Zit stil als je geknipt wordt!

Een bekende beleggerswijsheid is stilzitten als je geknipt en geschoren wordt. Dat adagium was absoluut van toepassing in het begin van augustus en ook vorige week. De reden dat ik dit nu ook als titel gebruik, is dat ik recent bij mijn kapper op bezoek was. Uiteraard zit ik hier altijd stil als hij met zijn schaar of tondeuse in de aanslag staat.

Maar deze keer had ik met mijn kapper een goed gesprek over volatiliteit op de markten. Het mooie was, hij was tijdens de marktvolatiliteit niet stil blijven zitten. Hij ging juist handelen, maar kwam er toch beter uit. Daarover later meer.

Bank of Japan zet markten lager

De trigger van de marktvolatiliteit in augustus was de renteverhoging van de Japanse centrale bank, de Bank of Japan (BoJ). Al heel lang hebben de Japanners moeten wachten op een renteverhoging en na 17 jaar was het dan eindelijk zo ver. De laatste kwartalen loopt de inflatie in Japan wat op, mede gedreven door de loonsverhogingen die in Japan werden doorgevoerd. Tot zover het macro-economische gedeelte.

Wat de BoJ ook veroorzaakte met de renteverhoging was een draai in de markten. Dat resulteerde in een ommekeer in de zogenaamde carry trade. De klassieke carry trade is het lenen van geld in een land waar de rente heel laag staat en dat uitzetten in een land waar de rente hoog is. De laatste jaren was dat goedkoop lenen in Japan en uitzetten in de hoger renderende Verenigde Staten. De Japanse beleidsrente stond namelijk op 0%, tegenover de Amerikaanse rente van 5,25%. Een mooi renteverschil om van te profiteren.

Bovendien was de dynamiek van de wisselkoers ook gunstig, omdat de dollar meer waard werd dan de yen. Met andere woorden, de carry trade was lange tijd dubbel verdienen. Echter, de carry trade staat er ook om bekend dat deze hard kan terugschieten als het de andere kant opgaat. De winst van een heel jaar kan in een week of zelfs binnen één dag verspeeld worden. Dat is ook precies wat er gebeurde begin augustus.

"De carry trade staat er ook om bekend dat deze hard kan terugschieten als het de andere kant opgaat"

Deze draai in de markten zorgde ook voor een ommekeer in de financiële markten. Aandelen en bedrijfsobligaties werden verkocht, terwijl de veilige staatsobligaties juist aangekocht werden.

Storm in een glas water

Stilzitten? Het adagium uit de titelis bij beleggers bekend: laat je niet te snel vangen door grote volatiliteit in de markt. In veel gevallen is het een storm in een glas water en is het dus niet het moment om van mening te veranderen en posities te verkopen. Dat geldt zeker voor langetermijnbeleggers die op basis van analyses belegd zijn in een aantal namen.

De volatiliteit van begin augustus was van korte duur. De volatiliteit hield een paar dagen aan en nu na een week of twee tot drie weken, waren veel koersen weer hersteld.

Beleggen in de VIX

Maar hoe zat het nou met die kapper? Mijn kapper doet dus “empirisch onderzoek” naar de VIX-index, de volatiliteitsindex of de indicator van angst, zoals die afgeleid kan worden uit de prijzen van opties. Op het eerste gezicht is de VIX ook een interessante onderliggende index om in te beleggen. Immers, als er stress in de markt komt, schiet deze hard omhoog. Kortom, een mooie manier om winst te maken als de andere beleggingen naar beneden gaan.

"Op het eerste gezicht is de VIX een interessante onderliggende index om in te beleggen"

Zijn empirisch onderzoek bestond uit de aankoop van een longpositie op de VIX, waarna hij winst zou nemen als deze zou oplopen. Al snel was de winst 20% en dus mooi om binnen te halen. Achteraf gezien had hij nog een dag langer moeten wachten, want dan was zijn winst een veelvoud daarvan geweest.

Echter, hij zat niet bij de pakken neer en speelde ook het ritje naar beneden met een positie die inspeelt op een dalende VIX. Ook dit pakte goed uit, mooi voor mijn kapper en het toont aan dat stilzitten misschien niet altijd de beste strategie is.

Overigens, vanuit een professioneel oogpunt zijn er legio kanttekeningen te maken bij het handelen op de VIX, maar het gaat te ver voor deze column om dat uit te diepen. In het kort: “Don’t try this at home”.

Kwestie van risico beperken

Het heeft mij weer eens aan het denken gezet. We gaan nu een fase in waarin centrale banken hun rentes gaan verlagen. In deze fase kunnen volatiele periodes regelmatig voorkomen. Hoe ga ik daarmee om in mijn portefeuille? Welke posities hedgen mijn eventuele verlies op mijn beleggingen? Ook voor professionele beleggers als pensioenfondsen is dit een hot topic. Vooral tijdens het invaren richting het nieuwe pensioenakkoord zit er niemand op een volatiele portefeuille te wachten.

Het inspelen op de VIX lijkt in eerste instantie goed te werken, maar heeft zoals gezegd een heel aantal haken en ogen. Ondanks deze haken en ogen, ga ik er toch weer eens over nadenken of en hoe ik dat wil inzetten ter afdekking van mijn risico’s naast andere bekende mogelijkheden, zoals winst nemen en staatsobligaties kopen.

Mocht een lezer een briljante tip hebben, dan houd ik me zeker aanbevolen. Dat houdt me vast een aantal weken van de straat, waarna het weer hoog tijd wordt voor de maandelijkse afspraak bij mijn kapper. Die is in ieder geval blij, niet alleen met zijn winst, maar ook met de 27 euro aan cashflow na iedere knipbeurt!