Waarom inclusiviteit tot betere beleggingsresultaten leidt

Nu ESG te kampen heeft met flinke tegenwind worden ook gelijkheid, diversiteit en inclusie (EDI) steeds vaker gezien als onderdeel van een 'woke agenda' of als 'nice to have'. Als beleggingsprofessionals moeten we ons echter realiseren dat, ongeacht of we EDI als woke beschouwen of niet, de mate van inclusiviteit binnen onze eigen organisatie en binnen de bedrijven in onze portefeuilles van directe invloed is op de bedrijfsresultaten en daarmee uiteindelijk ook op het beleggingsrendement.

Op 19 november komen DUFAS (de Nederlandse Vereniging van Fonds- en Vermogensbeheerders) en de CFA Society Netherlands bijeen om de cruciale rol van inclusie in vermogensbeheer te bespreken. Ook De Nederlandsche Bank en de AFM zijn bij deze discussie betrokken, wat aantoont dat ook zij zich bewust zijn van het belang van dit onderwerp.

Hadewych Kuiper

Wat onderzoek vertelt

Dat is terecht. Hoewel de diversiteit in Nederland is verbeterd, heeft dit niet noodzakelijkerwijs geleid tot meer inclusie en gelijkheid. Uit een recent onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat medewerkers met een migratieachtergrond zich vaker buitengesloten voelen en dat dit opvallend genoeg nog sterker het geval is binnen bedrijven die diversiteit actief bevorderen. Dit is een ernstig bedrijfsrisico.

Keer op keer blijkt uit onderzoek dat het belangrijk is om bij besluitvorming rekening te houden met verschillende standpunten. Daarover hoeven we niet meer te discussiëren. Dat is al lang een vaststaand feit.

Niet-inclusieve besluitvorming is riskant

Als uit onderzoek blijkt dat diversiteit niet automatisch leidt tot inclusie, moeten we ons zorgen maken. Wanneer mensen met verschillende achtergronden zich niet gesterkt voelen om zich uit te spreken, krijgt groepsdenken stilzwijgend de overhand, waardoor potentiële kritiek wordt verzwegen en veelbelovende nieuwe ideeën in de kiem worden gesmoord.

Dit heeft meerdere negatieve gevolgen. Ten eerste leidt groepsdenken tot onderontwikkelde en daardoor risicovolle ideeën. Ten tweede is groepsdenken vaak zo sterk dat mensen een probleem niet zullen aanvechten of zelfs niet zien wanneer het zich ontvouwt. Ten derde kan juist de diversiteit van de groep tot de onterechte conclusie leiden dat alle verschillende perspectieven gehoord worden, waardoor mensen blind worden voor hun eigen groepsdenken, totdat het te laat is.

Gedegen besluitvorming in gedrang

Voor vermogensbeheerders is het enorm schadelijk als diverse perspectieven geen rol spelen bij beleggingsbeslissingen. Als leden van diverse teams zich niet vrij voelen om tegengestelde standpunten te uiten, komt gedegen besluitvorming in het gedrang. Zonder kritisch denken kunnen onze beleggingsstrategieën gevaarlijke hiaten vertonen.

Zonder kritisch denken kunnen onze beleggingsstrategieën gevaarlijke hiaten vertonen.

Groepsdenken wordt genoemd als een van de belangrijkste oorzaken van de financiële crisis van 2008, toen het een gevaarlijke korte termijn, risicozoekende cultuur creëerde die niet ter discussie werd gesteld. Het kan ook betekenen dat we kansen missen omdat vooroordelen en aannames niet worden uitgedaagd.

Echte inclusie reikt verder dan de kantoormuren

Luisteren naar de diverse stemmen in onze eigen teams is één ding, maar daar houdt het niet op. Voor mij gaat inclusie veel verder dan alleen je eigen medewerkers of zelfs je klanten. Wij streven ernaar om alle belanghebbenden – of het nu gaat om het mondiale zuiden, de natuur of zelfs toekomstige generaties – in onze beleggingsstrategieën te betrekken.

Ter illustratie: in de vergaderruimte die we als directie gebruiken hebben we twee gekleurde stoelen staan – een groene en een rode – die ons eraan herinneren dat flora en fauna ook belanghebbenden zijn bij onze beslissingen. Dit zet ons ertoe aan om in onze activiteiten rekening te houden met hun belangen. De natuur kan immers niet voor zichzelf spreken maar verdient wel degelijk een stem in onze besluitvormingsprocessen.

In de afgelopen drie decennia hebben we als impactinvesteerders geleerd dat de steun en het draagvlak voor duurzame bedrijven en projecten toenemen wanneer alle belanghebbenden zich gehoord voelen. Dit is ook de reden waarom wij de voorkeur geven aan coöperatieve bedrijfsmodellen. Door zoveel mogelijk mensen te laten profiteren van een project, kunnen we de risico's beter beheersen.

Belang van kinderen en kleinkinderen doet er ook toe

Inclusief denken opent ook de deur naar aantrekkelijke nieuwe producten. Zo hebben wij in maart 2022 onze Future Generations-strategie ter ondersteuning van UNICEF gelanceerd, die inmiddels al bijna 100 miljoen euro aan investeringen heeft aangetrokken. Onze klanten waarderen het enorm dat we bij deze strategie de belangen van hun kinderen en kleinkinderen meenemen in het beleggingsproces door vanuit hun perspectief naar beleggingen te kijken.

Een simpele stelregel voor investment managers die valkuilen helpt vermijden en innovatie bevordert is dan ook: zorg dat je altijd verschillende perspectieven meeneemt in je besluitvormingsproces.

Diverse standpunten leiden tot betere beslissingen

Daarmee zeg ik niet dat ellenlange vergaderingen met te veel mensen de oplossing zijn. Verre van dat. Zelf vind ik het prettig om bij complexe beslissingen slechts vier of vijf mensen in de kamer te hebben. Maar ik zeg wel dat de norm zou moeten zijn om zeer aandachtig naar elk standpunt te luisteren en perspectieven uit zoveel mogelijk verschillende lagen van de bevolking te verzamelen.

Er zijn vele manieren waarop we de diverse stemmen in onze sector tot hun recht kunnen laten komen. We moeten vooral nieuwsgierig blijven naar wat andere mensen denken of ervaren. Bij Triodos organiseren we bijvoorbeeld mentorprogramma's, lunchbijeenkomsten en heisessies om een vollediger beeld te krijgen van de verschillende standpunten binnen ons diverse bedrijf.

Het is verbazingwekkend wat een informeel kopje koffie met een Gen-Z'er, een wandeling buiten met een grootouder of een gesprek met iemand uit een ander land kan betekenen voor het versterken van de besluitvorming. Zonder zich veilig te voelen, zullen medewerkers misschien geen waardevolle kritiek geven, dus moeten we elke dag werken aan vertrouwen.

Beter begrip van risico

Door de standpunten van velen mee te nemen, verbreden we ons begrip van risico, zodat het een accurate afspiegeling is van de realiteit van vandaag. Niemand weet alles, dus moeten we openstaan voor alle meningen en perspectieven, zelfs als we het er niet mee eens zijn. 

"Door de standpunten van velen mee te nemen, verbreden we ons begrip van risico"

De complexiteit van de wereld van vandaag, met zijn onderling samenhangende crises, gaat gepaard met complexe besluitvorming. Talrijke studies tonen consequent aan dat het waarderen van diverse perspectieven leidt tot betere beslissingen. Echte leiders zijn dan ook per definitie inclusief en staan altijd open voor afwijkende standpunten.