structurele versterking van de productiecapaciteit van de Amerikaanse economie en de toenemende wereldwijde totale vraag en niet het afbouwen daarvan.

De Redactie van IEXProfs bestaat uit verschillende journalisten. De informatie in dit artikel is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies, of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Het is mogelijk dat redactieleden posities hebben in een of meer van de genoemde fondsen. Klik hier voor een overzicht van hun beleggingen.

Lees meer

Pensioen