Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

Verstorende effecten op de obligatiemarkt, ja hallo

Fed-bestuurder Robert Kaplan maakt zich er zorgen over dat de Fed de markt verstoort met hun quantitative easing-acties. Ja, dat zijn geen zorgen, maar het is gewoon een feit, aldus Edin Mujagic.

“Ik maak me zorgen over de mogelijkheid dat quantitative easing enige verstorende effecten op de prijsvorming op de markten heeft en te veel risico nemen aanmoedigt, wat onevenwichtigheden en zeepbellen kan veroorzaken die lastig op te lossen zijn in de toekomst.”

Dat zei Robert Kaplan, president van de regionale centrale bank in Dallas - tevens lid van het rentecomité van de Fed -  in een vraaggesprek.

Als hij dat in 2015 of zo had gezegd, had ik hem een verstandige, goede centrale bankier gevonden.

Geen onderzoek nodig

Maar als je je eind 2020 afvraagt óf op groter schaal opkopen van obligaties enige verstorende effecten op de prijsvorming kan hebben en zeepbellen kan veroorzaken…pfff

Soms is geen wetenschappelijk onderzoek nodig om conclusies te trekken. Wat mij betreft hoort in dat rijtje dat de marktwerking verstoord wordt als een centrale bank bijna elke beschikbare staatsobligatie opkoopt én zegt dat ze dat nog heel lang zullen doen.

Dat laatste is wat centrale bankiers bedoelen als ze het over forward guidance hebben. Het is dus niets anders dan de belofte om alles wat los en vast zit te blijven opkopen.

Er is geen markt

In euroland houdt dat in dat de ECB volgend jaar meer staatsobligaties zal opkopen dan wat alle eurolanden samen zullen uitgeven. Het is alsof een partij nu zou zeggen alle kaas die gemaakt wordt in Nederland in 2021 op te kopen.

Wat zou er, denkt u, met de prijs van kaas gebeuren? Sterker nog, zou er überhaupt wat kaas te koop zijn voor de gewone burger?

Wat ik wil zeggen is; wat de centrale banken zoals de ECB doen, is niet eens meer marktverstoring. Marktverstoring houdt in dat er iets van markt bestaat en dat is niet meer zo.

Geen dominante speler?

Over eurozone gesproken; onze eigen Kaplan, Jens Weidmann, de president van de Duitse centrale bank, zei onlangs in een toespraak dat de ECB ervoor moet waken niet de dominante speler te worden op de markt voor staatsobligaties.

Hi-la-risch, "ervoor waken niet dominant te worden," terwijl de instelling waar hij bestuurslid van is, alle obligaties opkoopt.

De enige dag waarop hij dat soort dingen misschien mag zeggen, is op 1 april. Op elke andere dag diskwalificeert hij zichzelf als centrale bankier.

Blijven samenwerken

Zijn landgenote en collega-bestuurslid Isabel Schnabel deed vrolijk mee. In een twittersessie schreef ze dat het belangrijk is dat overheden en centrale banken samenwerken deze diepe crisis te verslaan.

"De rol van de centrale bank is om gunstige financieringsvoorwaarden te behouden en herstel te bespoedigen." Natuurlijk moeten ze samenwerken in tijden zoals deze.

Mijn probleem is alleen dat ECB en overheden ook voor de coronacrisis nauw samenwerkten en, nog belangrijker, dat zullen blijven doen, getuige de beleidsbelofte van de centrale bank.

Niet verstandig

Er zijn drie zaken die beleggers niet graag van een centrale bank horen: "Oeps, wij kunnen niets meer doen’"....en wat Schnabel onlangs zei.

Want als het verstandig zou zijn dat centrale banken en overheden samen optrekken en de centrale bank op zeer grote schaal staatsobligaties hamstert, waarom deed de ECB dat niet sinds oprichting?

Omdat het niet verstandig is natuurlijk, zoals bibliotheken vol economisch onderzoek en de economische historie ons leren.

Het jaartje wel

Wat voor concrete gevolgen hiervan zijn er? In het nieuwe jaar is het moeilijk voor te stellen dat de langetermijnrentes zullen stijgen.

Het is makkelijker voor te stellen dat die juist nog verder kunnen dalen, waarbij een daling naar 0% ook in de VS niet ondenkbaar is. Dat en de aanhoudende geldtsunami is een omgeving waarin aandelenkoersen behoorlijke steun krijgen.

En de officiële rentes van de Fed en de ECB….dit was me een jaar wel. Natuurlijk, het virus, maar we hebben ook een komeet gezien die pas over een kleine 7 á 8.000 jaar terug zal keren.

Weddenschap, nee

En op de valreep van het jaar was het spectaculaire en zeldzame rendez vous tussen Jupiter en Saturnus te zien. Dat gebeurt elke 20 jaar ongeveer, maar zo spectaculair als dit jaar is het sinds 1623 niet geweest.

Ik wil niet zeggen dat de twee hemellichamen nog eerder hun dans zullen herhalen vooraleer de ECB de rente verhoogt, dat zou overdreven zijn.

Of dat zal gebeuren voordat op 12 augustus 2026 de volgende totale zonsverduistering te zien zal zijn in Europa, die weddenschap durf ik niet aan.


Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

China; opnieuw lieveling van beleggers?