Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

Geld moet rollen in de VS

De Fed zal nog meer en nog langer steunen om de Amerikaanse economie uit het slop te trekken. Powell roept politici op om de torenhoge staatsschuld verder te laten oplopen, aldus Edin Mujagic. Zij kunnen immers wel geld uitgeven, de Fed kan het alleen maar uitlenen.

Of Amerikanen zo vriendelijk willen zijn naar de winkels te gaan en hun kleingeld uit te geven. Die oproep deed de Amerikaanse Munt onlangs.

Door veel nieuwe coronabesmettingen en gestegen werkloosheid, blijven veel Amerikanen thuis en gaan ze niet winkelen.

In een land zoals de VS, waar nog veel contant wordt betaald, zorgt dat voor problemen. Winkeliers hebben bijvoorbeeld geen wisselgeld meer.

Zorgen maken

Dat doet me denken aan mijn jeugd in Joegoslavië. Ik heb vaak meegemaakt dat de kassière mij bij het afrekenen in plaats van wisselgeld kauwgom of snoep gaf omdat ze geen munten had.

Dat de Amerikanen al enige tijd niet shoppen, was deze week zichtbaar in de economische groeicijfers. De economie is in het tweede kwartaal met circa 10% gekrompen, een ongekende krimp.

Logisch dat Jerome Powell, voorzitter van de Fed, aangaf dat de bank zich zorgen maakt over het reilen en zeilen van de Amerikaanse economie. Zorgen die tot iets vrij uitzonderlijks leidden.

Meer schuld graag

Namelijk politici die een centrale bank oproepen de rente verder te verlagen en centrale bankiers die de politici vragen meer rood te staan. Die uitspraken zijn van alle tijden, ik zou me zorgen maken als een jaar voorbij zou gaan zónder.

Maar, centrale bankiers die politici vragen om begrotingstekorten op te voeren – terwijl die tekorten al ongekend hoog zijn – dát is zeldzaam. Dat is echter precies wat er deze week gebeurde. 

Het rentecomité van de Fed besloot het monetaire beleid onverminderd ruim te houden en dat langer te doen dan eerder werd gepland.

Lang werkloos

De economische activiteit begon net weer op te krabbelen na de krimp in de eerste helft van het jaar, toen het coronavirus weer de kop op stak. Dat raakt economische activiteit en vertraagt het herstel weer, aldus de bank.

In de VS grijpt het virus weer snel om zich heen. De Fed maakt zich grote zorgen over de ernstigste economische krimp ooit en de gevolgen daarvan voor de economische groei op termijn.

Powell zei meermaals dat de stijging van de werkloosheid in april en mei slechts deels goedgemaakt is in juni en dat het lang zal duren voordat de arbeidsmarkt herstelt. In april en mei verloren tientallen miljoenen Amerikanen hun baan. Veel Amerikanen die ontslagen zijn zullen heel lang werkloos blijven.

Wachten op herstel

Zijn opmerking over de arbeidsmarkt is veelzeggend, omdat de Fed reeds eerder zei dat de arbeidsmarkt de sleutel is voor economische groei.

Als de bank zo benadrukt dat de arbeidsmarkt nog een lange tijd zal lijden onder de coronacrisis, dan zegt de bank dus dat ze het zeer ruime beleid nog lang zeer ruim zal houden. Hoe lang is lang in dit geval?

De Fed-baas zei dat de bank de ongekende mate van steun onverminderd voort zal zetten totdat ze zeker zijn dat de economie niet alleen aan het herstellen is, maar hersteld ís!

Zichtbaar herstel

"Wij blijven werken vanuit de aanname dat steun nodig blijft totdat het tegendeel niet alleen bewezen is, maar zichtbaar is," zei hij.

Dat dat volgens de bank niet snel zal gebeuren, valt af te leiden uit de opmerking dat de arbeidsmarkt nog een lange weg te gaan heeft.

Powell herhaalde dan ook zijn eerdere uitspraak dat het comité nog niet eens nadenkt over wanneer na te denken over renteverhogingen. 

Niet uitgeven

Behalve stellen dat de uitzonderlijke mate van de monetaire steun nog een lange tijd nodig zal zijn, erkende de Fed ook dat de bank het niet alleen aan kan.

“Deze economische krimp is de ernstigste die we ooit hebben meegemaakt en om economie te laten herstellen zal aanhoudende steun uit monetaire en begrotingshoek nodig blijven,” aldus Powell die ook memoreerde dat de Fed geld kan uitlenen, maar niet kan uitgeven.

Zoals zo vaak bij een centrale bankier is hier ook dat wat hij niet zegt, juist veelzeggend. Wie namelijk wél geld kunnen uitgeven, zijn politici.

Fed zal faciliteren

“Begrotingssteun was cruciaal voor economisch herstel,” zei hij. Duidelijkere oproepen aan het Amerikaanse parlement de economie te blijven steunen, zijn nauwelijks denkbaar.

Iets anders wat de Fed niet hardop zei, maar tussen de regels door wel duidelijk werd, is dat de bank dat uitgeven van geld dat de overheid niet heeft, zal faciliteren.

Hoe? Door de rentes nog heel lang, zeer laag te houden. Lang betekent in dit opzicht nog minstens een paar jaar. 2025 is nog ver weg, maar als ik zulke geluiden vanuit de Fed hoor, dan vraag ik me af of we voor 2025 een renteverhoging zien.

Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Alternatieve beleggingen