Nieuws

Storm in de pensioenindustrie

Het besturen van een pensioenfonds was nooit zo moeilijk. BNP Paribas Securities Services over de vele uitdagingen.

  • Meer regels
  • Extreem lage rentes
  • Toenemende marktvolatiliteit
  • Digitale revolutie
  • Kritische pensioendeelnemers

Voor de pensioenindustrie zijn het turbulente tijden. Pensioenbestuurders kunnen de ontwikkelingen amper nog bijbenen. Hoe de verschillende pensioenfondsen, maar ook pensioenverzekeraars, alle veranderingen verteren, onderzocht BNP Paribas Securities Services.

Van deze global custodian (de vijfde van de wereld) zijn pensioenfondsen en verzekeraars belangrijke klanten. Dan wil je graag weten wat er bij hen hoog op de agenda staat.

BNP Paribas Securities Services sprak daarom met 23 belangrijke vertegenwoordigers uit de wereldwijde pensioenindustrie en verzekeraarswereld. Namens Nederland gaven PPGM, ASR en Actiam hun visie op de uitdagingen in de industrie.

Van traditioneel naar alternatief

“Nee, dat zijn niet allemaal klanten van ons,” haast Robert van Kerkhoff (foto), hoofd van BNP Paribas Securities Services, te zeggen. “We wilden er neutraal in zitten.”

Groot probleem voor de pensioenfondsen is natuurlijk de combinatie van extreem lage rentes en de toenemende volatiliteit op de financiële markten. "Daar worstelen de pensioenfondsen sterk mee," zegt Van Kerkhoff. "Er wordt daarom steeds meer gekeken naar illiquide beleggingen, zoals hypotheken, infrastructuurprojecten maar ook private equity. In de traditionele beleggingscategorieën aandelen en obligaties valt er nu te weinig rendement te behalen."

Deze nieuwe alternatieve beleggingen zorgen wel weer voor nieuwe uitdagingen. Hoe waardeer je bijvoorbeeld een stuk bouwgrond? Hoe gemakkelijk is het om een asset zonder opruimkorting van de hand te doen? Van Kerkhoff: "Voor de toenemende beleggingscomplexiteit is ook meer kennis nodig. Halen ze die in huis, of is externe hulp de oplossing?

Kerkhoff schat dat een gemiddeld Nederlands pensioenfonds op dit moment bijna voor 10% van het vermogen in alternatieve beleggingen zit.

Outsourcen of insourcen?

Pensioenfondsen hebben de laatste jaren steeds meer uitbesteed. Deels uit kostenbewustzijn, maar ook door toegenomen complexiteit. Zeker de kleine en middelgrote pensioenfondsen hadden geen andere keuze. "Ze moeten wel," zegt Van Kerkhoff. "Kleine partijen kunnen anders ook niet meer voldoen aan de toenemende regelgeving, complexiteit in producten en beleggingsstrategieën."

De grote pensioenfondsen pakken het anders aan. Ook bij hen speelt kostenbewustzijn een grotere rol. Daarom doen ze juist steeds meer zelf. De marge, die externe vermogensbeheerders rekenen, komt nu ten goede aan het uiteindelijke rendement, ervan uitgaande dat er goed wordt belegd.

Volgens Van Kerkhoff is het grote Noorse staatspensioenfonds hét voorbeeld van een fonds dat externen steeds meer op afstand houdt. Tenminste, wat betreft de front office. Van Kerkhoff: "Bij de back office is weinig veranderd. Dat blijft het speelveld van vooral externe partijen."

Shift naar ESG

Grote verandering is het belang van duurzaam beleggen. Nederland is daarin volgens Van Kerkhoff koploper. "Bij alle grote pensioenfondsen lopen tegenwoordig ESG-specialisten rond." De onvoorwaardelijke keuze voor duurzaam gaat inmiddels verder dan een keuze voor een gezondere wereld.

"ESG kost geen rendement, zoals ze vroeger dachten, maar levert juist extra rendement op voor zowel de maatschappij als het pensioenfonds." Pensioenbestuurders zoeken verder manieren om controle te hebben op de totale beleggingen. Dat is niet eenvoudig met een beleggingswereld die steeds ingewikkelder en diverser wordt.

De situatie wordt nog ingewikkelder doordat toezichthouders verdergaande transparantie vragen. Van Kerkhoff lachend: "Als DNB aan een pensioenfonds vraagt om binnen twee weken de carbon footprint van hun portefeuille te overhandigen, dan moet de data-infrastructuur wel op orde zijn."

Met technologie kunnen de data-uitdagingen worden overwonnen. Daar is wel geld voor nodig. Na jaren van beperkte investeringen in technologie zetten de pensioenfondsen een tandje bij om hun systemen op orde te krijgen, signaleert Van Kerkhoff. "Ze moeten wel. Zonder degelijke infrastructuur begin je niets."


Rob Stallinga is financieel journalist. De informatie in zijn artikelen is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Klik hier voor een overzicht van de beleggingen van de IEX-redactie.

Lees meer

IEXFonds 40