Ouderwetse obligatiemarkt betreedt moderne wereld

Het heeft even geduurd maar de modernisering van de obligatiemarkt begint nu toch echt wel tractie te krijgen. Het uitonderhandelen en doorbellen van obligatie-orders is bezig aan een georganiseerde terugtocht. Ook de obligatiehandel gaat over op de schermenhandel. De achterstand op de aandelenhandel is nog altijd aanzienlijk, maar wat betreft de elektronificatie van de obligatiehandel is er in de laatste vijf jaar duidelijk sprake van een versnelling. 

"De achterstand op de aandelenhandel is nog altijd aanzienlijk"

In vergelijking met de aandelenmarkt blinkt de obligatiemarkt niet uit in transparantie. De obligatiemarkt is van oudsher een over-the-counter-markt. Kopers en verkopers stellen samen de prijs af. Niemand die ziet wat de uitkomst is. Prijzen en prijsvorming zijn ondoorzichtig. Dat is met de handel in Westers staatspapier niet meer aan de hand. Die is volledig elektronisch. Kopers gaan na een request for quote voor de beste prijs.

Doet u mij maar een mandje schuld

Een groot voordeel van elektronische handel is de mogelijkheid om obligaties niet afzonderlijk te verhandelen maar in mandjes, de zogenoemde basket trading. Dat werkt niet alleen efficiënt, maar zo kan ook minder liquide papier eenvoudig worden meeverkocht. Zo een basked trade bestaat tegenwoordig al snel uit 120 bondjes.

Voor koper en verkoper biedt de basket-handel voordelen. De verkopende partij is in één keer klaar en kan makkelijker handelen in illiquide papier. De kopende partij heeft in een klap de nodige spreiding in huis gehaald. Deze manier van handelen is aangejaagd door de ETF-handel.

Kleinere tickets, grotere omzet

Waar staan we momenteel in de elektronificatie van de obligatiehandel? In de markt van Westerse staatsobligaties is elektronische verhandeling al geheel geaccepteerd. 70-80% van Amerikaanse en Europese staatsobligaties wordt elektronisch verhandeld. De markt van bedrijfsobligaties is nog niet zover. Naar schatting verloopt 45% van de handel in Investment grade bedrijfsobligaties elektronisch. Voor high yield is het rond een derde van de handel.

"In de markt van Westerse staatsobligaties is elektronische verhandeling al geheel geaccepteerd"

Meer schermenhandel betekent onder meer dat de gemiddelde waarde van een transactie, ticket size, omlaag kan. Voor de totale handelsomzet is het positief, aangezien niet iedereen in de markt zit te wachten op hele grote tickets. Inmiddels worden per dag in de markt van bedrijfsobligaties 2,5 miljoen tickets verhandeld van 1 miljoen euro of minder. Het is een verdubbeling ten opzichte van vier jaar geleden.

Minder stress plus scherpere prijzen

Schermenhandel maakt de handel transparanter, verbetert de liquiditeit, dus zorgt voor scherpere prijzen. Dat is positief voor koper en verkoper. De inzet van meer technonologie maakt daarnaast ook systematische beleggingsstrategieën mogelijk. Algoritmes en big data hebben inmiddels ook de obligatiemarkt bereikt. Mits de regels duidelijk zijn, is er alle ruimte voor kwantitatieve beleggers om de obligatiemarkt te betreden.

"Schermenhandel maakt de handel transparanter, verbetert de liquiditeit, dus zorgt voor scherpere prijzen"

Naarmate technologie een steeds grotere betekenis krijgt in de obligatiemarkt, zal de transparantie en liquiditeit verder verbeteren. Het zal de spread, het verschil tussen de bied- en laadprijs, verder verkleinen. De spread is misschien wel de grootste kostenpost van een obligatietransactie, meer nog dan de commissiekosten. Zowel institutionele beleggers als retailbeleggers moeten daarvan profiteren.

Voor de stabiliteit van de obligatiemarkt is een verhoging van de liquiditeit alleen maar positief. Het vergroot de stressbestendigheid van vastrentende waarden ten tijden van hogere marktvolatiliteit.

Buitenbeentje EMD

Ondanks de opmars van schermenhandel zal er in de obligatiemarkt nog wel een tijdje gebeld worden. Dat geldt met name voor specialistisch papier en schuld in opkomende markten (EMD). Daar is het niet twee keer drukken op de knop en det ransactie is rond.

Complexe lokale wet- en regelgeving, de koppeling van het schuldpapier en valuta transactie en het bepalen van de prijs vragen de nodige specialistische kennis- en ervaring.

Enfin, de elektronificatie van de obligatiemarkt is nog niet zover ontwikkeld als die van de aandelenmarkt, er is nog veel ruimte voor vooruitgang om te zorgen voor meer transparantie en efficiëntere prijsvorming voor beleggers.