Kotsen en weer doorgaan

In de economische theorie wordt verondersteld dat de financiële markten bijna altijd perfect werken, maar dan wel met de nadruk op bijna, want het komt regelmatige voor dat beleggers massaal in paniek raken om vervolgens weer vol in te stappen. Ben Carlson van Ritholtz Wealth Management noemt het in zijn blog "puke and rally", ofwel kotsen en weer doorgaan.

Wat zegt de geschiedenis?

Het vallen en direct erna weer herstellen van aandelenmarkten komt vaker voor dan je denkt. De crash en rally in april na Liberation Day is volgens Carlson eerder regel dan uitzondering.

De jaarrendementen van de S&P 500 verraden veel. Tussen 1950 en 2024 waren er 41 jaar waarin de Amerikaanse beursgraadmeter tijdelijk een terugval doormaakte van minstens 10%. In 16 van die 41 jaar sloot de S&P het jaar ook af met een verlies. In 8 gevallen ging het om een procentueel verlies in de dubbele cijfers.

Angst en euforie

Maar er waren dus ook 25 jaar waarin het jaar positief werd afgesloten. In 16 gevallen was het zelfs met dubbele cijfers. Dat zegt veel over de menselijke geest, waarbij angst en euforie elkaar in hoog tempo kunnen afwisselen. Het geeft ook aan dat de markten lang niet altijd optimaal werken.

Correcties kunnen heel pijnlijk zijn, maar het is niet het einde van de wereld”, concludeert Carlson.

Als je de S&P-reeks erbij pakt, dan zitten er krankzinnige jaren bij. In 1950 knalde de aandelenmarkt bijvoorbeeld op een moment met 14% naar beneden. Toch werd het jaar afgesloten met bijna 31% in de plus. 1955 was ook zo’n kras jaar met een correctie van 10,6% en een jaarrendement van 32,6%. Meer recent springt natuurlijk 2020 eruit met een tijdelijke daling van meer dan een derde, terwijl het jaar werd afgesloten met 18% in de plus. Er is feitelijk geen pijl op te trekken, want andere jaren komt het herstel niet, of slechts ten dele. Het meest recente voorbeeld was 2022 en nog veel dramatischer 2008,  toen de beurs tussentijds bijna 50% verloor om uiteindelijk 36,6% in het rood te eindigen.

Dit keer is alles echt anders

Je kunt je afvragen waarom beleggers zo heftig reageren. Ze weten toch dat de beurs vaak snel weer opveert. Waarom daar niet gelijk op anticiperen? Volgens Carlson heeft dat te maken met een diep menselijk gevoel “dat dit keer alles anders is”. Dit keer komt de grote klap en gaat het jaren duren voor de economie zich herstelt, zo is het gevoel.

Dat gevoel leefde bij het barsten van de internetluchtbel in 2000, de kredietcrisis in 2008, de eurocrisis in 2011, corona in 2020 en nu met de Trumpiaanse handelstarieven “die de wereld zoals we hem kennen laat verdwijnen”.

Niet hopen op een Trumpiaanse herhaling

Meestal valt dat uiteindelijk dus wel mee. Maar je weet maar nooit. Er zijn jaren dat beleggers zich ziek voelen, beter worden en daarna weer kotsmisselijk.

De laatste keer dat dit gebeurde was in 2018, toevallig een jaar waarin het thema tarieven ook dik geschreven werd. De S&P begon 2018 met een correctie van 10%, veerde daarna weer op om vervolgens opnieuw in te storten met bijna 20% tot kerstavond. Het beursjaar eindigde uiteindelijk met een verlies van 4,2%, het op twee na slechtste jaar van de laatste twee decennia (alleen 2008 en 2022 waren slechter).