ECB is voorlopig even klaar met de rente verlagen

En wéér besloot de ECB de rente te kortwieken. Na de verlaging staat het belangrijkste tarief van de bank, de depositorente, op 2%. Daarmee heeft de ECB de rente meer dan gehalveerd vergeleken met juni 2024.

Renteverlagingen zijn mogelijk gemaakt door de daling van de inflatie en overtuiging van de ECB dat de geldontwaarding rond 2% per jaar zal blijven. De economen van de bank verwachten dat de jaarlijkse inflatie in de eurozone dit jaar zal uitkomen op 2%, gevolgd door een daling naar 1,6% volgend jaar en weer een stijging richting 2% in 2027.

Ofwel: een daling richting 1% is niet te verwachten, wat betekent dat meer renteverlagingen niet per se nodig zijn. Aangezien de bank, zoals gezegd, verwacht dat de prijzen de komende jaren om en nabij 2% per jaar zullen stijgen, zijn renteverhogingen ook niet nodig.

Groei is belangrijk

De verwachte ontwikkelingen op het gebied van economische activiteit lijken ook geen aanleiding te geven voor grote koerswijzigingen de komende tijd. Economen zien de economie van de eurozone tot en met 2027 met iets meer dan 1% per jaar groeien.

Dat is geen scenario dat grote renteverlagingen of verhogingen vereist, wat alles te maken heeft met de potentiële groei van de economie van de eurozone. Dat percentage ligt volgens schattingen ruwweg rond 1% per jaar.

Potentiële groei van een economie is de groei waarbij geldt dat er opwaartse, noch neerwaartse druk op de inflatie ontstaat. Daar komt bij dat de zogeheten output gap in 2027 zal verdwijnen, zei Christine Lagarde tijdens de persconferentie.

Ruimte van de economie

Die output gap is de optelsom van de verschillende tussen de werkelijke groei van de economie en de genoemde potentiële groei, in de afgelopen jaren.

Als de werkelijke groei lager is dan de potentiële groei, dan is er sprake van een output gap, wat we het beste kunnen zien als de ruimte die de economie heeft om extra hard te groeien zonder dat de inflatie omhoog wordt gedrukt. Vergelijk het voor het gemak met wat niet zo lang geleden gebruikelijk was bij mobiele abonnementen, namelijk een vast aantal belminuten per maand, bijvoorbeeld 500.

Verbruikte je meer dan 500 minuten in een maand, dan moest je bijbetalen. Maar als je is de maanden ervoor juist mínder minuten had gebeld, bijvoorbeeld twee maanden lang 300 minuten per maand, dan kon je die niet gebruikte minuten meenemen naar de toekomst en dus in een maand 900 minuten bellen zónder bij te hoeven te lappen.

Effect van de handelsoorlog

Wat Lagarde dus in zei, is dat in 2027 de extra opgebouwde economische belminuten op zullen zijn. Het komt er op neer dat er volgens de bank uit de hoek van economische groei geen noemenswaardige inflatiedruk komt de komende jaren.

Opvallend genoeg verlaagde de ECB de ramingen ten aanzien van de groei niet, ook al heeft de wereld te maken met een handelsoorlog en grote onzekerheid.

De bank verklaart dat door te wijzen naar het feit dat de uitvoer vanuit de eurozone naar de VS goed is voor 17% van de totale export van de eurolanden. Hoewel dat betekent dat de economie last zal hebben van de handelsoorlog en onzekerheid eromheen, concentreert dat effect zich in 2026 én wordt het, vooral na 2026, significant gecompenseerd door hogere uitgaven van de eurolanden aan defensie en infrastructuur.

Geen structurele daling

De ramingen ten aanzien van economische groei wijzen er daarmee op dat de economie geen verdere renteverlagingen behoeft. Als we nog eens kijken naar de inflatieramingen, dan zien we daarin hetzelfde.

Naar verwachting zal de inflatie volgens de ECB volgend jaar weliswaar dalen, maar de daling is niet structureel, hetgeen betekent dat de rente ook met het oog op inflatie niet verder omlaag hoeft.

De verwachte daling van de inflatie is namelijk te danken aan de sterke euro en gedaalde energieprijzen, zoals de prijs van olie. Dat zijn effecten die met enige vertraging op prijsontwikkelingen werken maar het zijn óók effecten die niet langdurig zijn.

Zo goed als klaar

Dat is ook te zien aan het feit dat de ECB-economen verwachten dat de geldontwaarding in 2027 weer klimt naar 2%, nadat die genoemde effecten dus wegvallen, maar ook aan het feit dat ze inflatie zonder energieprijzen in zowel 2026 als 2027 om en nabij 2% zien liggen.

Lagarde hintte er dan ook sterk op dat de ECB na de rentekoers behoorlijk te hebben veranderd afgelopen jaar in reactie op allerlei stormen, nu de anker kan uitgooien en de rente niet of niet veel meer hoeft te veranderen.

Zo had ze het erover dat de bank ‘zo goed als klaar is’ met de renteverlagingencyclus als reactie op onder meer de effecten van de oorlog in Oekraïne, energiecrisis en de na-ijleffecten van de pandemie en dat de Frankfurter instelling op de juiste plek vertoeft op het moment.

Nieuwe storm

Er zijn sterke aanwijzingen dat de rente van dit jaar de ECB-rente onveranderd blijft. Dat gezegd hebbende: er is natuurlijk nog steeds een handelsoorlog gaande en vooral de grote onzekerheid over het verdere verloop ervan.

Als daar geen al te gekke dingen gebeuren de komende maanden, dan hoeft de ECB de anker niet te lichten. Zorgt Washington echter wel voor een nieuwe storm op dat terrein, dan kan een koerswijziging alsnog nodig zijn.