Joost Ramaer is freelance journalist en schrijver van het boek De Geldpers – De teloorgang van het mediaconcern PCM (Prometheus, 2009). Over beleggen schreef hij eerder een wekelijkse column in NRC Handelsblad (2011-2013).

Nieuws

Private debt oervorm kredietverlening

Er zijn grotere deals en beleggers willen er meer investeren. William Nicoll van M&G over de groeiende markt voor private debt.

Met een wereldwijde omzet van 33 miljard dollar per jaar in repen, kauwgom, M&M’s, Uncle Ben-rijst en honden- en kattenvoer is Mars een reus onder de makers van etenswaren.

Maar het is ook een van de meest gesloten multinationals op aarde, zonder beursnotering, kwartaalcijferberichten en openbare jaarverslagen. De familie Mars houdt 100% van de aandelen, al vanaf de oprichting in 1911.

Het onderonsje van de Marsjes gaat zo ver dat het concern zelfs geen bedrijfsobligaties uitgeeft. “Mars heeft uitsluitend private debt,” zegt William Nicoll. Wat dat is?

Private schuld

Wel, de definitie is even simpel als weinigzeggend: schuld die niet wordt uitgegeven en verhandeld op openbare markten. Private debt omvat een bonte waaier van varianten in zowat alle vermogenscategorieën die het complete risicospectrum bestrijken.

"We zijn al sinds 1997 actief in deze markt,” aldus Nicoll, director of fixed income bij de Britse vermogensbeheerder M&G Investments, een zelfstandig opererende dochter van de verzekeraar Prudential. M&G beheert wereldwijd 255 miljard pond, waarvan 30 miljard ofwel 12% in privaat vermogen, voor het leeuwendeel private debt.

“De laatste tijd groeit deze sector hard, door de lage rente en de strengere regels voor banken.” Private debt is zo oud als de mensheid. Het is een onderhandse markt, waar debiteuren en crediteuren elkaar vinden omdat ze elkaar kennen en vertrouwen.

Kredietcrisis gooide roet in eten

De markt raakte in de versukkeling door de opmars van publieke markten in de laatste veertig jaar. Met als dieptepunt de periode 1995-2005, vertelt Nicoll: “Toen waren de zakenbanken oppermachtig. Zij deden bijna alle zakelijke kredietverstrekking.”

De kredietcrisis maakte daar een abrupt einde aan. Banken kónden niet meer verdienen aan krediet, door de extreem lage rente en ze móchten er ook nauwelijks meer aan verdienen van toezichthouders en regelgevers. Partijen als M&G sprongen in dat gat.

“In feite gaan we nu terug naar de normale situatie,” aldus Nicoll. “Banken verschaften dermate massaal krediet dat zij geen tijd meer hadden om zich te verdiepen in de geldleners. Van een betekenisvolle relatie tussen bank en klant was nauwelijks nog sprake.”

Geldkraan niet dichtdraaien

De opmars van private debt herstelt die nauwe banden weer. De kredieten zijn duurder, deels omdat de crediteuren hun huiswerk veel grondiger doen. “Voor ons is private debt zeer arbeidsintensief,” weet Nicoll. Maar de schuldenaren hebben dat er graag voor over.

Want daar tegenover staan een grotere vrijheid voor hen in het gebruik van het krediet en de nauwere en meer persoonlijke band met de crediteuren. “Wij kunnen veel loyaler en coöperatiever zijn dan banken. Als het even tegenzit, zullen wij nooit zo maar de geldkraan dichtdraaien."

Verschaffers van private debt zijn meer geneigd de ondernemer door moeilijke periodes heen te loodsen. Maar al die mooie argumenten maken ook meteen duidelijk waarom het een heel ander soort belegging is dan ETF’s of beleggingsfondsen: private debt is zeer illiquide.

Illiquide belegging

U kunt er niet zo maar weer uit. Maar de liquiditeit neemt wel toe, dankzij partijen als M&G. “Wij bouwen fondsen met een gemiddelde omvang van 0,5 miljard pond,” aldus Nicoll. “De belegger hoeft alleen maar geld te geven. Wij zoeken goede debiteuren en onderhouden de relatie met hen. Daardoor wordt private debt ook toegankelijk voor kleine en middelgrote pensioenfondsen.”

Het rendement voor de belegger varieert van euribor plus 3 tot 4%, tot euribor plus 10 tot 11%, afhankelijk van het risicoprofiel van de debiteur. “De vergoedingen zijn hoger omdat de debiteuren minder bekend zijn en geen publiek verhandelbare obligaties uitgeven,” legt Nicoll uit.

“Maar als je hun balansen nader bestudeert, zie je vaak bedrijven die in feite de rating investment grade verdienen.” Met andere woorden: private debt komt neer op een hoge vergoeding voor een laag risico. Mits u aanvaardt dat u er niet zo maar in en uit kunt.

Deals worden groter

Voor institutionele beleggers is dat meestal geen probleem. “In Frankrijk is in een paar jaar tijd een markt voor private placements ontstaan. Vooral omdat de Franse autoriteiten verzekeraars zijn gaan aanmoedigen om direct geld te lenen aan bedrijven.”

Met andere woorden: dezelfde overheden die de banken afknijpen, beginnen in de gaten te krijgen dat daardoor problemen ontstaan en proberen die op te lossen. Nicoll vindt dat prima: “De publieke kredietmarkt is veel minder efficiënt geworden.

Maar de kwaliteit van de kredietverlening is sterk verbeterd.” Als gevolg van de grotere kennis van de private geldleners en van hun nauwere, meer persoonlijke banden met de schuldenaren. Geen wonder dat deze onderhandse markt sterk groeit.

“De deals worden steeds groter. Onlangs hebben wij 250 miljoen pond geleend aan een onderneming in zonne-energie.” En de fondsen die M&G ophaalt bij zijn klanten dikken eveneens aan. “De gemiddelde omvang van 0,5 miljard pond gaat inmiddels in de richting van een dik miljard.”

IEXProfs alternatieve beleggingen

 

Dit artikel stond ook in IEXProfs Magazine 4, 2016


Joost Ramaer is freelance journalist en schrijver van het boek De Geldpers – De teloorgang van het mediaconcern PCM (Prometheus, 2009). Over beleggen schreef hij eerder een wekelijkse column in NRC Handelsblad (2011-2013). De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Lees meer

China; opnieuw lieveling van beleggers?