Nieuws

De impact van klimaatverandering

Hoofdeconoom Keith Wade van Schroders over de impact van de verwachte klimaatverandering op economie en beurs.

In de aanloop naar de klimaatconferentie van Parijs, waar eind november de 21ste poging wordt gedaan de uitstoot van broeikasgassen te temperen, en daags na de presentatie van Obama's nieuwe en aangescherpte klimaatplan, komt vermogensbeheerder Schroders met een rapport over de verwachte impact van klimaatverandering op de wereldeconomie.

Hoewel klimaatverandering ook winnaars kent, is de impact van een wereldwijde temperatuurstijging volgens Schroders' hoofdeconoom Keith Wade zwaar negatief. Het zal leiden tot schade aan gebouwen en infrastructuur, minder economische activiteit, productiviteitsverlies, massale migratie en veiligheidsgevaren. Wade: “De balans tussen winnaars en verliezers wordt negatiever naarmate de temperatuur oploopt.”

Global warming leidt bijvoorbeeld tot meer en hevigere overstromingen. Wade: "Het zal een hele uitdaging worden om het water buiten te houden. In sommige gevallen zullen mensen en bedrijven noodgedwongen verhuizen naar veiligere gebieden.” Het gevolg: verlies van grond, gebouwen en verminderde economische activiteit.

“Om overstromingen het hoofd te kunnen bieden, zullen overheden extra moeten investeren. De benodigde gelden zullen moeten worden bezuinigd op andere uitgaveposten.”

Meer inflatie

Op den duur zal de inflatie stijgen, omdat de prijzen van bijvoorbeeld voeding, grond, energie en verzekeringspremies omhoog zullen gaan. Landbouw is extra gevoelig voor klimaatomstandigheden. Naarmate deze omstandigheden extremer worden, zal landbouw meer te leiden krijgen, met verminderde opbrengsten, dus stijgende voedselprijzen tot gevolg.

De klimaatverandering zal leiden tot schaarste aan land. Sommige gebieden in de wereld worden onbewoonbaar, waardoor een massale migratie op gang komt. De wereldbevolking leeft straks met meer op een kleiner stuk land, waardoor de grondprijzen omhoog zullen vliegen.

Naast voedsel en grond zullen ook de energiekosten de inflatie opdrijven. De vraag naar energie zal toenemen omdat de zomers warmer worden en de winters kouder. De door politici afgedwongen transitie van fossiele naar duurzame energie maakt de energieprijzen in eerste instantie duurder. Op den duur lopen de kosten van de renewables wel weer terug, schrijft Wade.

Minder rendement

Wat ook duurder wordt: verzekeringspremies. Verzekeringsmaatschappijen houden in toenemende mate rekening met stijgende schades ten gevolge van natuurrampen die gelinkt zijn aan de stijgende wereldtemperaruur. Vooral in gebieden die kwetsbaar zijn voor overstromgingen, zullen de verzekeringskosten voor bedrijf en particulier danig oplopen. Volgens de Bank of England is climate change een van de belangrijkste uitdagingen van de verzekeringsindustrie.

Maar wat wordt de totale economische schade? Die is uiteraard afhankelijk van hoe sterk de temperatuur zal stijgen. Experts verwachten een temperatuurstijging tussen de twee en vier graden. In het ergste geval scheelt dat jaarlijks 1% economische groei tussen nu en 2080. Beleggers zullen naar schatting jaarlijks 1,4% rendement mislopen.

Regionale verschillen

Het ene land zal harder worden getroffen dan de ander. Een aantal ontwikkelingslanden wordt naar verwachting het meest geraakt, vooral die landen die sterk afhankelijk zijn van toerisme en landbouw. Kredietmaatschappijen nemen volgens wade de negatieve gevolgen van klimaatverandering nu al in hun kredietbeoordelingen mee.

Wade: "Bijzonder kwetsbaar is Afrika, dat door slechtere oogsten moeite zal hebben de eigen bevolking te voeden en de export zal zien dalen." Ontwikkelde landen hebben volgens hem meer technische mogelijkheden om de oogsten op peil te houden.

De meest risicovolle gebieden in de wereld zijn Afrika onder de Sahara en Zuid- en Zuidoost-Azië. Zo zal een land als India worden geteisterd door zowel overstromingen, cyclonen en droogtes. Verder geldt: hoe lager het land, hoe groter de problemen.

Monetaire dilemma

Maar niet overal pakt klimaatverandering verkeerd uit. In Canada, Rusland en Scandinavië zijn de effecten vooral positief. De winters worden er minder koud (scheelt stoken en zelfmoorden) en de landbouwopbrengst neemt toe.

Maar toch, er moet ook volgens Schroders iets worden gedaan om het probleem te tackelen en graag snel. Wade: “Een oplossing is alleen mogelijk als regeringen, bedrijven, aandeelhouders en particulieren de handen ineenslaan." Omdat volgens Wade de vrije markt er niet in is geslaagd de oorzaken van global warming aan te pakken, zal regelgeving de private sector de gewenste kant op moeten sturen.

De monetaire autoriteiten hebben onderwijl hun eigen problemen. Zij krijgen te maken met minder economische groei en oplopende inflatie, ook wel bekend als stagflatie, en kunnen daar weinig tegen ondernemen. Een beleid van monetaire verruiming zal de inflatie alleen maar nog verder aanjagen.

Nieuw onderzoek

Voor Schroders zelf is het onderwerp zo belangrijk dat het inmiddels bezig is met een vervolgonderzoek waarin het de langetermijneffecten van de huidige klimaatverandering voor de verschillende beleggingscategorieën in kaart worden gebracht. Wordt vervolgd. 

Rob Stallinga is financieel journalist. De informatie in zijn artikelen is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Klik hier voor een overzicht van de beleggingen van de IEX-redactie.

Lees meer

Alles over de rente