Het regent valse records

Wat is dan wel het juiste beeld van de aandelenmarkt? Er is in de laatste maanden bijvoorbeeld een grote tegenstelling ontstaan tussen de prestaties van aandelen in ontwikkelde landen en in opkomende markten.

In mijn column van vorige maand schreef ik al over stevige koersdalingen van Chinese aandelen. Als we de opkomende markten breder bezien, dan zijn er slechts enkele landen die op dit moment beursrecords vestigen. Het is op zijn minst opmerkelijk dat de Indiase Nifty 50-index voortdurend nieuwe highs aantikt, terwijl de deltavariant van het coronavirus een Indiase oorsprong heeft.

In Westerse landen is het beeld op het eerste gezicht een stuk positiever. In kleine stapjes vestigen de S&P500, Nasdaq, Eurostoxx 600 en de Canadese index (TSX) deze zomer nieuwe records. Maar als we dichtbij huis kijken, dan zijn de goede prestaties van de Eurostoxx 600 gedreven door aandelen uit de noordelijke landen. Waar bijvoorbeeld de DAX- en AEX-index tot de koplopers van Europa behoren, staan de indices van Spanje en Italië nog ver onder hun hoogtepunten van weleer.

AEX is verhaal apart

De AEX-index is sowieso een verhaal apart. Deze index, die is samengesteld uit 25 bedrijven, behoort tot de best presterende beurzen dit jaar. Maar we moeten niet vergeten dat de AEX er bijna vijftien jaar over heeft gedaan om het oude record te breken. In de tussentijd is de samenstelling volledig veranderd. Waar voor de kredietcrisis banken een heel groot deel van de index vormden, is die rol nu weggelegd voor technologie.

"De samenstelling van de AEX is volledig veranderd"

Dit jaar zorgt één aandeel, ASML, voor meer dan de helft van het jaarrendement van de hele index. De weging van ASML in de AEX is na de koersexplosie opgelopen tot bijna 20% (!). Dagelijkse schommelingen in de AEX worden grotendeels bepaald door de koersverandering van één aandeel.

Amerikaanse werkelijkheid

Een bekende beurswijsheid luidt: "It’s not a stock market but a market of stocks." Een index is altijd een verzameling aandelen waarbij sommige indices uit veel aandelen zijn samengesteld, maar anderen (zoals de AEX) juist weinig aandelen bevatten. Als een index een recordstand bereikt, betekent dit niet dat alle aandelen op een hoogtepunt staan.

"Als een index een recordstand bereikt, betekent dit niet dat alle aandelen op een hoogtepunt staan"

Als we bijvoorbeeld naar de Amerikaanse S&P 500 kijken, dan staat op dit moment maar ongeveer 8% van deze 500 aandelen op een recordstand. Tot die 40 aandelen behoren de vijf aandelen (Apple, Microsoft, Amazon, Facebook en Google) met de grootste marktkapitalisatie.

Deze vijf samen vormen slechts 1% van het aantal aandelen van de S&P 500, maar hebben een weging van bijna 25% van deze index, en zijn verantwoordelijk voor een derde van de de totaal winst van alle 500 S&P-aandelen.

Het percentage aandelen met nieuwe highs in de Amerikaanse Midcap index (2,5%) en Smallcap index (1%) is nog veel lager dan die in de S&P500.

Veel laagvliegers

Samenvattend stel ik vast dat we alle verhalen over recordregens met een korreltje zout moeten nemen. What you see is not what you get. De werkelijkheid zit een stuk genuanceerder in elkaar. Slechts de beurzen van een paar landen staan op de hoogste stand ooit, en daar zijn een beperkt aantal large caps voor verantwoordelijk. Het merendeel van de aandelen is de afgelopen maanden meer zijwaarts of zelfs lager bewogen.

Een groot percentage aandelen staat momenteel meer dan 10% onder het hoogste punt van dit jaar. Daarmee maskeert de stijging van veel indices de correctie die een groot aantal stocks al hebben doorgemaakt.