Marcel Tak is dé special product-specialist van IEX en IEXProfs, maar schrijft ook graag over rente, obligatiemarkt en toezicht als hij zich daartoe geroepen voelt. "De financiële sector is in belangrijke mate bezig met het verplaatsen van lucht. De werkelijke toegevoegd waarde is beperkt. In mijn columns wil ik relativeren, tegenwicht bieden en zo mogelijk de andere kant van de medaille laten zien."

Column

De opmerkelijke winst van IEX Index 20+

Ook in 2019 presteerde de passieve portefeuille IEX Index 20+ beter dan de actieve IEXFonds 40. Marcel Tak concludeert dat actieve aandelenselectie gemiddeld niet leidt tot betere beleggingsresultaten. "Het lijkt er op dat dit nog duidelijker geldt voor de markten waarvan u zou verwachten dat research tot een beter rendement leidt."

Het is misschien een beetje laat voor een terugblik op 2019, maar als het om de grote strijd tussen passief en actief beleggen gaat, is elk moment voor nadere analyse goed. De battle waar ik op doel is natuurlijk de meting van de prestatie van IEX Index 20+ ten opzichte van die van IEXFonds 40.

Sinds 2012 strijden beide benchmarks om het beste rendement. De IEXFonds 40 bestaat uit een veertigtal actief beheerde beleggingsfondsen, verdeeld over twintig beleggingsthema’s.

Index20+ is een spiegelbeeld van de IEXFonds 40, maar dan samengesteld uit ETF’s of indexfondsen, uiteraard in dezelfde categorieën. Tegenover elke twee per thema geselecteerde actieve fondsen staat minimaal één passieve tegenhanger. In 2019 bestond Index 20+ uit 26 indexfondsen.

Passief doet het beter

Het doel van de strijd is te achterhalen of passief beleggen inderdaad minimaal gelijkwaardig, zo niet beter is dan beleggen in fondsen die gebaseerd zijn op actieve selectie van aandelen of obligaties. Onderzoek wijst uit dat het merendeel van de actieve fondsen er niet in slaagt de benchmark index te verslaan.

Maar het is interessant om te zien hoe dat in de praktijk uitpakt. De resultaten tot nu toe lijken een bevestiging van de stelling dat actieve selectie van aandelen en obligaties niet tot betere beleggingsprestatie leidt.

Sinds de start van de battle heeft de IEXFonds 40 een rendement behaald van +56,6%. Prachtig, maar Index20+ gaat daar ruim overheen met een winst van +63,3%. Het jaar 2019 heeft bijgedragen aan deze marge, alhoewel het verschil niet groot is.De IEXFonds 40 scoorde een rendement van 22,45%, tegen 22,88% voor zijn passieve tegenhanger.

Rendementsvergelijking

In de discussie inzake de toegevoegde waarde van actieve selectie ten opzichte van de brede index, wordt vaak aangegeven dat die vooral is te vinden als het minder gangbare beleggingen betreft. Het is nu eenmaal moeilijk om de Amerikaanse S&P500 index, met daarin aandelen die volledig analyseerd zijn - en dienovereenkomstig geprijsd - te verslaan.

Een actieve outperformance lijkt wat gemakkelijker bij minder gangbare aandelen, die door minder analisten worden gevolgd en een (goede!) analyse nog het (rendements)verschil kan maken.

Zien we die stelling bevestigd in de wedstrijduitslag van de fondsenbattle? De uitslag is verrassend. 

Aandelen IEXFonds 40 Index 20+  Verschil 
Wereldwijd 33,78%  27,13%  6,65% 
Europa 30,78%  27,30%  3,48% 
VS 26,91%  37,00%  -10,09% 
Japan 33,72%  35,17%  -1,46% 
Nederland 20,46%  17,53%  2,93% 

Opvallend is dat voor drie van de vijf ontwikkelde regio’s actieve beheerders beter scoren. Dat geldt met name voor de aandelen wereldwijd. Chapeau voor Fundsmith Equity Fund Feeder (+30%) en vooral Morgan Stanley Global Opportunity (+38%) die beiden het veel beter deden dan de iShares ETF op de MSCI World Index.

Aan de andere kant van het spectrum zien we de enorme achterstand van de actief beheerde fondsen in de VS. Een achterstand is conform de verwachting, maar het verschil is erg groot. Tegen de +41% van de Amundi ETF Nasdaq-100 en de +33% van de BNP Paribas ETF op de S&P500, konden UBS USA Growth (+29%) en Morgan Stanley US Growth (+25%) niet op.

