Hendrik Tuch, CFA is hoofd vastrentende waarden Nederland bij Aegon Asset Management. In deze rol is hij verantwoordelijk voor de staatsobligaties- en bedrijfsobligaties-portefeuilles in Nederland. Hendrik Tuch is afgestudeerd in economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en is geregistreerd als Chartered Financial Analist en als senior vermogensbeheerder bij het Dutch Securities Institute.
Column

Chinese regering pakt internetindustrie terecht aan

Hendrik Tuch heeft begrip voor de maatregelen die de Chinese overheid heeft genomen om de excessen van de lokale online-industrie te beteugelen. Gaat het Westen leren van de Chinese lessen?

Chinese ouders hechten veel belang aan een goede opleiding van hun kinderen. Op zich is dat niet zo bijzonder, want alle ouders willen dat hun kinderen goed terechtkomen. Maar de druk die veel Chinese ouders op de schouders van hun (jonge) kinderen leggen, is toch wel extreem te noemen.

Naast het normale schoolprogramma is het zeer gebruikelijk dat Chinese kinderen nog 20-30 uur per week extra besteden aan buitenschoolse studie, een getal dat nog verder stijgt in aanloop naar het gevreesde universitaire toelatingsexamen gaokao. Ook zomervakanties worden eerder gezien als een extra studieperiode in plaats van de boeken opzij te leggen voor een lange strandvakantie.

Bloeiende bijleseconomie

De ouders van deze pechvogels (want zo kunnen we de jonge Chinese studenten toch wel noemen) zijn bereid om grote offers te brengen om dit allemaal te bekostigen en zijn gemiddeld al snel 20.000 euro per jaar kwijt aan deze extra studies.

 

De bereidheid om de portemonnee te trekken heeft ervoor gezorgd dat er een bloeiende bijlesindustrie in China is ontstaan, waarbij vooral het aanbieden van virtuele lessen is geëxplodeerd. De ouders worden via sociale media bestookt met argumenten voor het gebruik van deze diensten voor hun kinderen en tekenen voor nog maar weer een cursus.

Amerikaanse beleggers stonden in het afgelopen jaar glunderend te kijken naar deze trend en investeerden op grote schaal in Chinese bedrijven die hun aandelen plaatsten op Wall Street. De koersen van deze Chinese studiehuizen liepen steeds verder op, gebaseerd op de spreadsheetaanname dat deze lucratieve markt alleen maar verder kon groeien.

Zorgen in Beijing

 

De Chinese overheid keek echter met een heel andere blik naar deze ontwikkelingen en maakte zich juist steeds meer zorgen over een aantal trends. Allereerst bleek dat de Chinese bevolking op termijn flink zou gaan krimpen, waardoor de 1-kind politiek werd verlaten. Maar dit bleek amper effect te hebben op de vruchtbaarheid van de bevolking, vooral omdat ouders zich grote zorgen maken over de (studie)kosten van een extra kind.

Ook kregen veel Chinezen het (terechte) gevoel dat de verschillen tussen arm en rijk explosief zijn gestegen en dat hun leven steeds meer wordt gedomineerd door een beperkt aantal internetbedrijven.

De Chinese overheid staat niet bekend om terughoudendheid als het gaat om ingrijpen op markten en de economie en heeft dan ook recent een aantal besluiten genomen waar beleggers mee te maken hebben gekregen.

Harde ingrepen

 

De eerste aanwijzing betrof verschillende Chinese internet-giganten met een beursnotering op Wall Street die werden aangemaand om hun privacyregels aan te scherpen en te voldoen aan alle gerelateerde Chinese wetgeving. Dat zorgde al voor een flinke correctie van de koersen van deze bedrijven.

Daarna heeft de Chinese overheid besloten om de bijlesindustrie te verbieden als deze opereren met een winstoogmerk. Om te laten zien dat het menens is, zijn deze zomer al meteen vele zomeruniversiteiten gesloten. Beleggers reageerden geschokt en zagen de koersen van deze bedrijven met meer dan 80% dalen in enkele dagen.

Daar houdt het nog niet op. De Chinese overheid heeft aangegeven dat de arbeidsvoorwaarden van het leger van bezorgers van maaltijden en boodschappen moeten worden verbeterd. Ook heeft ze nogmaals zorgen geuit over privacy-onderwerpen en daarnaast de groei van de gaming-industrie bekritiseerd.

Ongerust Wallstreet

 

U begrijpt dat Wall Street ongerust is over deze maatregelen en rapporten rondstuurt dat China op weg is naar de herintroductie van het perfide communisme. Maar eigenlijk zouden we vooral waardering moeten hebben voor deze ingrepen van de Chinese overheid. De verschillen tussen arm en rijk zijn inderdaad enorm gegroeid in de afgelopen jaren en de concentratie van de economische macht in een beperkt aantal internetbedrijven werd steeds erger.

 

"Eigenlijk zouden we vooral waardering moeten hebben voor deze ingrepen van de Chinese overheid"

De positie van de middenklasse wordt uitgehold door stijgende woonlasten en kosten voor het opvoeden van kinderen. De arbeidsvoorwaarden voor pakketbezorgers dekken niet de kosten van een fatsoenlijk levensonderhoud.

Chinese regering nog niet klaar

Klinkt dit allemaal niet erg bekend in de oren? Zijn dit ook niet problemen waar we in Westerse landen mee worstelen maar waar onze politici tot nog toe niets mee hebben gedaan? Dat is misschien de echte zorg van Wall Street. Dat meer landen leren van deze Chinese lessen en ook maatregelen nemen om de excessen van de online-industrie aan te pakken ten koste van de huidige aandelenwaarderingen.

Daar lijkt het voorlopig niet op gezien de koersrecords die op Westerse aandelenbeurzen worden neergezet. Maar voor de Chinese aandelenmarkt geldt dat de overheid nog lang niet klaar is met het ombuigen van de trends die in de afgelopen jaren de koersen zo hebben ondersteund. Het is lastig om aan te geven wanneer dit proces is voltooid, deze les kan zeker nog de hele zomer duren.

Hendrik Tuch, CFA is hoofd vastrentende waarden Nederland bij Aegon Asset Management. Aegon Investment Management B.V. is geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten als een beheerder van beleggingsinstellingen. Op basis van haar vergunning is Aegon Investment Management B.V. geautoriseerd om individueel vermogensbeheer en beleggingsadvies te verlenen in de zin van de Wet op het financieel toezicht.

De impact van het coronavirus