Beter beheer van oceanen kan biljoenen opleveren

De wereldwijde klimaatconferentie COP30 in Brazilië gaat vandaag officieel van start. Het gaat in Belém vooral om het verlagen van de uitstoot van broeikasgassen en wie bereid is de zwaarste lasten te dragen. De lusten van een duurzame economie worden waarschijnlijk (weer) onderbelicht.

Het World Economic Forum probeert hier verandering in te brengen met het rapport How the ocean economy can catalyse sustainable growth. In het rapport gaat het, zoals de titel verraadt, om het economisch belang van zeeën en oceanen die meer dan 70% van het aardoppervlak bedekken.

Allereerst constateert het WEF dat de natuur in het algemeen de basis is voor een groot deel van onze huidige welvaart. De mens kan immers niet leven zonder schoon water, vruchtbare bodems en een scala aan ruwe grondstoffen.

44 biljoen dollar

Het WEF schat dat meer dan de helft van het wereldwijde BBP - ongeveer 44 biljoen dollar - afhankelijk is van natuurlijke hulpbronnen. Zonder koper geen computers, zonder zand geen huizen, zonder water geen industrie.

Het probleem is dat de mens veel meer natuurlijke grondstoffen verbruikt dan de aarde aan kan maken. De laatste eeuw is de mensheid bezig met massale roofbouw op de natuur, terwijl ondertussen suboptimaal gebruik wordt gemaakt van natuurlijke bronnen zoals wind en zonneschijn.

Beter beheer van de natuur kan volgens het WEF het wereldwijde bbp elk jaar met 10,1 biljoen dollar verhogen en werk opleveren voor 395 miljoen mensen.

De blauwe economie

Voor oceanen geldt dat mismanagement in het bijzonder. Gezonde oceanen zijn van essentieel belang voor de natuur en het klimaat, maar ook voor economische voorspoed. Zo wordt verreweg de meeste CO2 opgeslagen in de zee. De blauwe economie biedt bovendien werk aan zeker 100 miljoen mensen en vult de monden van miljarden mensen. En wat doen we? We dumpen er ons afval en vissen de zeeën leeg.

Er gebeurt weliswaar al het een en ander om het onderhoud van oceanen te verbeteren. Er zijn bijvoorbeeld steeds meer innovaties op het gebied van elektrische vrachtschepen, herstel van mangrovebossen en het opschalen van installaties voor waterzuivering en ontzilting. Maar er kan en moet nog veel meer gedaan worden.

Investeren in de toekomst

De Wereldbank omschrijft de blauwe economie als “het duurzame gebruik, herstel en beheer van oceanen en kustgebieden om zo economische waarde te genereren en de integriteit van het ecosysteem te behouden.” 

In 1995 schatte de Wereldbank de toegevoegde waarde van de blauwe economie in op ongeveer 1,3 biljoen dollar. In 2020 was dat verdubbeld tot 2,6 biljoen en zal naar verwachting verviervoudigen tot 2050.

Om de oceanen optimaal te gebruiken moet er echter geïnvesteerd worden. Het World Economic Forum komt uit op een bedrag van ongeveer 550 miljard dollar per jaar tot 2030 waarbij zes segmenten cruciaal zijn voor het regeneratief vermogen van de oceanen:

1. Natuurbehoud
Door koraalgebieden te beschermen kan bijvoorbeeld ecotoerisme opbloeien. Als mangrovebossen worden hersteld, heb je minder last van orkanen.

Om het belang van oceanen als CO2-opslag te benadrukken stelt het WEF voor om een financiële waarde toe te kennen aan deze functie.

2. Duurzame visserij en viskwekerijen
Bedrijven die werken met “best practices” op het gebied van viskweek en wilde vis, zouden moeten worden beloond. Dat geldt vooral voor emerging markets en kleine eilandstaten. Goede bedrijven zouden een milieucertificaat moeten krijgen.

3. Circulaire economie
Stimuleer innovatieve technologieën zoals het verzamelen en recyclen van plastic uit de zee.

4. Hernieuwbare energie
Er zijn al veel offshore windparken, maar er zijn meer energetische krachten die gebundeld kunnen worden. Denk aan golven, eb en vloed en de zon. Idealiter gaat dit gepaard met technieken die de onderwaterbiodiversiteit niet aantasten, maar juist bevorderen.

5. Duurzame blauwe infrastructuur
We hebben technologieën en efficiëntieverbeteringen nodig, inclusief groene oplossingen voor vracht- en passagiersschepen en groene havens.

6. Kustbeheer
Investeer in stroomgebieden van rivierdelta's zodat je minder last hebt van overstromingen, meer biodiversiteit en hogere landbouwopbrengsten.

Kapitaalbehoefte

Voor investeringen heb je uiteraard geld nodig. Kapitaalaanbieders klagen echter over een gebrek aan hapklare investeerbare projecten in de regeneratieve blauwe economie. Dat moet beter.

Sinds 2018 is het aantal op de oceaan gerichte investeringsfondsen wel al vertienvoudigd met als opvallende voorbeelden het Global Fund for Coral Reefs, Outrigger Impact Katapult Ocean, SWEN Capital Partners', Blue Ocean en het Ocean 14 Capital Fund.

Daarnaast helpen innovatieve financiële instrumenten zoals de Nautilus Blue Guarantee Company en Blue Finance Facility grootschalige investeringen mogelijk maken. Het zou mooi zijn als dit in de toekomst verder wordt aangevuld met meer "blauwe obligaties".

Enfin, er is werk aan de winkel voor de onderhandelaars in Belém.