"Het is genoeg geweest en we hebben geen haast weer aan de renteknop te zitten."
Dat is de samenvatting van de rentevergadering van de Fed eerder deze week. Na de rente in de voorgaande drie vergaderingen gekortwiekt te hebben, liet de bank het belangrijkste leentarief op de planeet ongemoeid, in de bandbreedte 3,5-3,75%.
Dat is een prima niveau met het oog op de doelstellingen die de bank heeft, aldus Jerome Powell, voorzitter van de Fed, die nu de luxe heeft voorlopig de ontwikkelingen in de VS aan te kunnen kijken.
Stabilisatie arbeidsmarkt
Powell gaf aan dat de huishoudelijke consumptie zich goed staande houdt en bedrijfsinvesteringen toenemen. Daarmee draaien de belangrijkste motoren van de economie prima.
Een regionale centrale bank in de VS verwacht dat de economische groei in het vierde kwartaal aanmerkelijk hoger zal liggen dan in het derde kwartaal, dat al een prima kwartaal is geweest. Deels is dat het effect van het opveren na de shutdown van de Amerikaanse overheid enige tijd geleden. Die shutdown was volgens de Fed een tijdelijke rem op de economische expansie.
De bank uit Washington heeft als wettelijke taak zorgen voor lage inflatie en volledige werkgelegenheid. Die was dan ook in zijn nopjes met de stabilisatie op de arbeidsmarkt, nadat die in de afgelopen maanden aan het verslechteren was.
Eerste signaal?
Hoewel het klopt dat het aantal nieuwe banen afgelopen maanden substantieel is gedaald ten opzichte van wat het Amerikaanse bureau voor de statistiek meldde in de afgelopen jaren, blijkt die daling voor een belangrijk deel te komen door de krimp van de beroepsbevolking.
Dat hangt samen met het immigratiebeleid in de VS. Powell merkte ook op dat de groei van de vraag naar arbeid afnam, wat een interessante vraag oproept. In de wetenschap dat de Amerikaanse economie behoorlijk groeide afgelopen maanden en gegeven het feit dat bij economische groei de vraag naar arbeid sneller stijgt, zou de combinatie van hoge economische groei en minder uitbundige toename van de vraag naar werknemers dan een eerste signaal kunnen zijn dat het effect van automatisering en robotisering zichtbaar wordt op de Amerikaanse arbeidsmarkt?
Inflatie in de VS is nog steeds hoog, met prijzen die eind vorig jaar met 3% stegen op jaarbasis. De geldontwaarding bedroeg eind 2024 ook al 3%, waardoor er op het eerste gezicht geen vooruitgang is geboekt.
Schuld van de heffingen
Bij nader inzien is die vooruitgang er echter wel, aldus Powell. De prijzen van diensten stijgen minder hard dan voorheen, maar die van goederen zijn juist sneller opgelopen. Ofwel: de totale inflatie zou zijn gedaald, ware het niet dat de goederenprijzen stegen.
Waarom zijn die gestegen? Volgens Powell komt dat door de invoerheffingen. Hij voegde er meteen aan toe dat een groot deel van het effect van de hogere invoerheffingen op de prijzen al door de leidingen van de economie heen is, wat impliceert dat de Fed dit jaar niet veel opwaartse inflatiedruk uit die hoek verwacht.
Kortom: de inflatie is iets te hoog, maar ontwikkelingen onder de motorkap wijzen erop dat die zal dalen, de arbeidsmarkt stabiliseert en de economie groeit hard. Dat is een omgeving waarin de Fed de rente niet verder hoeft te verlagen en het ook niet nodig is aan de rem te trekken door de rente te verhogen.
Geen antwoorden
Het verbaast dan ook niet dan de vragen tijdens de persconferentie na afloop vooral te maken hadden met de niet aan rente gerelateerde zaken. Verslaggevers wilden van Powell weten of hij de Fed zal verlaten als zijn termijn als voorzitter in mei afloopt (hij mag nog twee jaar blijven zitten als gewoon bestuurslid).
En waarom de bank hard van zich afbeet nadat die gedagvaard wed door het OM, of en hoe die op die dagvaarding gereageerd heeft en wat Powell vond van de stevige kritiek die hij en de bank onlangs kregen van de Amerikaanse minister van Financiën.
