Slim dealen met beursbubbels

Zoals elk jaar veranderen ook dit jaar per 1 januari vele zaken. Denk aan belastingen, allerlei heffingen etc. Wat voor beleggers niet verandert, is dat de vraag, die in de laatste maanden van 2025 zeer actueel was, ook in het nieuwe jaar om een antwoord vraagt: is er sprake van een zeepbel in de tech-aandelen, of zelfs van de markt als geheel?

Onder een zeepbel verstaan we het totale proces van een rappe en forse stijging van prijzen, ook wel prijsexplosie genoemd, gevolgd door een scherpe correctie. De opbouwfase vinden wij beleggers erg leuk, maar het tweede deel, het leeglopen van een zeepbel, wat minder.

Wat zegt BIS?

Aangezien die vraag dus behoorlijk leeft, leek het mij nuttig een analyse erover van de Bank voor Internationale Betalingen (BIS) op te rakelen. De BIS stelt in een analyse dat het zeer lastig is irrationeel prijsgedrag te onderscheiden van prijsstijgingen van aandelenkoersen als gevolg van sterkere fundamentals van bedrijven, sectoren en de economie. Er is geen bewijs dat het leeglopen van een zeepbel te voorspellen is.

Om na te gaan of er nu überhaupt sprake kan zijn van een zeepbel, zette de BIS zware statistische middelen in. Het voordeel daarvan is dat die geen rekening houden met fundamentals maar louter kijken naar de eigenschappen van de prijsvorming op de financiële marken en proberen na te gaan of er sprake is van explosieve prijsstijgingen.

Die analyse leert, aldus de BIS, dat er zowel in de S&P 500 als bij de goudprijs in de laatste tijd sprake is van explosieve prijsstijgingen. Het is voor het eerst in 50 jaar dat dit tegelijkertijd in deze twee markten gebeurt. Als auteur van het boek Keerpunt 1971 moest ik meteen denken" "Ha, ook een gevolg van het grote besluit uit dat jaar." Maar dit even terzijde.

Lang wachten op correctie

Zo’n explosieve prijsstijging werd in het verleden, volgens de onderzoekers uit Basel, waar de BIS zetelt, vaak gevolgd door een significante daling. Denk aan de goudprijs, die begin jaren tachtig halveerde, of de aandelenkoersen na het leeglopen van de dot-com zeepbel in de VS rond de eeuwwisseling. Alleen kunnen die stevige correcties heel erg lang op zich laten wachten. Er is dan ook volgens de BIS niets te zeggen over wannéér het leeglopen te verwachten is.

Concreet betekent dat aandelenkoersen gedurende een lange tijd kunnen blijven stijgen, terwijl het in de markten en in de media ondertussen elke dag gaat over de vraag of er een zeepbel is opgeblazen. Het gevolg daarvan is dat beleggers, ook in een periode van een zeepbel, keurige rendementen kunnen blijven halen.

Waarderingsargument overtuigt niet

Ik hoor vaak de voorspelling dat het een kwestie van tijd is voordat aandelenkoersen fors gaan zakken want koers/winst-verhoudingen liggen inmiddels wel erg hoog. Aandelenkoersen kunnen natuurlijk fors gaan zakken, elke dag kan het gebeuren, maar met het waarderingsargument als onderbouwing voor zo’n gebeurtenis kan ik weinig mee.

Ja, de k/w ratio’s zijn, historisch gezien, hoog maar laten we niet vergeten dat de wereld ook behoorlijk is veranderd in de afgelopen decennia. Wellicht zijn de huidige k/w normaal voor die veranderde wereld. Wie zal het zeggen?

Sparen is niet de oplossing

Beleggers die het leeglopen van een zeepbel willen missen, kunnen daar vrij makkelijk voor zorgen. Door niet te beleggen. Alleen dan loop je ook het risico de stijging – die dus behoorlijk lang kan duren – te missen. Bovendien is er de vraag welk alternatief er is voor beleggen.

Sparen komt dan snel om de hoek kijken, maar dat levert, na aftrek van inflatie, niet alleen niets op, het zorgt zelfs voor verlies. Ook dat hebben we af en toe in de historie gezien, maar wat nieuw is, is dat het inmiddels zo lang duurt dat sparen de facto een verliesgevende activiteit is. Bovendien lijkt het erop dat dat voorlopig zo zal blijven. Dit kan een nieuwe kenmerk zijn van die veranderde wereld.

Saai is goed

Ik zelf beleg daarom dan maar in solide landen en in aandelen van solide bedrijven. Dat zijn wellicht niet altijd sexy bedrijven, sterker, ze kunnen zelfs saai ogen, maar daar ben in content mee. Saai is vaak goed als we het over beleggen hebben. We hebben hier te maken met bedrijven die hebben laten zien bij een daling van de markt vaak minder te zakken, sneller te herstellen én sterker uit crises te komen.

Zeepbellen komen inderdaad voor van tijd tot tijd, en ja, die barsten ook. Maar wat voor mij als belegger belangrijker is, is de wetenschap dat zeepbellen ontstaan wanneer er nieuwe technologie opduikt en de koersen van de bedrijven achter die nieuwe technologie, gedreven door uitbundig optimisme, te snel, te ver stijgen. Het zijn vooral de bedrijven achter een nieuwe technologie die grote risico's lopen, en soms zelfs weer verdwijnen. De technologie zelf verdwijnt echter nooit!

Daarom ben ik blij met de wellicht saaie bedrijven waarin ik ben belegd. Mijn portefeuille bevat weinig bedrijven die een nieuwe technologie hebben uitgevonden maar die wel hebben hebben elke nieuwe technologie te kunnen omarmen en daarmee nog beter worden of die in mijn optiek daarvoor de potentie hebben.

Op de uitkijk

Dat betekent dat ik elke dag met veel, heel veel, lezen op de uitkijk sta om die bedrijven te vinden die een positieve impact kunnen hebben op de wereld van morgen én op mijn rendement. Dat deed ik in 2025 en dat zal ik ook in 2026 elke dag doen."