Trump en de dolle hond-strategie: blaffen zonder bijten

Met de aankondiging op 23 mei dat er per 1 juni 50% importheffingen gaan gelden op álle goederen uit de Europese Unie, was het weer een typische vrijdag. De rode koersen en het uitstel tot 9 juli - dit keer nog vóór het weekend eindigde - zijn inmiddels niet eens meer verrassend.

Toch blijft die voortdurende onzekerheid voor beleggers frustrerend. Wat zit er achter Trumps herhaalde dreigementen en schijnbaar impulsieve handelspolitiek? Niet voor het eerst lijkt die onvoorspelbaarheid bewust gekozen - en eerder toegepast door Nixon.

Duidelijk patroon

Laten we dat patroon, dat we inmiddels aardig kennen, eens onder de loep nemen. Het begint meestal met grommen: Trump beschuldigt zijn handelspartners - bijvoorbeeld de EU - van extreme oneerlijkheid. Europa zou alleen bestaan om Amerika uit te melken.

Vervolgens begint hij te blaffen: dreigen met torenhoge importtarieven. Dan komt het wachten: wie komt er smeken om een deal? Maar echt bijten? Dat gebeurt zelden. Meestal is er dan al een akkoord in zicht, of op z’n minst uitstel van maatregelen.

Niet nieuw 

Dit gedrag lijkt impulsief, maar heeft historische precedent. President Nixon paste in de Vietnamoorlog een strategie toe die later bekend zou worden als de madman theory, oftewel: de dolle hond-strategie. Samen met zijn veiligheidsadviseur Henry Kissinger wilde hij een doorbraak forceren.

De kern van hun aanpak: de Sovjet-Unie moest geloven dat Nixon roekeloos en onvoorspelbaar was - misschien zelfs gek genoeg om kernwapens in te zetten. In 1969 gaf Nixon opdracht tot Operation Giant Lance: B-52-bommenwerpers, bewapend met kernkoppen, patrouilleerden dicht bij Sovjetgebied. Het was bedoeld als intimidatie. Maar de Sovjet-Unie doorzag het als bluf en reageerde nauwelijks. De strategie had weinig effect.

De gedachte achter de dolle hond-strategie is simpel: je tegenstander bang maken, zodat hij concessies doet om je rustig te houden. Je doet je irrationeel voor, maar handelt in werkelijkheid uiterst strategisch. Bij Trump zie je duidelijke sporen van deze aanpak. Hij bromt, blaft, maar bijt vrijwel nooit echt door.

Aanpak kent nadelen 

Toch kleven er serieuze nadelen aan deze aanpak. Als je nooit bereid bent om de daad bij het woord te voegen, verlies je aan geloofwaardigheid. In deze ronde werden de tarieven nog voor het weekend alweer uitgesteld. Het wordt zo een toneelstukje dat steeds minder indruk maakt.

Een tweede nadeel: je brandt veel politiek kapitaal op. Zowel Nixon als Trump kregen steeds minder gedaan, omdat hun tegenstanders hen simpelweg niet meer vertrouwden. De onderhandelingsruimte slinkt als niemand je nog iets gunt.

Beleggingsimplicatie

Wat moeten wij beleggers hiermee? Allereerst: de kans is groot dat de handelsoorlog uiteindelijk eindigt in een akkoord - al hoeft dat geen goede deal te zijn. Voor Trump telt vooral het beeld van de overwinning. A

ls belegger is het belangrijk om je portefeuille robuust te houden, ook voor het geval er géén akkoord komt. En bovenal: blijf kalm. De markten lijken Trumps geblaf steeds beter te herkennen. Zolang hij niet écht bijt, is nietsdoen soms de verstandigste zet.

Thomas van Galen is Chief Strategist bij Achmea Investment Management