Hij ging op al die vragen niet in. Hetzelfde geldt voor de vraag die hij kreeg over de recente nieuwe daling van de waarde van de dollar. Daarop had Powell geen commentaar omdat het het ministerie van Financiën is dat over de munt gaat.
Belangrijke rechtszaak
Tussen de regels door was te horen dat hij een zwakkere dollar een slechte zaak voor de Amerikaanse economie vindt, maar dat de oorzaak voor die zwakte niet de Fed is, maar het beleid van de nieuwe regering.
Op één vraag die niet over rente ging hd Powell wel een antwoord, namelijk waarom hij aanwezig was bij de rechtszaak over het voornemen van president Donald Trump om Lisa Cook, een van de bestuursleden van de Fed, te ontslaan.
Dat is volgens Powell de belangrijkste rechtszaak in het 113-jarig bestaan van de Fed, omdat die over de onafhankelijke status van de bank gaat. Het was vreemder geweest als de voorzitter er níet bij was, aldus Powell.
Eigen schuld
De voorzitter verdedigde de onafhankelijkheid van de bank. Hij merkte op dat de aanvallen op de status van de bank het vertrouwen in de instelling en de geloofwaardigheid ervan kunnen beschadigen en dat dat vertrouwen en die geloofwaardigheid herstellen heel erg lastig zou zijn en lang zou duren.
Daarin heeft hij gelijk, maar voor de volledigheid wil ik opmerken dat het ook de Fed is die verantwoordelijk is voor het afkalven van het vertrouwen van de publiek in de bank. Zo is de bank veel te laat tegen de inflatie in actie gekomen toen die in 2021 rap ging stijgen.
Eenmaal op stoom ging de bank niet ver genoeg in de strijd en staakte die bovendien te vroeg, waardoor de inflatie - inmiddels vijf jaar later - nog steeds veel te hoog is. Daarnaast was de bank niet bepaald streng tegen enkele bestuursleden die op de beurs handelden met voorkennis en verlaagde de bank, onder aanvoering van Powell, de rente aan de vooravond van de laatste presidentsverkiezingen met een half procentpunt zonder dat dat echt nodig was volgens veel economen.
Nog twee keer
Powell zal nog twee rentevergaderingen leiden omdat de bank in mei een nieuwe voorzitter krijgt. Vandaag kwam uit het Witte Huis het nieuws dat de Amerikaanse president Kevin Warsh voordraagt als opvolger van Powell.
Warsh was tussen 2006 en 2011 reeds lid van het bestuur van de Fed en was in 2017 in de running om Fed-voorzitter te worden. Tijdens zijn periode in het bestuur toonde hij zich meer een rentehavik dan een duif.
Destijds ging de baan, misschien wel daarom, naar Powell. Hoewel Warsh een vertrouweling is van Trump, wordt hij gezien als geschikter voor de functie dan veel anderen wier naam op de short list stond.
Lange tijd zag het ernaar uit dat Warsh de baan niet zou krijgen. Het is goed mogelijk dat Trump hem voordraagt omdat iemand die beter naar de president zou luisteren afgekeurd zou worden door de Senaat.
De Senaat moet elke nominatie namelijk goedkeuren en een aantal Republikeinse senatoren gaf na de dagvaarding van de Fed aan niet akkoord te gaan met een schoothondje van de president.
De acceptabele keuze
Warsh wordt gezien als een acceptabeler voorzitter dan veel anderen die werden genoemd. Op de financiële markten zagen we in reactie op het nieuws de dollar iets sterker worden en de goudprijs licht dalen.
Het wordt interessant hoe Warsh zich zal gedragen als Fed-voorzitter als de economische groei in 2026 sterk blijft. Dit tegen een achtergrond van de belastingverlagingen, die met terugwerkende kracht in zullen gaan, waardoor huishoudens behoorlijk meer te spenderen zullen hebben en de inflatie die onder opwaartse druk kan komen te staan.
Dit enerzijds door de aanhoudend sterke economische groei en anderzijds door het vertraagde effect van de in 2025 in waarde gedaalde dollar. Uit het verleden weten we dat een zwakkere dollar met een vertraging van doorgaans een jaar de neiging heeft de inflatie op te stuwen.