Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

U begrijpt de ECB niet. Logisch hoor.

Europeanen begrijpen het beleid van de ECB niet. Maar het is ze wel goed uitgelegd. Zou het beleid dan niet goed zijn? Ja, dat is het, denkt Edin Mujagic.

Europeanen begrijpen het beleid van de ECB niet. Maar het is ze wel goed uitgelegd. Zou het beleid dan niet goed zijn? Ja, dat is het, denkt Edin Mujagic. 

Christine Lagarde is al ruim 100 dagen de ECB-president en dat betekent dat er steeds minder gebeurtenissen zijn die zij voor het eerst doet. Haar eerste bestuursvergadering, haar eerste persconferentie, die heeft ze achter de rug. Wat Lagarde nog niet had gedaan als ECB-baas, is de kwartaalsessie met het Europees Parlement. Deze week was het zo ver.

Als de Europese afgevaardigden dachten dat - nu de economische groei afneemt - , de ECB daar tegen op kan treden, dan kwamen ze van een koude kermis thuis. De bank heeft namelijk nauwelijks meer speelruimte over, merkte Lagarde onheilspellend op. 

Weinig begrip ECB

“De lagerente-omgeving heeft de ruimte om het monetair beleid verder te verruimen aanmerkelijk kleiner gemaakt,” aldus Lagarde.

Toen dacht ik twee dingen: 

  1. Lagarde zegt "aanmerkelijk kleiner". Zegt ze dan eigenlijk dat de bank met meer bizarre steunmaatregelen zal komen ómdat ze de rente niet verder kunnen verlagen? Ik houd rekening met nog meer en langer opkopen van obligaties en uiteindelijk ook van aandelen.
  2. Lagarde doet alsof die omgeving van 0% rente een gegeven is. Maar stel dat de bank in 2015, 2016 en 2017, de jaren waarin er geen recessie- en deflatiegevaar was, de rente elk jaar twee of drie keer met 25 basispunten had verhoogd? Dan stond de ECB-rente nu ergens tussen 1,5 en 2,25% en had de ECB wel ruimte de economie te steunen.

Geen een afgevaardigde die dat voorlegde of hierop doorvroeg. Lagarde stipte tijdens haar voordracht iets aan uit eigen onderzoek van het ECB: hoewel veel Europeanen over ECB gehoord hebben, begrijpen maar  weinigen echt wat de bank doet, waarom ze doet wat ze doet en hoe dat goed uitpakt voor het algemeen belang. Ik denk dat dit ook van toepassing is voor leden van het Europees Parlement, die de ECB moeten beoordelen.

Vertrouwen winnen

Ik vraag me af of het waar is wat Lagarde beweert. Ik geef vaak lezingen over monetaire economie en ik merk dat de ECB vrij onbekend is. Maar dat Europeanen niet weten wat de centrale bank doet, komt vooral door de maatregelen die de bank neemt. En als Europeanen aangeven dat ze het niet zien hoe het ECB-beleid goed uitpakt, dan kan dat natuurlijk ook komen doordat dat beleid níet goed uitpakt.

Vandaar dat de bank dit jaar bij het doorlichten van de monetaire strategie, ook naar communicatie zal kijken, aldus de president. “Wij begrijpen dat Europeanen meer vertrouwen in ons zullen krijgen als ze onze besluiten beter begrijpen,” vervolgde ze. En dat was teleurstellend.

Meer uitleg?

Waarom begrijpen euro-gebruikers de bank niet? Uit het ECB-onderzoek zal blijken dat de bank het beleid onvoldoende heeft uitgelegd. De oplossing is dus meer uitleg.

Als ik zie wat de ECB allemaal gepubliceerd heeft en hoeveel toespraken de bestuursleden hebben gegeven, dan gaat het te ver om te concluderen dat het beleid onvoldoende is uitgelegd. Misschien, héél misschien, mevrouw Lagarde, komt dit doordat het ECB-beleid gewoon niet goed ís.

Misschien is het niet nodig om meer uit te leggen, maar is het nodig dat onder uw leiding het beleid wordt aanpast. Al was het maar omdat de bank al lang niet meer voldoet aan de mandaat uit het Verdrag van Maastricht.

Hele kleine kans

De kans dat Lagarde het beleid wijzigt, is echter kleiner dan de kans dat de Nederlandse banken nu aankondigen dat de spaarrente naar 5% gaat.

Waarom? Omdat Lagarde in haar toespraak ook zei dat de genoemde doorlichting van de strategie nu nodig is om ervoor te zorgen dat we onze doelstelling blijven behalen. Blijven behalen! De bank faalt al jaren!

Nee, als de bank de speelruimte te klein vindt om monetair op te treden en het niet voldoen aan het mandaat volkomen negeert, sterker nog, zonder blikken of blozen zegt dat ze er niet voor zakken... Waar zijn ze dan mee bezig? 

Een alibi

Ze zouden moeten zorgen dat de speelruimte groter wordt. Hoe? Door het vooral niet zo te noemen, maar te spreken over doorlichting van de strategie en vergroening van het beleid.

Wat ik eerder stelde, werd nog eens onderdstreept door het optreden van Lagarde in het Europees parlement. De strategiereview heeft als belangrijkste doel de ECB een alibi te verschaffen om de rente heel lang op 0% te houden en meer bizarre monetaire maatregelen te nemen.

Belegger, doe daar uw voordeel mee.

Lees ook: De ECB heeft een alibi

Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

De impact van het coronavirus