Marcel Tak is dé special product-specialist van IEX en IEXProfs, maar schrijft ook graag over rente, obligatiemarkt en toezicht als hij zich daartoe geroepen voelt. "De financiële sector is in belangrijke mate bezig met het verplaatsen van lucht. De werkelijke toegevoegd waarde is beperkt. In mijn columns wil ik relativeren, tegenwicht bieden en zo mogelijk de andere kant van de medaille laten zien."

Column

De spaartip van Marcel Tak

ABN Amro verlaagt de rente naar nul. Maar dat kost spaarders bijna niks, aangezien ze al zo goed als geen rente kregen. Koop anders een aandeel ABN Amro en profiteer van het dividendrendement, is de tip van Marcel Tak.

Het is groot nieuws. ABN Amro gaat per 1 april de spaarrente verlagen van 0,01% naar 0,00% per jaar. “De vraag is of andere banken zullen volgen,” zo kopten enkele kranten in vertwijfeling.

Voor een briefschrijver in de Telegraaf is de 0,00% rente reden zijn rekeningen bij de bank op te zeggen. Ik weet niet wat de woedende spaarder als alternatief ziet. Collegabanken geven nu nog de door ABN Amro geschrapte minimale vergoeding, of soms zelfs twee of drie keer zoveel.

Maar het gaat natuurlijk nergens over. Op een spaarbedrag van 10.000 euro mist de ABN Amro spaarder nu één euro rentevergoeding per jaar. “Wat moet je doen met je spaargeld nu de rente op 0% staat,” vroeg een populair televisieprogramma. Tja, op zoek naar alternatieven nu je die ene euro rente kwijtraakt.

Niet een-op-een

Rentenieren is een woord dat bij het oud papier kan worden gezet. In de tijd dat ik mijn eerste spaarrekening opende, bij wat toen nog ABN Bank heette, was 9% rentevergoeding nog aan de magere kant.

De rente die de banken voor hun overtollige middelen aan De Nederlandsche Bank moesten betalen, lag destijds boven de 10%. Nu echter is de rente op de spaarrekeningen van 0% eigenlijk nog aan de hoge kant.

Banken moeten hun overtollige middelen bij de ECB stallen en betalen daar 0,5% boeterente over. De relatie tussen deze ECB rente en de spaarrente is echter niet een-op-een.

Burgerlijk ongehoorzaam

Er zijn ook andere factoren die de hoogte van de spaarrente bepalen. Zo wordt een deel van het Nederlandse spaargeld uitgezet naar hypothecaire leningen, waar banken toch nog een (relatief!) mooie rente voor krijgen.

Die hypothecaire rente kan zo hoog zijn, omdat de concurrentie in Nederland op de hypotheekmarkt beperkt is. Zou de concurrentie toenemen, en de hypotheekrente verder dalen, dan wordt het voor banken steeds lastiger de spaarrente op, of (iets) boven de 0% te houden.

Meer principieel is de constatering dat de (Nederlandse) banken met hun uiterste poging geen negatieve rente te rekenen, bij ABN Amro uitgezonderd de grote spaarders met meer dan 2,5 miljoen euro, burgerlijk ongehoorzaam zijn.

Niet uit de lucht vallen

De ECB wil immers (formeel) met de negatieve rente een hogere consumptie afdwingen, zodat de inflatie kan oplopen richting 2%. Door de weigering de spaarrente verder te verlagen, frustreren de banken dit beleid.

Of zouden de banken kiezen voor een politieke in plaats van een monetaire invalshoek en impliciet de gedachte van duurzaamheid willen uitstralen? Het beleid van ECB om de consumptie (verder) omhoog te krijgen strookt natuurlijk niet met het over de gehele maatschappelijke veld omarmde duurzaamheidsstreven.

Mijn gedachte dat banken meer en meer maatschappelijke verantwoorde doelstellingen nastreven, komt niet uit de lucht vallen. Ik baseer mij bijvoorbeeld op het jaarlijkse onderzoek naar het vertrouwen van de Nederlandse bevolking in het bankwezen.

Valt allemaal mee

Sinds 2015 wordt dit onderzoek door de Nederlandse Vereniging van Banken (NvB) uitgevoerd. Als u de (sociale) media volgt, zou je denken dat het vertrouwen, in tegenstelling tot de spaarrente, tot ver onder het nulpunt is gezakt.

Dat blijkt alleszins mee te vallen. Op een schaal van vijf wordt voor vertrouwen een drie gegeven. Dat is een mager cijfer, maar geeft bepaald niet aan dat het bankwezen door het publiek als een criminele sector wordt gezien, zoals je wel eens de indruk krijgt.

Dat wordt te meer bevestigd als blijkt dat de klanten hun eigen bank met een 3,3 beoordelen, richting ruim voldoende dus. Voor deskundigheid wordt zelfs een 3,8 score behaald en online dienstverlening krijgt een waardering van maar liefst 4,4.

Commitment van banken

Banken hebben het voorheen slechte imago voor een deel aan zichzelf te danken. Maar inmiddels is er veel veranderd en is het vertrouwen in banken zeker niet dramatisch.

De reden waarom ik op basis van dit onderzoek denk dat banken steeds meer op goede doelen organisaties (willen) gaan lijken, is de conclusie die Chris Buijnk, de voorman van de NVB, op basis van het onderzoekt trekt.

Buijnk geeft aan dat de banken actief willen laten zien wat zij bijdragen aan een betere wereld. Er zijn al stappen gezet, aldus de bankenman, zoals commitment aan klimaatdoelen van het kabinet. Ja, u mag verwachten dat elke sector zich conformeert aan beleid dat door onze regering is ingezet. Maar er wordt gesproken over de eerste stappen.

Goed voor de planeet

Ik hoop dat banken niet veranderen in een soort maatschappelijke/goede doelen-organisaties. Laat dat aan de goede doelen zelf over. Of desnoods aan Triodos en ASN bank, die vanuit hun genen vanouds gericht zijn op maatschappelijk verantwoorde doelstellingen.

Banken zijn bedacht voor een perfecte financiële dienstverlening, waar klanten eerlijk en op een transparante manier worden voorgelicht en bediend over financiële producten.

Ik vind de tv-commercials, waarin de banken zich profileren als organisaties die het zo goed voor hebben met deze planeet en zijn bewoners eerder wantrouwen dan vertrouwen wekken.

Aanvaardbaar risico

Ondertussen heb ik een idee voor spaarders die boos zijn op ABN Amro vanwege de gemiste 0,01% rente. Koop voor elke 10.000 euro aan spaargeld één aandeel ABN Amro. Dat is een investering van amper zestien euro.

Naar verwachting zal de bank in staat moeten zijn jaarlijks minstens één euro aan dividend uit te keren. Dat betekent dat zo op een uiterst slimme manier die 0,01% gemiste rente toch nog geïncasseerd wordt.

Natuurlijk is er wel een mogelijkheid dat de waarde van de belegging van zestien euro daalt. Op een bedrag van 10.000 euro lijkt dat een aanvaardbaar risico…

Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en oprichter/beheerder van het Bufferfund. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Duurzaam beleggen