Joost Ramaer is freelance journalist en schrijver van het boek De Geldpers – De teloorgang van het mediaconcern PCM (Prometheus, 2009). Over beleggen schreef hij eerder een wekelijkse column in NRC Handelsblad (2011-2013).

Nieuws

Focus op inefficiënte illiquide markten

CIO Hans Stoter wil de multi-assettak van NN IP verder laten groeien. Zonder de illiquide niches op de markt uit het oog te verliezen.

Zeker is dat NN IP, onder andere met zijn multi asset-aanpak de wind mee heeft. CIO Hans Stoter legt uit waar hij de focus legt bij de vermogensbeheerder.

Drie jaar geleden al, nog vóór de beursgang van NN Group, zette Stoter op IEXProfs.nl haarfijn uiteen wat hij zou gaan doen. Doorgaan met actief beheerd beleggen, om te beginnen, want daar is zijn bedrijf goed in.

Het provisieverbod, door velen gezien als de doodsteek voor actief beheer, verwelkomde hij juist. “Actief beheerde fondsen, zoals wij die aanbieden, zijn nu nog duidelijk duurder dan ETF’s, omdat die kickback in de kosten zit,” legde hij op 6 september 2013 uit.

“Dat vervalt straks, waardoor het speelveld voor actief en passief gelijk wordt.” Daardoor werd de opdracht voor zijn team een stuk simpeler: doe het netto iets beter dan de index. “Dan win je van een ETF, want die doet het hoe dan ook altijd iets slechter dan de index.”

Verschil maken

Multi-asset is een van de drie speerpunten die Stoter bij zijn aantreden had vastgesteld. “We kunnen en willen niet alles voor iedereen zijn en doen,” zegt hij anno nu, in zijn sobere Haagse kantoor. “Een door NN IP beheerd Amerikaans largecapfonds heeft geen enkele zin. In zo’n domein kunnen we geen verschil maken.”

Wel in thematisch beleggen – met name duurzaam – en in vastrentend met betekenisvolle spreads bovenop staatsobligaties. Credits van bedrijven in opkomende economieën, bijvoorbeeld. Zie daar de twee andere speerpunten.

“Vastrentend is onze kerncompetentie, omdat wij nu eenmaal al decennia lang beleggen voor onze verzekeraar. En verzekeraars beleggen van oudsher hoofdzakelijk in vastrentende waarden.” De premies die NN IP voor Nationale Nederlanden belegt, maken nog altijd ongeveer de helft uit van het totale beheerde vermogen.

Groei bij pensioenfondsen en particulieren

Maar de groei zit in de andere helft: pensioenfondsen en particuliere beleggers. Aan die partijen wil Stoter producten aanbieden die ze elders niet kunnen krijgen. Zoals multi-asset. Preciezer geformuleerd: outcome oriented, volatility managed-producten.

Stoter wil beleggers kunnen bedienen die vragen: doe mij maximaal 10% volatiliteit en een nettorendementsdoel van 5% per jaar. “In het Verenigd Koninkrijk is dit al een grote markt,” zei hij in september 2013.

“Nu zit ongeveer 10% van onze assets in multi asset-strategieën. Dat moet duidelijk meer worden.” Destijds had NN IP 180 miljard euro onder beheer, waarvan dus 18 miljard in multi-asset. Inmiddels is dat 20 miljard, op een totaal beheerd vermogen van nu 198 miljard euro. Het nieuwe NN IP Multi-Asset Factor Opportunities Fund, dat in april gelanceerd werd, heeft al meer dan 18% rendement gemaakt. Ook de andere multi asset-fondsen van het huis hebben de wind mee.

Geld uitlenen

Stoter studeerde economie en later ook beleggingsanalyse aan de van oorsprong gereformeerde Vrije Universiteit in Amsterdam en studeerde daarna door in de VS – curieus genoeg aan de uiterst katholieke University of Notre Dame in de Amerikaanse staat Indiana.

Vervolgens was hij een dik jaar lang luitenant bij het Korps Commandotroepen in Roosendaal. Zijn eerste baan was accountmanager commercial banking bij Nomura in Amsterdam. Vervolgens werkte hij drie jaar op de treasury-afdeling van Philips.

“Eerst leende ik geld uit, daarna leende ik het zelf,” zegt hij over deze periode. “Dat was heel leerzaam.” In 1998 werd hij senior manager investment grade credits bij het toenmalige ING Investment Management. Daar werkt hij nog steeds, al zijn de naam en de status van zijn werkgever veranderd.