Actief maakt het verschil?

Nu de aandelen waarvan u op voorhand denkt dat research tot betere prestaties zal leiden. 

Aandelen IEXFonds 40 Index 20+  Verschil 
Europa smallcaps 23,99%  33,26%  -9,27% 
Emerging markets 25,27%  15,12%  10,15% 
Frontier markets 12,48%  26,31%  -13,83% 
Hoog dividend 18,64%  16,99%  1,65% 
Healthcare & biotechnologie 18,56%  26,48%  -7,92% 

Opvallend zijn in ieder geval de grote verschillen, uitgezonderd bij de hoogdividendaandelen. Maar nog opmerkelijker is dat juist in de categorie aandelen, waarvan u verwacht dat analyse tot meerwaarde zou leiden, dat niet wordt waargemaakt. Zo is de passieve Xtrackers S&P Select Frontier Swap (+26%) superieur aan Magna New Frontiers (+16%) en al helemaal aan Schroder ISF Frontier Markets Equity (+9%).

Threadneedle European Smaller Cos (+26%) en JPM Europe Dynamic Small Cap (+22%) legden het af tegen Xtrackers MSCI Europe Small Cap (+33%). En ook de Healthcare en Bio Tech stockpickers (NN Health Care Fund en Polar Capital Healthcare Opportunities, met voor beide fondsen een rendement rond 18,5%), moesten hun meerdere erkennen in Lyxor MSCI World Health Care (+27%) en iShares Nasdaq US Biotechnology (+26%).

De actieve opkomende landen fondsen JPM Emerging Markets Equity (+27%) en Hermes Global Emerging Markets (+22%) waren de passieve tegenhanger Vanguard FTSE Emerging Markets (+15%) wel ruimschoots de baas.

Obligaties en vastgoed

Hoe zou het met de rendementen op de standaard en de ruimschoots verhandelbare obligaties en vastgoed zijn? 

Obligaties/vastgoed IEXFonds 40 Index 20+  Verschil 
Obligaties wereldwijd 6,22%  8,63%  -2,41% 
Obligaties Europa 8,35%  6,19%  2,16% 
Vastgoed wereldwijd 30,54%  21,61%  8,92% 
Vastgoed Europa 30,50%  27,55%  2,95% 

Wederom opmerkelijk, van de meer standaardbeleggingen scoort het actieve beheer drie van de vier thema’s beter dan de passieve variant. U zou verwachten dat voor de ontwikkelde vastgoed en obligatiemarkt alle analyse al in de koersen verwerkt is en additioneel beleggingsonderzoek weinig toegevoegde waarde geeft.

Alleen voor de Obligaties Wereldwijd klopt deze gedachte en scoort passief beter. Maar het thema Vastgoed Wereldwijd bespeelden Nordea 1 - Global Real Estate Fund (+36%) en Janus Henderson HF Global Property (+25%) duidelijk beter dan de ETF op de benchmark index: Think Global Real Estate (+22%).

Tot slot de categorieën waarvan u zou verwachten dat research wel weer meerwaarde oplevert:

Diversen IEXFonds 40 Index 20+  Verschil 
Obligaties emerging markets 12,49%  14,29%  -1,81% 
Obligaties high yield 10,07%  8,18%  1,89% 
Convertibles 11,90%  16,77%  -4,88% 
Grondstoffen 21,31%  33,35%  -12,04% 
Absolute return 3,87%  7,06%  -3,19% 

Opnieuw opmerkelijk dat juist voor bovengenoemde thema’s geldt dat een passieve belegging veel betere resultaten behaalde. Met name de grondstoffen springen er uit. BGF World Gold (+27%) en zeker RobecoSAM Smart Materials (+15%) konden niet op tegen de combinatie iShares Gold Producers (+41%) en Lyxor MSCI World Materials (+26%).

Relatief groot, en ook zeker onverwacht, is het verschil voor de absolut return-fondsen. De passieve IQ Real Return ETF (+7%) scoorde duidelijk beter dan het gemiddelde van Nordea 1 - Alpha 10 MA (+5%) en JPM Global Macro Opportunities (+2%).

Omgekeerde wereld

Mijn conclusie is dat actieve aandelenselectie gemiddeld niet leidt tot betere beleggingsresultaten. Het lijkt er op dat dit nog duidelijker geldt voor de markten waarvan u zou verwachten dat research tot een beter rendement leidt.

Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en oprichter/beheerder van het Bufferfund. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Alternatieve beleggingen