Private equity blaast nutssector nieuw leven in

Nutsbedrijven, zoals water- en elektriciteitsbedrijven, staan niet bekend om hun dynamiek. Het zijn sterk gereguleerde sectoren met weinig groeimogelijkheden waarin weinig prikkels bestaan om te innoveren of de efficiëntie te verhogen. 

In het verleden leidde dit tot lage investeringen in de infrastructuur en helaas ook hoge prijzen voor de consument, omdat nutsbedrijven meer geïnteresseerd waren in het uitkeren van een hoog dividend dan het goed bedienen van de klanten.

Maar er is verandering op til. Onderzoek uit de VS wijst uit dat er een heilzame werking uitgaat van private equity-bedrijven die de markt openbreken en zorgen voor efficiëntere bedrijven en goedkopere prijzen.

Dat schrijft Joachim Klement in zijn blog Energising Energy Producers.

Falende markt

“Concurrentie is goed voor het bedrijfsleven. Het dwingt ondernemingen om efficiënter en productiever te worden en het verkleint de winstmarges, wat vaak leidt tot lagere prijzen voor de consument. Maar helaas werkt de concurrentie niet altijd even goed en is het nodig dat buitenstaanders een bedrijfstak openbreken en deze verstoren om een verstarde bedrijfstak nieuw leven in te blazen.

Het lijkt erop dat een sector waar dit nu gebeurt tegelijk een van de saaiste is: de elektriciteitsbedrijven.

Saai

Nutsbedrijven zijn beroemd om hun saaiheid. Ze hebben vaak weinig of geen groeimogelijkheden en opereren in stabiele markten, waarvan sommige sterk gereguleerd zijn en er weinig prikkels bestaan om te innoveren of de efficiëntie te verhogen.

In het verleden leidde dit vaak tot te weinig investeringen in de infrastructuur en hoge prijzen voor consumenten, omdat nutsbedrijven zich meer bezighielden met het uitkeren van hoge dividenden aan hun eigenaars dan met het goed bedienen van hun klanten.

Politici reageren al tientallen jaren hierop met deregulering van elektriciteits- en watermarkten zodat de prijzen fluctueren en verschillende aanbieders met elkaar concurreren. Maar het resultaat was vaak dat er nog minder werd geïnvesteerd in de verouderde infrastructuur en de klantenservice verder achteruitging, omdat de winstmarges voor nutsbedrijven afnamen terwijl de eigenaars nog altijd aandrongen op vette dividenden.

Er is echter een onwaarschijnlijke "disruptor" op het toneel verschenen. 10-20 jaar geleden zouden private-equitybedrijven nog hardop hebben gelachen als hen werd gevraagd een nutsbedrijf over te nemen. PE-managers investeerden in sectoren als technologie, consumentenproducten en af en toe industriële producten. Maar dat was het wel zo’n beetje. De focus was op bedrijven met een groot groeipotentieel of een turnaround case.

Wind en zon

Maar toen was er de opkomst van wind- en zonne-energie en investeringsmogelijkheden in gedereguleerde elektriciteitsmarkten die een aanzienlijke groei beloofden. En ja hoor, private equity-bedrijven en institutionele beleggers zagen onmiddellijk een potentieel.

In de afgelopen tien jaar is het percentage elektriciteit dat wordt opgewekt door private equity en institutionele beleggers meer dan verdubbeld. Aanvankelijk investeerden de buitenstaanders bovendien vooral in wind- en zonne-energie, maar tegenwoordig zijn ze ook een belangrijke spelers geworden in gascentrales.

De vraag is wat dat voor effect heeft gehad. De nieuwkomers blijken het in vergelijk tot de gevestigde orde van Amerikaanse beursgenoteerde nutsbedrijven uitstekend te hebben gedaan.

Onderzoek

Aleksandar Andonov en Joshua Rauh hebben in een studie gekeken naar de efficiëntie en prestaties van elektriciteitsbedrijven die eigendom zijn van private equity en hebben deze vergeleken met elektriciteitsbedrijven die eigendom zijn van Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven.

Ceteris paribus, blijken PE-investeerders veel beter in het runnen van deze elektriciteitsbedrijven dan de Amerikaanse beursgenoteerde nutsbedrijven.

Ten eerste runnen ze de energiecentrales efficiënter en gebruiken ze 5% minder brandstof per eenheid geproduceerde elektriciteit dan vergelijkbare energiecentrales van beursgenoteerde nutsbedrijven. Dat doen ze niet door (te) weinig te investeren in de infrastructuur of vooral nieuwere centrales te bezitten. Het onderzoek toont aan dat PE-bedrijven net zo vaak oudere centrales ontmantelen als traditionele nutsbedrijven en dat ze elektriciteitscentrales niet intensiever exploiteren. In plaats daarvan investeren ze in de noodzakelijke upgrades om bestaande centrales efficiënter te maken.

Daar komt bij dat PE minder risicomijdend is dan de gevestigde nutsbedrijven. Ze hebben de neiging om elektriciteit te verkopen op basis van contracten met een kortere looptijd en vaker de piekperiodes te dekken.

Vooral als ze gascentrales exploiteren, zijn ze gericht op een flexibele elektriciteitsproductie die reageert op de marktprijzen (bij hoge prijzen meer productie en bij lage prijzen minder productie). Dat staat in schril contrast met traditionele elektriciteitscentrales die het liefst op een constant productieniveau draaien.

Hogere marges

Als gevolg van dit dynamische beheer van de productie en de flexibele contracten, kunnen PE-bedrijven elektriciteit gemiddeld 2,59 dollar meer vangen per unit geleverde stroom (MWh) dan gevestigde beursgenoteerde nutsbedrijven.

En dat zorgt weer voor hogere inkomsten voor beleggers in private-equityfondsen en zorgt er tegelijkertijd voor dat er altijd voldoende elektriciteit beschikbaar is zonder dat klanten meer hoeven te betalen in daluren.

Er zullen waarschijnlijk weinig mensen hebben vermoed dat deze private equity-jongens de gevestigde orde een lesje konden leren in een saaie sector als deze.”