Column

Risicovolle staatsobligaties zijn minder eng dan ze lijken

De geschiedenis laat zien dat het niet afbetalen van staatsleningen door overheden veel minder vaak voorkomt dan gedacht, aldus Wim van Zwol. Zelfs obligaties van probleemlanden kunnen aantrekkelijk zijn, mits het risicobeheer solide is.

Voor beleggers kan het een eng idee zijn dat een land niet meer aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen. Dat is begrijpelijk. Staatsobligaties zijn vaak goed voor zenuwslopende krantenkoppen zoals‘een naderend faillissement van Libanon of  een grote herstructurering in Argentinië.

De geschiedenis laat zien dat het niet afbetalen van staatsleningen door overheden veel minder vaak voorkomt dan gedacht. Zelfs bij staatsobligaties van opkomende landen - waar veel vaker sprake is van financiële nood - komt het weinig voor.

Door alleen te focussen op de schulden van een land, missen beleggers het complete plaatje. De meeste landen komen hun betalingsverplichtingen na – zelfs ondanks een banken - of valutacrisis.

Positief uitpakken

Hoewel het natuurlijk over het algemeen beter is om geen obligaties van wanbetalers in portefeuille te hebben, hangt veel af van de prijs.

Dit geldt met name voor landen waar herstelpercentages historisch gezien vrij hoog liggen. Als het herstelpercentage naar alle waarschijnlijkheid hoger is dan de prijs waartegen de schuld wordt verhandeld, kan de afweging tussen risico en rendement positief uitpakken.

Een reden hiervoor is dat een land doorgaans een sterker kredietprofiel heeft na een schuldherstructurering.

Dwingen om te kopen

Factoren die het aflossen van staatsschulden kunnen ondermijnen zijn complex en verschillen van land tot land. Vaak gaat het bijvoorbeeld om overmatige hefboomwerking. Het gaat erom dat het vermogen en de bereidheid om de schuld terug te betalen goed worden ingeschat.

Deze afweging is heel anders dan bij een bedrijfsobligatie - waarbij het erom gaat of de onderneming terug kan betalen. Dit komt omdat overheden meer hulpmiddelen tot hun beschikking hebben dan bedrijven.

Zo kan een land zijn centrale bank eigen staatsobligaties laten opkopen, het kan zijn binnenlandse banksector dwingen om zijn schuldpapier te kopen, het kan bijstand vragen aan het Internationaal Monetair Fonds en het kan belastingen heffen om zijn solvabiliteit te verbeteren.

Probleemobligaties vaak interessant

Bedrijven hebben deze tools niet tot hun beschikking. Daardoor komen bedrijven vaak veel sneller in de problemen bij het afbetalen van hun obligaties - zeker bij die met hogere rendementen. Bij staatsobligaties zijn die betalingsproblemen veel langer uit te stellen.

Angst dat een land niet meer aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen, is niet noodzakelijk een reden om staten in een crisis, te mijden. Door hun prijs zijn probleemobligaties vaak interessant – en het kan dus ook lang duren voordat een land in gebreke blijft.

Ook kunnen er juist goede redenen zijn om staatsobligaties te kopen in de onmiddellijke nasleep van een schuldherschikking of marktspeculatie.

Anders gedragen

Hierdoor kunnen beleggers profiteren van factoren die ertoe kunnen leiden dat obligaties van dezelfde uitgever zich heel anders gaan gedragen.

Het is ook mogelijk om te profiteren van de vaak lange periodes voordat juridische herstructurering daadwerkelijk plaatsvindt.

Obligaties kopen tegen bijvoorbeeld 30 cent op de dollar en een of twee couponbetalingen meepakken voordat de schuldproblemen zich voordoen, kan vaak een goede investering zijn.

Solide risicobeheer

Doorgaans zal er ook ruimte zijn om te profiteren van de kansen die asymmetrische probleemschulden bieden - wat de beleggingsprestaties mogelijk verbetert.

Dat zegt niet dat het risico op wanbetaling door een land niet serieus moet worden genomen. Het is belangrijk in te dekken tegen risicovolle gebeurtenissen.

Solide risicobeheer is cruciaal bij het aanhouden van risicovolle obligaties - zelfs aantrekkelijk geprijsde. Hiermee kunnen te geconcentreerde en gecorreleerde posities worden vermeden.

Wim van Zwol is hoofd Institutional Sales Northern Europe bij Vanguard Asset Management. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

De impact van het coronavirus