Nieuws

Duurzaam volgens ABP en Triodos

Hoe duurzaam belegt mijn pensioenfonds, het ABP? Nou, weinig eigenlijk. Triodos belegt veel duurzamer, maar blijft ook praktisch.

Netjes ondernemen. Proberen om bij de productie het milieu zo min mogelijk te belasten. Zorgen dat uw werknemers op een fatsoenlijke manier behandeld worden.

Uw bedrijf zoveel mogelijk in dienst stellen van maatschappelijke doelstellingen. Duurzaam, maatschappelijk en verantwoord ondernemen is al lang geen hobby meer van een handjevol idealisten.

Als ondernemers zelf al niet de noodzaak voelen volgens steeds strengere ESG-criteria (Environmental, Social, Governance) te opereren, dan is het wel de maatschappelijke druk die hen ertoe beweegt.

Wat doen pensioenfondsen?

In dat proces spelen beleggers een niet geringe en steeds verder toenemende rol. Op zichzelf is een dergelijke ontwikkeling uitstekend. Wie kan er tegen zijn dat bedrijven meer en meer gericht zijn op het leveren van een maatschappelijke bijdrage.

Ik niet, hoewel de actievere opstelling van pensioenfondsen op dit terrein problematisch kan zijn. In ieder geval zolang deelname aan deze fondsen verplicht is en ik niet de keuze heb van pensioenfonds te wisselen.

Want de invulling van duurzaam beleggen is ten dele politiek gemotiveerd. Dus kijk ik wat mijn eigen pensioenfonds, het ABP, over duurzaam beleggen te melden heeft en vergelijk dat met de van nature duurzame beleggers van Triodos bank.

Strengere criteria

De verschillen zijn enorm. Gelukkig maar, want mijn conclusie is dat ik op basis van ABP’s ESG-invulling eigenlijk niet veel problemen met het beleid heb. Waarbij ik wel aanteken dat de gehanteerde duurzaamheidcriteria niet veel anders zijn dan wat een goede aandeelhouder vanuit het risico en rendementsperspectief toch ook al in zijn overwegingen moet betrekken.

Triodos heeft veel strengere criteria. Ook prima, omdat niemand verplicht via deze bank te beleggen. Ik zou er niet snel voor kiezen, omdat veel criteria in mijn gevoel helemaal niet maatschappelijk verantwoord zijn.

Eerst het ABP. Het pensioenfonds geeft aan dat bedrijven voldoende aandacht moeten hebben voor duurzaamheid en verantwoord ondernemen. Dat hoeft niet ten koste te gaan van het rendement, zo stelt de pensioenuitvoerder.

Slappe voorbeelden

ABP legt op zijn site uitvoerig uit wat het duurzaamheidbeleid inhoudt en geeft voorbeelden. Slappe voorbeelden, naar mijn overtuiging. Zo stelt ABP dat zij in het kader van het duurzaamheidbeleid tegen de fusiebonussen was bij Ahold.

Bestuurders behoren geen extra bonussen te ontvangen voor werkzaamheden die binnen hun reguliere werkzaamheden vallen. Ik ben het daar helemaal mee eens. Maar dat heeft niets met duurzaamheid te maken, maar is gewoon opkomen voor het aandeelhoudersbelang.

Direct en indirect. Die extra beloning gaat van het rendement van aandeelhouders af en bovendien tasten die bonussen het imago van de onderneming aan. Dat is op de lange duur slecht voor het bedrijf en daarmee niet in het belang van de aandeelhouders. 

Lees ook: Pensioenfonds niet duurzaam genoeg

Traditionele afweging

Een tweede voorbeeld geeft het pensioenfonds ten aanzien van ABP’s protest tegen proefboringen door Shell in Alaska. Het pensioenfonds was daar tegen, natuurlijk vanwege de milieuaspecten, maar ook vanwege de onoverzienbare risico’s als het met die boringen mis gaat.

Dat gaat ten koste van veel Nederlandse gepensioneerden, aldus het ABP. Ook nu weer heeft dit argument uiteindelijk niets met duurzaamheid te maken, maar gewoon met de traditionele afweging tussen risico en rendement.

Het pensioenfonds zou pas echt een uitgesproken duurzame keuze maken als het zou hebben gesteld dat de olieboringen een geweldig rendement (in relatie tot het risico) voor gepensioneerden zou opleveren, maar dat vanwege de milieuaspecten het ABP toch niet meer in dergelijke projecten (via Shell) investeert.