Noord-Korea is ook stabiel

Zijn gesprek met IEXProfs magazine vindt plaats op dinsdag 8 november. Het is dan nog niet duidelijk dat Donald Trump later die nacht de Amerikaanse presidentsverkiezing zal winnen. Maar dat maakt Stoter ook niet zo heel veel uit.

“Wie er ook wint, de nieuwe president zal de overheidsbestedingen verhogen en Amerikaanse bedrijven meer proberen te beschermen tegen buitenlandse concurrenten.” Ook die voorspelling is tot dusver uitgekomen, gezien Trumps belofte én de belastingen drastisch te verlagen – vooral voor rijke particulieren en bedrijven – én drastisch te investeren in de zwaar verwaarloosde Amerikaanse infrastructuur.

Stel dat Trump wint, zo begint de verslaggever een flauwe provocatie. Dan behouden de Republikeinen vermoedelijk ook de meerderheid in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Eigenlijk is dat goed, toch? Dat zou de VS regeerbaarder maken, na alle Republikeinse obstructie van Obama. Stabieler. Stoter trapt er niet in. “Noord-Korea is ook stabiel,” repliceert hij droogjes.

ETF's zorgen voor veranderingen

“Stabiliteit is geen doel op zich, het gaat erom wat je ermee bereikt. Voor ons is het veel beter als de nieuwe president een open blik naar de wereld heeft.” Helaas is die wens niet in vervulling gegaan. Maar een professioneel belegger als Hans Stoter ligt daar niet wakker van.

Hij probeert altijd met alle opties rekening te houden en voor alle opties de beste, of minst slechte reactie te bedenken. Bij NN IP heeft Stoter de dotcom-crash meegemaakt van 2000-2001, de kredietcrisis, een Brexit en een nek-aan-nekrace bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Is er iets veranderd aan hoe beleggers zo’n grote of kleine crisis verwerken? “De markten zijn veel toegankelijker geworden voor veel meer partijen, met name voor particulieren,” antwoordt hij meteen. Dankzij ETF’s. Dankzij online brokers, waardoor veel meer effecten gemakkelijk verhandelbaar zijn geworden tegen drastisch lagere kosten.

Private debt terug

En dankzij alle informatie die online, en veelal gratis, beschikbaar is gekomen. Maar dat maakt actief beheer à la NN IP dus niet overbodig. Integendeel, eerder. Neem private debt, een markt die de laatste tijd enorm in de mode is: onderhandse kredietverlening aan bedrijven.

“Ik deed dat hier al in 1998,” vertelt Stoter. “Nationale Nederlanden leent al decennia lang rechtstreeks en onderhands aan bedrijven. Gewoon, omdat het een goede belegging is, met een mooie rente en een laag risico. Nee, daar hoef je geen bank voor te zijn. Als jij geld wilt lenen aan je buurman, heb je ook geen bankvergunning nodig.”

Private debt raakte alleen in onbruik, dankzij de euro en doordat die publieke markten zoveel laagdrempeliger werden. Maar nu banken bijna niks meer mogen en kunnen, is private debt weer helemaal terug van weggeweest.

Ook verantwoord beleggen

Ook weer zo’n niche die ING IM, en nu NN IP, nooit helemaal heeft laten vallen. “Wij focussen op inefficiënte en illiquide markten,” zegt Stoter. Daarnaast wil NN IP zich heel duidelijk manifesteren in verantwoord beleggen.

Impact investing behoort daar ook toe. “Dat gaat een stap verder dan duurzaam beleggen. Bij impact investing moet er sprake zijn van financieel én maatschappelijk rendement. Het is compleet benchmark unaware.”

Sinds een maand heeft NN IP een Global Sustainable Opportunities Fund. Naast het fonds in duurzame aandelen, dat al vijftien jaar oud is. “Wij hebben ook een Sustainable Credit en een Euro Green Bond Fund. Duurzame obligatiefondsen zijn nog zeer schaars.”


Joost Ramaer is freelance journalist en schrijver van het boek De Geldpers – De teloorgang van het mediaconcern PCM (Prometheus, 2009). Over beleggen schreef hij eerder een wekelijkse column in NRC Handelsblad (2011-2013). De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Lees meer

De impact van het coronavirus