Gaat de Fed in december toch overstag?

"De Amerikaanse inflatie is eigenlijk te hoog om de rente te verlagen, vinden ook de leden van de Fed. Een renteverlaging in december zou dus zo maar eens naar het nieuwe jaar kunnen worden verschoven."

Dit schreef ik vorige week. Alles wees erop dat de Fed niet klaar is met renteverlagingen, maar de rente verlagen in december leek onwaarschijnlijk. Het lijkt er echter wel op dat de markten hun kerstcadeau wellicht toch voor de feestdagen zullen kunnen openen. 

Dit heeft een aantal redenen. In de eerste plaats zijn er de afgelopen tijd nogal wat leden van het rentecomité in het nieuws gekomen met uitspraken die erop wijzen dat ze een renteverlaging over kleine twee weken best wel zien zitten. 

Wind van voren

Daarnaast bleek uit het arbeidsmarktrapport voor de maand september dat, hoewel het aantal nieuwe banen aangenaam verraste (119.000 banen waar ongeveer 50.000 werd verwacht), het werkloosheidspercentage licht opliep. Samen bevestigt dat het beeld wat de Fed al had, namelijk dat de Amerikaanse arbeidsmarkt wind van voren krijgt. In de periode na september was ook de Amerikaanse overheid dicht, wat de situatie op die markt niet verbeterd zal hebben. 

Tot slot publiceerde de Fed een nieuwe editie van het Beige Book, een rapport waarin alle districten aangeven hoe de economische vlag in hun regio erbij hangt. Dat doen ze op basis van hun gesprekken met ondernemers en andere partijen in hun district. 

Het beeld dat daaruit naar voren komt, is eentje van een minder soepel draaiende economie en donkere wolken aan de horizon. 

Tweedeling in de economie

Zo gaven bijna alle districten aan dat de economische activiteit nagenoeg onveranderd is gebleven in de afgelopen maanden. Één district, Chicago, meldde een kleine versnelling van die activiteit terwijl twee aangaven dat de economie in hun regio minder snel aandikte. Dat gebeurde in New York en Philadelphia, twee belangrijke regio’s in de Amerikaanse economie. 

Vooral de uitgaven van de huishoudens waren de reden. Die namen namelijk af. Alleen de uitgaven van de rijke Amerikanen namen toe. Dit geeft duidelijk aan dat er in de Amerikaanse economie in toenemende mate sprake is van een tweedeling, zoals Jerome Powell, voorzitter van de Fed, al aangaf.

Het geeft ook aan dat aanhoudend te hoge inflatie hetzelfde effect als het effect dat we in de historie altijd hebben gezien in landen met langdurig hoge inflatie, namelijk dat de ongelijkheid toeneemt. Inflatie was, is en blijft het grootste herverdelingsmechanisme dat de ongelijkheid vergroot en niet verkleint. 

Over inflatie gesproken

Uit alle hoeken van het land kwamen er geluiden dat de prijzen gestegen zijn, maar dat bedrijven nog steeds terughoudend zijn geweest met het doorberekenen van hogere kosten, deels uit vrees voor de reactie van de consumenten. Hogere invoerheffingen is een zeer belangrijke drijfveer achter oplopende kosten.

De kosten namen en nemen dus toe wat ervoor zorgt dat de winstmarges bij veel bedrijven onder druk staan. In alle districten gaven bedrijven aan te verwachten dat de kostendruk aan zal houden. Een deel is van plan die stijging de komende maanden door te berekenen terwijl een deel daar nog mee wil wachten. 

Wat dit duidelijk maakt is enerzijds dat de opwaartse druk op de inflatie door vooral de hogere invoerheffingen langzaam maar zeker duidelijker zichtbaar wordt in de economie en anderzijds dat dat proces lang zal duren (immers, niet alle bedrijven zijn van plan de kosten in de nabije toekomst al door te berekenen). 

Voorbodes van ontslagrondes

De Amerikaanse inflatie lijkt de komende maanden en kwartalen niet alleen te hoog te blijven, maar eerder nog verder toe te nemen. Toch zijn er steeds meer signalen dat de Fed dat zal negeren en de rente verder gaat verlagen. Dat kan op korte termijn op de financiële markten voor een feest zorgen, maar beleggers moeten zich wel realiseren wat die aanpak vertelt.

En dat is dat de Fed soft is tegen hoge inflatie, wat betekent dat we er niet vreemd van moeten opkijken als de inflatie de komende jaren eerder te hoog dan te laag blijkt te zijn.  Waarom kiest de Fed ervoor de te hoge inflatie te gedogen? Een belangrijk deel van de verklaring schuilt in de stand van zaken op de arbeidsmarkt.

In het Beige Book lezen we dat de werkgelegenheid afgelopen tijd gedaald is. Veel bedrijven gaven ook aan als het even kan geen mensen te ontslaan, maar wat steeds vaker voorkomt is dat ze een vacaturestop instellen. Alleen nieuwe mensen aannemen als iemand bijvoorbeeld met pensioen gaat of het aantal werkuren per week aanpassen. Dat is vaak een voorbode dat ze uiteindelijk over zullen (moeten) gaan tot ontslagrondes. 

Ondanks de stoere taal van de Fed, namelijk dat als de bank moet kiezen tussen inflatie bestrijden en de economie helpen, zij voor de eerste zal kiezen omdat zonder prijsstabiliteit een economie ook niet lekker kan draaien, lijkt de werkelijkheid een andere te zijn."