Kiezen tussen dividend en aandeleninkoop

“Voor beleggers is het van groot belang om te weten wat een bedrijf doet met het geld dat binnenstroomt. Goede kapitaalallocatie creëert op de lange termijn extra waarde. Slechte kapitaalallocatie kan een bedrijf ruïneren en de aandeelhouder berooid achterlaten.

Een bedrijf heeft grofweg drie bestemmingen voor binnenkomend kapitaal. Allereerst kan het de financiële middelen gebruiken om de groei van het bedrijf aan te jagen. Dan kan worden gedacht aan investeringen in organische of in niet-organische groei. Machines kopen en fabrieken bouwen of overnames en fusies financieren.

Ten tweede kan het kapitaal worden gebruikt om de balans te versterken. Schulden worden afbetaald. Het bedrijf staat er weer wat beter voor.
Ten slotte kan ervoor worden gekozen om kapitaal terug te keren aan de aandeelhouders. In dat geval is er de keuze tussen het uitkeren van dividend of de inkoop van eigen aandelen.

Kapitaalallocatie doet ertoe

De wijze van kapitaalallocatie is voor ons een belangrijke factor of wij een belegging wel of niet aantrekkelijk vinden. Voor bedrijven is het een evenwicht vinden tussen herinvesteren in de business, een sterke balans behouden en kapitaal dat over is aan aandeelhouders terugkeren. Afhankelijk van de onderneming en van de marktomgeving bepaalt het bestuur welke van de drie mogelijkheden van kapitaalallocatie de meeste nadruk krijgt.

Een groeibedrijf zal doorgaans veel kapitaal herinvesteren, organisch of niet-organisch. Een bedrijf met een zwakke balans of in zwaar weer zal zijn balans proberen aan te sterken. Een volwassen bedrijf met een steady business zal genegen zijn de aandeelhouders blij te maken met dividenduitkeringen of aandeleninkoop.

Als het om dividend en aandeleninkoop gaat, dan hebben beide keuzes zo hun voor- en nadelen. Laat ik deze eens nalopen, te beginnen met dividenduitkeringen.

Reineke Davidsz

Voordelen dividend

Dividenduitkeringen vormen directe inkomsten voor beleggers. Voorspelbaarheid wordt op prijs gesteld. Een onderneming heeft daarom meestal wel een duidelijk dividendbeleid. De hoogte van het dividend is vaak een bepaald percentage van de netto winst of van de vrije kasstroom.

Sommige bedrijven hebben het doel het dividend elk jaar te laten groeien. Beleggers weten dus min of meer wat de hoogte van het dividend zal zijn en wanneer deze wordt uitgekeerd. Het is tevens een signaal dat een onderneming financieel gezond is.

Dividendbedrijven hebben vaak stabiele kasstromen, nu en naar de toekomst toe. Een dividendverlaging of, nog erger, het stopzetten van het uitkeren van dividend wordt gezien als een sterk negatief signaal. Zeker bedrijven die het dividend langdurig jaarlijks weten te laten groeien en inmiddels de status van Dividend Aristocraat hebben verworven, denken wel drie keer na om te snoeien in het dividend.

Omdat dividend echt als een toezegging aan aandeelhouders wordt gezien, zorgt de dividendbelofte voor discipline bij het management. Zie het als een rem om geen domme dingen te doen met overtollig kapitaal, zoals dure en onzinnige overnames.

Nadelen dividend

Het uitkeren van dividend heeft ook zijn nadelen. Zo kan het gebeuren dat bedrijven vasthouden aan het uitkeren van dividend, terwijl het niet langer logisch is. Bijvoorbeeld omdat de schulden daarvoor te hoog zijn of omdat de winstgevendheid is omgeslagen in verlies.

Jammer is ook als een bedrijf door zijn dividendbelofte de kans laat schieten om wel een aantrekkelijke overname te doen. Als belegger wil je dat een onderneming altijd nadenkt over de beste kapitaalallocatie, ook al is het altijd moeilijk voor het management om hun dividendbelofte te breken. De hamvraag blijft: welke keuze creëert op de lange termijn de meeste waarde?

Ten slotte worden dividenduitkeringen fiscaal belast. Daarmee is er een verschil tussen bruto en netto dividend. Dit verschil is uiteindelijk afhankelijk van de fiscale situatie van de belegger.

Voordelen aandeleninkoop

In plaats van de aandeelhouder te trakteren op dividend kan een bedrijf er ook voor kiezen eigen aandelen in te kopen. De onderneming speelt voor belegger in de eigen onderneming. Het opkopen van eigen aandelen heeft een koers opdrijvend effect. Immers, als het aantal aandelen vermindert en de winst blijft gelijk, dan neemt de winst per aandeel automatisch toe. Bij gelijkblijvende koers wordt de koerswinstverhouding lager. Dat trekt kopers.

Vaak heeft een onderneming een aandeleninkoopprogramma aangekondigd dat over een bepaalde periode loopt. Afgezien daarvan is een inkoopprogramma vaak een opportunistische keuze. Het is flexibeler dan dividend. Dat kan een voordeel zijn. 

Een aandeleninkoopprogramma is vooral heel krachtig als een onderneming ondergewaardeerd is. Dan worden aandelen teruggekocht met korting. Daarnaast hoeven beleggers niet bang te zijn dat de fiscus langskomt.

Nadelen aandeleninkoop

Maar als een aandeel juist overgewaardeerd is, dan pakt een inkoopprogramma eerder waarde vernietigend uit. Wat je vaak ziet, is dat inkoopprogramma’s worden stopgezet of dat er geen nieuwe wordt aangekondigd, zodra het voor een onderneming even niet mee zit of economisch slechter gaat. Dat kan een gemiste kans zijn, want juist in tijden van onzekerheid willen koersen laag staan. Dan zou je graag willen zien dat een onderneming het vertrouwen heeft om de inkoop van eigen aandelen door te zetten.

Een ander nadeel van aandeleninkoop is dat het geen direct inkomen geeft, en je maar moet hopen dat de koers daadwerkelijk omhoog gaat.

Totaalplaatje

Overigens is het met dividend en aandeleninkoop niet altijd of-of. Veel ondernemingen keren dividend uit én kopen eigen aandelen in. Dan denk ik bijvoorbeeld aan Unilever en ING.

Het gaat ons uiteindelijk om de balans van de totale kapitaalallocatie. Hoeveel wordt geïnvesteerd in de eigen business? Hoe staat de balans ervoor? Wat gaat naar de aandeelhouder? Wij willen zeker niet dat een bedrijf de hele kasstroom naar dividend alloceert als de aandelen zwaar ondergewaardeerd zijn waardoor een inkoopprogramma veel krachtiger is.

Voor onze dividendfondsen hanteren we bij aankoop van een aandeel minimaal een dividendrendement van 2%. Voor het totale fonds mikken we op een dividendrendement van minstens 4%. Maar we beheren ook het Kempen Global Value fonds dat in een breder universum belegt. Ook aandelen die weinig of geen dividend uitkeren, kunnen heel kansrijk zijn. Bijvoorbeeld omdat ze significante aandeleninkoopprogramma’s hebben lopen én de aandelen ondergewaardeerd zijn.

Eindoordeel

Ik heb dus geen duidelijke voorkeur voor dividend of aandeleninkoop. Het hangt er helemaal vanaf. Iets anders kan ik er niet van maken. Helaas!

Reineke Davidsz is fondsbeheerder bij Van Lanschot Kempen Investment Management en belegd zelf in de Kempen dividend- en waardefondsen.