Column

Corrupt, maar OK

Beleggingshuizen benadrukken het belang van sterke corporate governance, maar in de omgang met de opkomende markten wordt de lat noodzakelijkerwijs wat lager gelegd. Hoe bijvoorbeeld te dealen met Russische bedrijfsschuld?

Wereldwijd beleggen is al snel beleggen in corrupte regimes en dubieuze bedrijven. In de wereldwijde corruptie-index scoort geen enkel land buiten Noord-Amerika, West-Europa, Australië en Japan positief.

raex

Wat doen assetmanagers hiermee? Ondanks hun beloofde streven naar een glanzend duurzame toekomst, waar weinig ruimte is voor zwakke corporate governance, gaat er onverminderd geld naar beleggingen met een twijfelachtig geurtje.

Neem de markt van obligaties uit de opkomende markten. Wie belegt in deze landen belegt al snel in corruptie. Dictaturen worden mede met westers geld overeind gehouden. Dat is niet alleen lastig te rechtvaardigen, maar lokt ook extra beleggingsrisico's uit.

Geen geweten

In staten zonder sterke regelgeving en dito handhaving zijn beleggers niet alleen overgeleverd aan de grillen van de markt, maar ook aan die van de heersende regimes.

Natuurlijk, assetmanagers wijzen onvermoeid op de verhoogde risico's van schuld uit de opkomende markten, maar de hoge yields zijn tegelijkertijd lastig te negeren. In een tijd waarin de rentes van obligaties uit volwassen markten rond het nulpunt bewegen, zullen beleggers immers risico's moeten nemen om nog iets te verdienen.

TINA heerst en TINA heeft geen geweten. De beleggingsindustrie verschuilt zich dan al snel achter het credo: U vraagt, wij draaien.

Russische oligarchen

Om een specifieke kwestie te behandelen: beleggers in obligaties in opkomende markten (EMD) hebben te maken met bedrijfsschuld uit Rusland. Daar is iets bijzonders mee aan de hand.

Het Russische bedrijfsleven wordt namelijk beheerst door een klein groepje oligarchen, dat 80% van het Russische bedrijfsleven in handen heeft. Rusland telt momenteel 90 oligarchen met een vermogen van meer dan een miljard dollar.

De eerste oligarchen kwam aan hun rijkdom in de periode na 1991 toen toenmalig president Jeltsin de Russische variant van een vrije markteconomie introduceerde. Staatsbedrijven werd geprivatiseerd en een handjevol zakenmannen wist op slinkse wijze het gros van de aandelen te bemachtigen. Goede connecties met het Kremlin waren bij deze graaiacties key.

Mits gelinkt aan Poetin

Met de komst van Poetin (zie grote foto) in 2000 werd de groep succesvolle oligarchen van het eerste uur flink uitgedund. Tegenstanders van het nieuwe regime, zoals Khodorovsky, Berezovsky en Smolensky, verloren hun bezittingen. Werkkamp, emigratie en dood werden nieuwe toekomstbestemmingen.

Inmiddels trekt een tweede generatie oligarchen aan de bedrijfstouwtjes. Dat zijn allen heren met goede banden met Poetin, zoals zijn judovrienden Timchenko en Rotenberg. Wie schuld opkoopt van de bedrijven van deze oligarchen loopt enkele aanzienlijke risico's.

De belangrijkste is uiteraard de relatie met Poetin. Is er sprake van verzuring, dan duikelen koersen naar beneden. Daarnaast wil je als belegger ook niet dat de naam van de eigenaar van een bedrijf, waarin hevig is belegd, plots op een sanctielijst prijkt.

raex

EMD-specialist Willem Visser van T. Rowe Price wijst er verder nog op dat beleggers goed in de gaten moeten houden wat oligarchen doen met de gegenereerde cashflow. Blijft dat binnen het bedrijf of verdwijnt dat in eigen zakken? Ook extravagantie is voor hem een punt van aandacht.

"Hoe gekker, hoe risicovoller." Zijn conclusie bij de aanschaf van Russische corporate debt: "Beleggers moeten in de huid van oligarchen kruipen om te ontdekken of de belangen parallel lopen."

Zwarte lijst

Een andere manier om de obligatierisico's binnen de perken te houden, is door Rusland te mijden, zoals ook andere landen met een ernstige corruptiegraad op de zwarte beleggingslijst worden gezet.

Dan blijft inderdaad een kleine groep nog wel belegbare landen over, maar deze kennen wel duidelijke regels en controles waardoor het speelveld voor bedrijven en beleggers heel veel gelijker is dan in bijvoorbeeld Rusland het geval is.

De gemiddelde spread van Russische bedrijfsobligaties bedraagt momenteel een schamele 75 basispunten. Hoger wordt het oligarchenrisico blijkbaar niet ingeschat. Ook om die reden zouden obligatiebeleggers zich moeten bevragen of er nog euro's in de richting van Russische oligarchen moeten gaan.


Rob Stallinga is financieel journalist. De informatie in zijn artikelen is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Klik hier voor een overzicht van de beleggingen van de IEX-redactie.

De impact van het coronavirus