Ewout van Schaick is hoofd van Multi-asset. Als manager is hij verantwoordelijk voor macro-economische en beleggingsstrategie onderzoek en -ontwerp, tactische asset allocation (TAA) en het beheer van Multi-Asset fondsen en mandaten binnen NN Investment Partners. Ewout is CFA charterholder en behaalde een Master Economie (1997) aan de Universiteit van Maastricht.
Column

Obligaties zijn hun stabiele en defensieve karakter even kwijt

Beleggers in defensieve mixfondsen komen de laatste tijd van een koude kermis thuis. Zij verloren even veel als offensieve beleggers. Hoe verder? Ewout van Schaick, hoofd multi-asset bij NN IP, spreekt zijn verwachtingen uit.

De meeste mensen associëren beleggen automatisch met aandelen en veel minder met obligaties. De hoge winsten op aandelen spreken veel meer tot de verbeelding dan de doorgaans lagere rendementen op obligaties. Bovendien komen aandelen veel vaker in het nieuws, vooral als er weer eens een flinke koerscorrectie is.

Toch spelen obligaties in de meeste beleggingsportefeuilles een belangrijke rol, zo niet de belangrijkste. Obligaties vervullen normaal gesproken twee functies. Ze leveren een stabiel inkomen met een lage volatiliteit en ze bieden bescherming tegen grote schokken. Pensioenfondsen, verzekeraars of gewone mixfondsen beleggen daarom allemaal een groot deel van hen geld in obligaties. Daarbij geldt doorgaans: hoe lager de risicobereidheid van de belegger, hoe groter de allocatie naar obligaties. De keuze voor obligaties is vooral de wens om niet te veel geld te verliezen.

"De keuze voor obligaties is vooral de wens om niet te veel geld te verliezen"

Maar op dit moment lijkt alles anders en staan obligaties opeens in het middelpunt van de aandacht. Beleggers in staatsobligaties en in de meest veilige bedrijfsobligaties leden dit jaar tot nu toe ongekend grote verliezen, tot wel 10%. Obligaties bieden beleggers dit jaar stabiliteit noch veiligheid. De langjarige rente is in een paar maanden tijd met soms meer dan een procent gestegen, waardoor de meest gebruikte brede obligatie-indices in het eerstekwartaal al rond de 6% rendement verloren.

Defensieve en offensieve mixfondsen verliezen even veel

Omdat ook de aandelenmarkten in de eerste maanden van het jaar flinke verliezen lieten zien, hebben beleggers in mixfondsen het zwaar. In het eerste kwartaal van 2022 waren de rendementen op alle risicoprofielen negatief en ook sterk vergelijkbaar: de agressievere en defensievere varianten lieten vergelijkbare, negatieve totaalrendementen zien.

Voor veel beleggers met een beperkte risicobereidheid zullen deze resultaten hard aankomen. Zij waren de afgelopen jaren namelijk verwend geraak met mooie en hele stabiele rendementen op de defensievere profielen.

"Voor veel beleggers met een beperkte risicobereidheid zullen recente resultaten hard aankomen"

Rentes schokkend omhoog

Door de uitzonderlijk hoge inflatie werd de Amerikaanse Centrale Bank, de Fed, de afgelopen maanden gedwongen om continu haar communicatie aan te passen. Dit leidde er toe dat marktparticipanten hun verwachtingen ten aanzien van renteverhogingen continu omhoog bijstelden. Bovendien heeft de Fed ook besloten om kwantitatieve verruiming te beëindigen en zal het hoogstwaarschijnlijk binnenkort beginnen met het verkleinen van haar balans.

In Europa zien we een vergelijkbaar tendens van monetaire verkrapping. De ECB zal hoogstwaarschijnlijk het opkoopprogramma in het begin van het derde kwartaal beëindigen in combinatie met een renteverhoging kort daarna. Wanneer een centrale bank besluit haar opkoopprogramma te beëindigingen valt er een continue koper op de markt weg. In combinatie met renteverhogingen heeft dit een versterkend effect op volatiliteit. We zien daarom ook dat rentes met grote dagelijkse schokken door blijven stijgen.

Obligaties en aandelen positief gecorreleerd

Tot de schrik van veel beleggers bieden obligaties even geen diversificatievoordelen meer. In een economische crises dalen de koersen van aandelen, maar daalt meestal ook de rente. Een defensieve mixportefeuille met meer obligaties dan aandelen komt een mindere periode op de aandelen beurs daardoor meestal goed door zonder grote verliezen.

"Obligaties bieden even geen diversificatievoordelen meer"

Echter, wat we nu zien is een scherpe stijging van rentes vanwege zeer hoge inflatie en een globale rentemarkt die zich aan het aanpassen is aan een nieuwe realiteit van minder agressieve monetaire verruiming. In deze omgeving is er opeens een positieve correlatie tussen aandelen en staatsobligaties, met zowel negatieve rendementen op aandelen als op vastrentende waarden.

Obligatieverwachtingen

Na de negatieve rendementen van de afgelopen maanden zullen veel beleggers zich afvragen of ze hun obligatiefondsen alsnog moeten verkopen en of ze het risicoprofiel van hun portefeuilles moeten aanpassen. Hier is wel iets voor te zeggen omdat de rente bij de huidige hoge inflatiecijfers best nog een tijdje kan doorstijgen met meer negatieve rendementen tot gevolg.

"De sterke rugwind van dalende rentestanden is voorbij"

De sterke rugwind van dalende rentestanden is voorbij, dus zullen de langetermijnverwachtingen voor defensievere mixfondsen lager liggen dan in het verleden gerealiseerde rendementen. Maar wanneer rentestanden niet te hard en te plotseling oplopen, is er nog wel een aantrekkelijk rendement te behalen.

Stagflatie duurt nooit lang

 

Mixfondsen hebben het met name zwaar in een periode van stagflatie: hoge inflatie en een strakker monetair beleid hebben een drukkend effect op het rendement op overheidsobligaties. Een hoger risico op groeivertraging weegt ook weer op aandelen en andere risicovolle activa. Als gevolg hiervan zijn diversificatievoordelen op de korte termijn dan niet aanwezig.

Gelukkig is een stagflatie echter geen duurzame fase in de cyclus. Ofwel krijgt de stagnatie de overhand (door te fors ingrijpen van centrale banken), wat obligaties ondersteunt. Ofwel krijgt de inflatie/nominale groei de bovenhand, wat in de kaart speelt van reële assets zoals aandelen of vastgoed.

In die beide scenario’s zullen diversificatievoordelen er juist wel weer zijn! Bovendien bieden obligaties bij hogere rentestanden niet alleen een hoger toekomstig rendement, ze zijn dan ook weer beter in staat om schokken op te vangen.

De informatie in zijn columns zijn niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Assetallocatie