Energietransitie jaagt inflatie 4x omhoog

"Klimaatverandering is inherent inflatoir. Stijgende gemiddelde temperaturen, natuurrampen en blijvende milieuveranderingen zullen negatieve effecten hebben op het aanbod van goederen en arbeid en positieve effecten op de lokale vraag. De Europese Centrale Bank schat dat ongecontroleerde klimaatverandering alleen al in het komende decennium de jaarlijkse algemene inflatie met 1% tot 3% laat stijgen.

De kans is groot dat dit nog verder gaat dan alleen het volgende decennium, gezien het extra risico op een chaotische prijsexplosie wanneer rekening wordt gehouden met de bijkomende politieke en sociale instabiliteit.

In tegenstelling tot het scenario waarin we niets doen tegen klimaatverandering, zijn de inflatoire effecten van de energietransitie voorspelbaarder en beter in de tijd  te overzien.

Vier keer extra inflatie

Om de temperatuurstijging te beperken tot de doelstelling van 1,5° kan een inflatiekwartet - namelijk greenflation, fossilflation, demandflation en strandflation - volgens ons onderzoek de komende 10 jaar jaarlijks 1,6%  toevoegen aan de inflatie.

1. Groene inflatie

De overgang naar een groen energiesysteem zal de vraag naar kritieke hulpbronnen, zoals metalen, en mineralen, die nodig zijn voor de productie van nieuwe energieproducerende kapitaalgoederen (windturbines, zonnepanelen) onder druk zetten. Er is nu al sprake van 'groene inflatie' wantde kosten van windturbines zijn met 40% gestegen door de hogere inputkosten. De waarschijnlijke verdubbeling van de reële prijs van metalen, zoals nikkel en koper, die nodig is voor de transitie de komende tien jaar kan volgens ons onderzoek 0,1%-punt toevoegen aan de inflatie.

2. Fossielinflatie

De overgang naar duurzame energieën zal producenten van fossiele brandstoffen ertoe aanzetten om het onderhoud en de investeringen in de exploitatie van olie en gas te verminderen of te stoppen. Gezien het natuurlijke verval van bestaande velden leidt dit tot een lagere productie, dus prijsstijgingen. Wij noemen dit fossilflation. Om de vraag in evenwicht te brengen met de olieproductie, zijn er prijsstijgingen van ongeveer 20% per jaar nodig, wat zich vertaalt in een extra 0,8% inflatie per jaar.

3. Vraagflatie

Vraagflatie is het resultaat van de noodzakelijke onttrekking van middelen aan andere toepassingen in de economie. Voor elke toename van 1% van het bbp in groene investeringen, zal een vergelijkbare hoeveelheid consumptie moeten worden uitgesteld, door een combinatie van hogere prijzen en hogere reële rente.

Op dit moment worden groene technologieën pas op grote schaal toegepast als ze concurrerend zijn in kosten of als ze als superieur worden beschouwd. Duurzame elektriciteitsopwekking is bijvoorbeeld concurrerend in vergelijking met fossiele brandstof of kernenergie, zelfs als je de kosten van netaanpassingen en dergelijke meerekent.

Voor veel sectoren, zoals cement, staal, luchtvaart en scheepvaart, zien we echter een groene prijspremie van 25% tot liefst 300%. Dit zonder schaalvergroting of vooruitgang op het gebied van regelgeving.

4. Strandflatie

Als er een gedwongen of natuurlijke creatie van overtollige en gestrande activa plaatsvindt, zal er een negatieve aanbodschok zijn en een ander inflatoir effect van de transitie: strandflatie. Vraagflatie en strandflatie zullen samen elk jaar 0,7%-punt extra bijdragen aan de nominale inflatie.

Centrale banken aan zet

We schatten dat de energietransitie de inflatie over een periode van 10 jaar met ongeveer 1,6% per jaar kan verhogen, voordat deze begint af te nemen naarmate de fossiele inflatie omslaat in deflatie en de investeringscyclus zijn hoogtepunt heeft bereikt.

Deze overgangsperiode zal centrale banken, als bewakers van de prijsstabiliteit, voor grote uitdagingen stellen. Ze moeten beslissen of door deze tijdelijke inflatie heen moet worden gekeken, met het risico dat de inflatieverwachtingen voor de lange termijn worden verankerd, of dat ze maatregelen moeten nemen om deflatie in andere delen van de economie te genereren.

Een wereldwijde samenwerking van centrale banken zou de verstorende effecten op importprijzen, valuta en wereldwijde rentetarieven beperken. Maar dit lijkt vooralsnog niet te gaan gebeuren aangezien de Federal Reserve deze kwestie liever bij het Congres laat.

Centrale banken zouden wel klimaatkosten kunnen isoleren uit inflatiedefinities of zichzelf meer flexibiliteit kunnen geven over de tijdshorizon van hun doelstelling ten aanzien van prijsstabiliteit. Duidelijk is dat de energietransitie inflatie zal versnellen. Overheden en beleidsmakers moeten bepalen hoe ze de effecten daarvan het beste kunnen beheersen, en graag snel een beetje."