Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

Meesterlijke communicatie van Powell

Realistisch, optimistisch en vooral helder. Edin Mujagic is bijzonder te spreken over de nieuwsconferentie van Fed-voorzitter Jerome Powell. "Dat zou voortaan verplichte stof moeten zijn voor studenten monetaire economie." Wat vertelde Powell dan?

“It’s good to see markets working again.” Zelden heb ik één zin gehoord met zoveel informatiedichtheid in deze zin van Jerome Powell, voorzitter van de Fed.

  • De zin vertelt ons hoe ernstig de situatie is geweest enkele weken geleden.
  • En vertelt ons dat wat we op economisch, financieel en maatschappelijk gebied hebben meegemaakt in de afgelopen weken veel en veel erger had kunnen zijn.
  • En ons hoe opgelucht de Fed is dat de situatie sindsdien is verbeterd.
  • Tot slot vertelt het ons ook wat we kunnen verwachten omtrent het Fed-beleid dit en volgend jaar. 

Eerder meer verruiming

We mogen er vanuit gaan dat het ongekend ruime monetaire beleid van de Amerikaanse centrale de komende kwartalen niet minder ruim zal worden. Nee, áls dat beleid wijzigt, dan zal het vrijwel zeker nog ruimer worden. Daar gaf Powell meerdere aanwijzingen voor.

Powell zei bijvoorbeeld dat de Fed zeer ruim beleid krachtig, pro-actief en agressief zal blijven voeren, net zo lang totdat de bank overtuigd is dat de economie stevig op weg is naar herstel.

Het woordje stevig is een nieuwe toevoeging en kan worden opgevat dat de Fed er niet over zal peinzen de voet van de gaspedaal af te halen, zolang de bank niet 300% overtuigd is dat het herstel een feit is.

Nu nog voorzichtiger

De tijd waarin sterke aanwijzingen dat het goed gaat voldoende waren voor beleidswijziging, is voorbij. Het is nu eerst zien, dan een tijdlang wachten, dan nog eens zien en dan pas geloven.

Ofwel: het economisch herstel moet duidelijk in de cijfers zichtbaar zijn, voordat de Fed gaat nadenken over het afschalen van het noodbeleid. Zelfs dan zal de bank dat afschalen met hele kleine stapjes uitvoeren om het risico dat het herstel in gevaar kan komen, uit te sluiten.

"Het economisch herstel moet duidelijk in de cijfers zichtbaar zijn voordat de Fed gaat nadenken over het afschalen van het noodbeleid"

Een andere aanwijzing voor de verwachting dat dit beleid nog lang werkelijkheid zal blijven, was er toen Powell zei dat “het best zo kan zijn dat de economie meer steun van ons allen nodig zal hebben, als we willen dat het herstel krachtig wordt.”

Steun van ons allen is cruciaal hier en zegt dat de Fed nog heel lang een groot deel van de steunmaatregelen in stand zal houden. Die steun van ons allen betreft ook het Amerikaanse Congres.

Staatsschuld is niet het probleem

De Fed-voorzitter gaf aan dat het Congres waarschijnlijk meer zal moeten doen dan wat het al gedaan heeft, om de economie door de coronacrisis heen te helpen en herstel mogelijk te maken. Dat is een veelzeggende opmerking. Als Powell zegt dat het Congres meer zal moeten doen, dan betekent dat simpelweg meer geld uitgeven. De Fed-voorzitter weet echter heel goed dat de reeds aangekondigde maatregelen alleen al het begrotingstekort naar ongeziene niveaus zullen opstuwen.

Zou de Fed dat tekort niet de facto financieren, dan bestaat er het risico dat de langetermijnrentes behoorlijk zouden stijgen, iets wat de steun vrijwel meteen ongedaan zou maken en het herstel in de weg zou liggen. Ofwel: het opkopen van de Amerikaanse staatsobligaties gaat door en de kans is groot dat het programma opgevoerd wordt.

Dat Powell gedurende de persconferentie toevoegde dat dit niet het moment is om zorgen te maken over het begrotingstekort en over schuld Maar dat dit het moment is om de enorme begrotingskracht van het land te gebruiken, is een duidelijke boodschap aan het Amerikaanse parlement: als jullie meer geld gaan uitgeven, maak je maar geen zorgen over de financiering ervan.

Ook aandelen kopen?

Zonder het met zoveel woorden te zeggen, kondigde Powell hier de yield curve control aan, iets wat de Japanse centrale bank al jarenlang doet. Het opperhoofd van de bank noemde ook dat het van groot belang is te voorkomen dat mensen die door de coronacrisis werkloos zijn geworden, langdurig zonder werk blijven. Te lang van de arbeidsmarkt afwezig zijn, betekent een grotere kans op langdurige werkloosheid.

Reken er dus maar op dat de Fed de komende tijd steunmaatregelen zal verruimen en nieuwe zal aankondigen. Een daarvan kan zomaar zijn dat de Fed aandelen gaat opkopen. Voorzitter Powell gooide die deur zeer zeker niet dicht toen hij er een vraag over kreeg.

Herstel na de zomer

Macro-economische cijfers over het lopende kwartaal zullen de ergste zijn die we ooit hebben gezien, aldus de Fed. De coronacrisis zorgt ervoor dat de economie ook op middellange termijn wind tegen heeft. Dat is ook waarom Powell waarschuwde dat de werkloosheid straks weliswaar weer zal dalen, maar dat we er niet vanuit moeten gaan dat die naar het pre-corona-niveau zal terugzakken.

Dat gezegd hebbende was Powell wel optimistisch over de periode na de zomer. De economie zal herstellen en wanneer dat herstel begint, is de kans groot dat het herstel fors kan zijn omdat de val dat ook is geweest.

Het hele optreden van voorzitter Powell van gisterenavond is als meer dan uitstekend te omschrijven. Hij heeft de nadruk eerst gelegd op de maatschappij als geheel om vervolgens duidelijk uit te leggen wat de Fed deed, waarom de bank deed wat die deed en wat ze nog kan doen.

"Het hele optreden van voorzitter Powell van gisterenavond is als meer dan uitstekend te omschrijven"

Dat alles ging gepaard met een stevige dosis realisme, dat de crisis waar we in zitten ongekend diep is, zonder dat de teneur angstig werd. Zijn waarschuwingen en nogal grote woorden voor een centrale bankier leidden niet tot angst omdat Powell ook optimisme tentoonspreidde over de tweede helft van het jaar en later, zonder dat dat optimisme op wishful thinking leek.

Verplichte leerstof

Een van zijn voorgangers, Alan Greenspan, was een ster in het houden van nietszeggende monologen die analisten, beleggers en anderen mist voor ogen trok. Powell deed precies het tegenovergestelde en mag daarom in mijn ogen de betere communicator worden genoemd.

De persconferentie van Powell van 29 april 2020 zou verplichte stof moeten zijn voor studenten monetaire economie, om ze te leren wat goede communicatie is van een centrale bank.

Het zou daarnaast ook verplichte stof moeten zijn voor zijn collega’s elders, als blauwdruk voor de taak waar alle centrale bankiers mee te maken hebben, namelijk: Hoe leg ik het beleid helder uit zonder te negatief of te positief te zijn?

Ik zou elke nieuwe centrale bankier de persconferentie van Powell van gisteren verplicht willen laten zien op zijn eerste werkdag.

Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

De impact van het coronavirus