Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

Monetaire science fiction van de Fed

De meeste leden van de Fed willen de rente tot en met 2022 niet meer verlagen. Eerder gelijk houden en verhogen. Maar dat gaat echt niet lukken, aldus Edin Mujagic. Hij verwacht dat de officiële rente naar 1% gaat.

Vorig jaar gaf de ECB aan te stoppen met QE, terwijl de bank ermee doorging, alleen onder een andere naam.

Wat de ECB kan, kunnen wij ook, moet Jerome Powell hebben gedacht. Dus heeft QE er sinds 18 september weer een synoniem bij. Waar de ECB het heeft over herinvesteringen spreekt de Fed over organische balansgroei.

Maar laat ik bij het begin beginnen. Het rentecomité van de Fed heeft gisteren besloten de officiële rente in de VS met 25 basispunten te verlagen naar de bandbreedte 1,75-2%.

Pavlovreactie

De inflatie blijft aan de lage kant. Verschillende indicatoren laten zien dat een stijging in de nabije toekomst niet te verwachten is, zeker omdat het economisch klimaat ook nog guurder wordt.

Dus verviel de Fed in de goeie, ouwe monetaire Pavlovreactie: als het economisch guurder wordt, moet de rente omlaag.

Uit de verwachtingen van de comitéleden over onder meer de stand van de officiële rente tot en met 2022 blijkt dat het grootste deel die rente in 2020 onveranderd wil houden en in 2021 en 2022 weer wil verhogen.

Monetaire science fiction

Minder vaak dan de Fed juni aangaf, maar toch. Als ik een archiefkast zou hebben waarin ik de plannen van de Fed bewaar, dan zou het document uit september 2019 in het mapje monetaire science fiction opgeruimd worden.

Ik houd er namelijk sterk rekening mee dat de Fed de officiële rente tussen nu en eind 2020 meermaals zal verlagen, richting 1%.

Fed-voorzitter Jerome Powell zei tijdens de persconferentie gisteren dat de bank het belangrijkste leentarief van het land zal kortwieken als de groeivooruitzichten verzwakken.

Tegenspreken

Met de handelsoorlog tussen China en de VS en andere geopolitieke spanningen in de wereld, kan aan die voorwaarden wel eens heel makkelijk worden voldaan.

Veelzeggend was ook dat Powell geen duidelijk antwoord had op de vraag of hij deze renteverlaging nog steeds ziet als een mid-cycle adjustment. Dat wil zeggen een verlaging die niet gezien moet worden als eerste stap, maar slechts als een tussentijdse consolidatie binnen de opgaande trend van de rente.

Toen de bank de rente verlaagde in juni, zei hij dat wel. De bank spreekt zichzelf dus tegen. Zoals gezegd geven de verwachtingen van de leden, de dot plot, aan dat de rente na volgend jaar weer omhoog zal gaan.

Gewoon herhalen

Powell had dus gerust kunnen herhalen dat ook deze verlaging een mid-cycle adjustment is. Deed hij dus niet. Wat hij wél zei, is dat als de groeivooruitzichten verslechteren een meer langdurige reeks renteverlagingen nodig kan zijn.

Maar, zelfs als de groeivooruitzichten niet verder verslechteren, zie ik de Fed de officiële rente volgend jaar meer dan eens verlagen.

Want rentecomité van de Fed bestaat uit het dagelijks bestuur uit Washington en twaalf presidenten van de regionale centrale banken verspreid door het land. Van die twaalf hebben er vijf elk jaar stemrecht in het rentecomité.

Haviken worden duiven

De topman van de filiaal in New York heeft altijd stemrecht en de andere elf verdelen de overgebleven vier stemmen onderling, volgens een jaren van tevoren vastgesteld schema.

Die stemrechten worden elk jaar op 1 januari overgedragen. Er waren gisteren twee comitéleden tegen het besluit om de rente te verlagen. Beide staan bekend als haviken, dus hun tegenstand verbaast niet.

Maar beiden verliezen ze hun stemrecht per 1 januari 2020. De wisseling zal betekenen dat de haviken plaats zullen maken voor duiven. 

Organische balansgroei

De samenstelling van het rentecomité zal per 1 januari dus veel meer renteverlagingsgezind zijn. Gegeven de onzekerheden omtrent economische groei, zie ik die groep in 2020 de rente uit voorzorg meermaals verlagen.

Dat Powell zei dat pro-actief bezig zijn beter is dan in actie komen als iets zich voordoet, zie ik als een duidelijke teken dat de voorzitter daar niets op tegen zal hebben.

En last but not least: Powell sprak over een nieuwe heroverweging over een terugkeer naar wat hij organische groei van de balans noemde.

Het vergt misschien een beetje fantasie, maar dit vat ik op als een hint dat, als de situatie erger wordt, de Fed niet alleen de rente verder zal verlagen, maar ook opnieuw begint met QE. Dus QE is dood, maar lang leve organische balansgroei.

Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Alles over de rente