Haperende Amerikaanse economie dwingt Powell rente alsnog snel te verlagen

"Gelet op de Amerikaanse economische vooruitzichten achten wij een geleidelijke terugkeer naar een neutraal monetair beleid tegen eind 2026 het meest realistisch. De rente zou dan uitkomen rond het midden van de door de Fed geschatte neutrale bandbreedte van 2,6% tot 3,6%, tegenover het huidige niveau van 4,25%–4,5%.

Tot nu toe zijn de effecten van hogere invoertarieven op consumentenprijzen beperkt gebleven. Als die trend aanhoudt, is er een goede kans dat de door Powell geleide Fed later dit jaar verdere renteverlagingen zal doorvoeren.

Argumenten voor snelle renteverlagingen

Recente economische cijfers versterken de argumenten voor renteverlagingen. De Amerikaanse economie groeit minder hard dan vorig jaar: cijfers van het ministerie van Handel tonen een reële consumptiegroei van ongeveer 1% in de eerste helft van 2025, tegenover 4% in de tweede helft van vorig jaar. Ook de inflatiedruk valt mee – deels omdat tarieven slechts langzaam doorwerken in de consumentenprijzen.

Sommige beleidsmakers, waaronder Fed-gouverneur Christopher Waller, pleitten daarom al voor een verlaging deze week. Tien FOMC-leden verwachten dit jaar nog twee of meer verlagingen van 25 basispunten. De meest genoemde mogelijke opvolgers van Powell – waaronder Waller, Kevin Hassett (directeur van de National Economic Council) en Kevin Warsh (voormalig Fed-gouverneur) – zouden waarschijnlijk pleiten voor snellere en diepere renteverlagingen.

Bij voldoende consensus zou de FOMC de rente kunnen verlagen met 100 tot 150 basispunten vanaf het huidige niveau van 4,25%–4,5%. Toch zou dat geen radicale beleidswijziging betekenen want het ligt nog steeds aan de onderkant van de geschatte neutrale rentebandbreedte. Door in een gestaag tempo te verlagen, kan de Fed onder Powell de neutrale rente mogelijk al bereiken vóórdat er een nieuwe voorzitter wordt aangesteld.

Wat is neutraal?

Veel hangt af van hoe hoog de Fed de neutrale rente inschat. Een door Trump benoemde voorzitter zou kunnen pleiten voor een niveau onder de huidige centrale band van 2,6% tot 3,6%. Volgens ons botst het idee van een veel lagere neutrale rente met de optimistische groeiverwachtingen van de Trump-regering. Zowel Hassett als Warsh stellen dat Trumps belasting- en handelspolitiek de reële BBP-groei van de VS kan verhogen naar circa 3%.

Maar zelfs als een Trump-genomineerde voorzitter inzet op een snellere terugkeer naar neutraliteit, dan blijft Fed-beleid een kwestie van consensus. Eén of twee stemmen zijn onvoldoende om de beleidskoers fundamenteel te veranderen.

Waarom Powell zijn termijn gewoon uitzit

Ondanks aanhoudende geruchten en incidentele dreigementen achten wij het zeer onwaarschijnlijk dat Trump Powell ontslaat vóór het einde van diens termijn in mei 2026. Daar zijn sterke juridische, politieke en praktische redenen voor. 

De belangrijkste drempel is wettelijk. Het Hooggerechtshof bevestigde eerder dit jaar dat de Fed een semi-onafhankelijke status heeft en dat gouverneurs alleen “met gegronde reden” kunnen worden ontslagen, wat doorgaans ernstige misstappen zoals fraude vereist.

Pogingen om Powells positie te ondermijnen, zoals het wijzen op kostenoverschrijdingen bij renovaties, zijn door de Fed adequaat weerlegd. Powell heeft bovendien aangedrongen op een onafhankelijk onderzoek en laten doorschemeren dat hij juridische stappen zou ondernemen bij een ontslagpoging – en dus mogelijk gewoon zou aanblijven tijdens zo’n rechtszaak.

Senaat werkt niet mee

Zelfs als het juridisch zou lukken Powell te ontslaan, is het politiek riskant en mogelijk contraproductief. Alle Fed-benoemingen moeten door de Senaat worden goedgekeurd, te beginnen bij de Senaatscommissie voor Bankzaken. Door de huidige politieke verhoudingen is het allerminst zeker dat Trump daar een meerderheid krijgt.

Eén tegenstem binnen de Republikeinse gelederen kan een benoeming blokkeren. GOP-senatoren Thom Tillis en John Kennedy hebben al aangegeven dat het ontslaan van Powell “de geloofwaardigheid van de VS zou ondermijnen.”

Negatieve marktreacties

Het ontslaan van Powell zou waarschijnlijk negatieve marktreacties oproepen. Eerdere speculatie hierover leidde tot stijgende lange rentes en dalende aandelenkoersen – precies het tegenovergestelde van wat de regering wil. Vooraanstaande economen waarschuwen dat zo’n actie het vertrouwen in de Fed zou ondermijnen, inflatieverwachtingen zou aanjagen en de wereldwijde status van Amerikaanse financiële markten zou aantasten. Verwachte gevolgen: stijle rentecurves, hogere rentes en een zwakkere dollar.

Ten slotte moet worden bedacht dat de voorzitter van de Fed slechts één van de twaalf stemmen binnen het beleidsbepalende FOMC is. Zelfs als Trump een politiek loyale voorzitter benoemt, is het onwaarschijnlijk dat de rest van het comité mee zou gaan in een radicale beleidsverschuiving. Van de huidige zeven stemgerechtigde leden van de Fed Board of Governors zijn er bovendien maar twee door Trump benoemd; de rest is aangesteld door president Biden.

Conclusie

Enfin, tenzij er een onverwachte economische schok plaatsvindt of de inflatiedruk fors toeneemt, verwachten wij de komende jaren een geleidelijke terugkeer naar een neutraal monetair beleid, eerst onder Powell tot mei 2026 en daarna onder een nieuwe voorzitter. De onafhankelijkheid van de Fed, gecombineerd met economische realiteiten en institutionele checks and balances, ondersteunen deze basisverwachting.

Op korte termijn zal Trump waarschijnlijk de Fed blijven bekritiseren en aandringen op lagere rentes. Maar we verwachten niet dat hij zal proberen Powell voortijdig te ontslaan. In plaats daarvan zal hij zijn invloed uitoefenen via nieuwe benoemingen – te beginnen met het aflopen van de termijn van gouverneur Adriana Kugler in januari, gevolgd door het voorzitterschap van Powell in mei (Powell blijft lid van het bestuur tot januari 2028).

Wie Trump ook kiest als nieuwe voorzitter, die zal – net als iedere andere Fed-leider – een geloofwaardige beleidsvisie moeten presenteren die zowel goedkeuring van de Senaat als steun van de meerderheid binnen de FOMC vergt. Zoals bij veel Amerikaanse instellingen is ook de Fed ontworpen met ingebouwde waarborgen die voorkomen dat één persoon de koers fundamenteel verandert.