Zeer beperkt uitsluiten

Dat zou pas echt duurzaam beleid zijn, hoewel ik daar als deelnemer in het ABP tegen een dergelijke opstelling zou zijn geweest om de eerder genoemde reden van de verplichte participatie.

Als ik kijk naar de uitsluitingcriteria van ABP, dan blijkt het fonds ook op dit gebied het duurzaamheidbeleid beperkt geprofileerd uit te voeren. Het pensioenfonds belegt bijvoorbeeld niet in bedrijven die wapens maken die volgens internationale verdragen verboden zijn.

Tja, je kunt het duurzaam noemen. Ik vind meer dat het fonds hier keurig volgens internationaal recht handelt. Het lijkt mij dat als ABP geen duurzame uitsluitingcriteria hanteert, de portefeuille er niet veel anders uit zou zien.

Wal-Mart eruit, Ahold er niet in

Of zou ABP nu vol gaan in Libische staatsobligaties, een belegging die nu via de criteria is uitgesloten? Toch staat er een onderneming op de uitsluitinglijst die echt vanuit ABP’s eigen criteria niet meer voor een belegging in aanmerking komt: Wal-Mart.

De Amerikaanse retailer voldoet niet aan de VN Global Compact criteria. Sinds 2010, toen ABP de aandelen van de ondernemingen verkocht, is een koersrendement van circa 35% (in euro) gemist.

Dat is jammer, maar als ABP daarvoor in de plaats bijvoorbeeld Ahold heeft gekocht, dan is er in rendementstermen niets aan de hand. Integendeel, het bedrijf dat bonussen alleen nog gebruikt in zijn supermarktaanbiedingen, is in vijf jaar tijd nagenoeg in koers verdubbeld.

Heineken op het randje

Kijk ik naar duurzaam beleggen bij Triodosbank, dan is dat andere koek, hoewel ook de maatschappelijk verantwoord opererende bank praktisch blijft. Bedrijven in de alcohol- of tabaksindustrie komen bijvoorbeeld nauwelijks voor een belegging in aanmerking.

Toch is er wel positie in Heineken volgens het best-in-class-principe, mede omdat het bedrijf een aanvaardbaar beleid voert om verantwoord met drank om te gaan. Ik heb persoonlijk geen enkel probleem met beleggen in een drankenproducent, maar als je principieel maatschappelijk netjes wilt beleggen, is dit toch op het randje.

Heineken kan zich nog zo netjes gedragen, maar zouden er minder verslavingsproblemen zijn met Heineken biertjes dan met die van AbInbev of andere alcoholproducenten?

Lees ook: ESG is Zwitsers precisiewerk

Handelen in aandeelhoudersbelang

Echt inconsequent vind ik het afzien van investeringen in de wapenindustrie. Zou de bank Nederland weer willen verdedigen met het inzetten van de waterlinie? Moeten agenten misdaad bestrijden met begripvolle woorden en de zachte hand?

Inconsequent is ook dat in het verlengde daarvan Triodos geen probleem heeft met de aankoop van Nederlandse of Belgische staatsobligaties. Met het overheidsberoep op de kapitaalmarkt wordt toch (indirect) leger en politiebewapening gefinancierd?

ABP gaf aan dat de duurzame keuze geen rendement kost. Dat lijkt mij geen gewaagde stelling, aangezien dit ABP eigenlijk niet anders is dan handelen in het aandeelhoudersbelang.

Helemaal niet netjes

Bij Triodos lijkt het anders te liggen als het om rendement gaat, want over de afgelopen drie jaar behaalde het duurzame beleggingsfonds van de bank, Sustainable Equity Fund, jaarlijks een 3,5% slechter resultaat dan de benchmark, de MSCI World index.

Als we het dan toch over fatsoenlijk en netjes handelen hebben, heb ik nog een advies voor Triodos. De resultaten van het beleggingsfonds worden vergeleken met de netto MSCI World index.

Dat vind ik nou niet helemaal netjes en duurzaam. Een juiste vergelijking is die met de bruto-index, waarbij de belasting nog niet is verminderd op het dividend. Op deze wijze laat Triodos de benchmark een kleine 0,5% slechter presteren dan het in werkelijkheid doet. Foei, niet fraai voor een duurzame bank!

 

Duurzaam beleggen anno 2017

De Redactie van IEXProfs bestaat uit verschillende journalisten. De informatie in dit artikel is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies, of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Het is mogelijk dat redactieleden posities hebben in een of meer van de genoemde fondsen. Klik hier voor een overzicht van hun beleggingen.

Lees meer

De impact van het coronavirus