Wim Van Zwol is Hoofd Institutional Sales van Vanguard, waar hij sinds april 2007 in dienst is. Daarvoor was hij bijna tien jaar werkzaam bij de Nederlandse custodian Kas Bank. Daarnaast is Wim sinds 2002 geregistreerd beleggingsanalist bij de Vereniging van Beleggingsanalisten (VBA).

Column

Blij met obligatie-ETF's

De populariteit van obligatie-ETF's leidt niet tot extra liquiditeitsrisico's. Integendeel zelfs, betoogt Wim van Zwol van Vanguard.

Obligatie- ETF’s hebben de laatste jaren een aanzienlijke groei doorgemaakt. Alleen al in Europa waren eind 2018 ongeveer 400 vastrentende ETF’s met een vermogen van bijna 190 miljard dollar te koop.

De markt moet hier blij mee zijn. Beleggers kunnen hun ETF’s op de secundaire markt nu op elk moment tijdens beurstijd kopen of verkopen. Dit schept een extra bron van liquiditeit voor obligatiebeleggers in een tijd waarin banken hun marketmakingactiviteiten juist terugschroeven.

Maar nu de rentevooruitzichten nog onzekerder zijn en er nieuwe regelgeving doorgevoerd is, wakkert de populariteit van obligatie-ETF’s bezorgdheid aan over de toekomstige liquiditeit van obligatiemarkten. Raakt die verstoord?

Juist betere liquiditeit

Zo bestaat er de vrees dat grote kapitaalreserves steeds meer onderworpen zijn aan de grillen van weinig geraffineerde beleggers. Deze veronderstelling gaat ervan uit dat, wanneer deze beleggers in paniek raken en verkopen, obligatiefondsen genoodzaakt zullen zijn om hun portefeuilles te lozen in een markt die ze niet kan absorberen. Obligatiekoersen zouden vervolgens instorten met een systeemcrisis tot gevolg.

Dit angstaanjagende spookbeeld stoelt op een misvatting over liquiditeit en beleggingsfondsen. Ook negeert deze gedachtegang de recente opkomst van ETF’s die júist de liquiditeit voor alle obligatiebeleggers heeft verbeterd.

De meeste ETF-handel vindt immers plaats op de secundaire markt. Onderzoek toont aan dat voor elke euro aan verhandelde ETF-aandelen 39 cent resulteerde in primaire markthandel. Met andere woorden, 61% van het handelsvolume had geen impact op portefeuillebeheer en leidde niet tot handel in onderliggende effecten. Dit effect is nog sterker in de VS, waar slechts 17% van het dagelijkse ETF-handelsvolume resulteerde in handel op de primaire markt.

Fondsen zijn bescheiden deelnemers

Het handelsvolume van obligatie-ETF’s is eveneens robuust gebleven in tijden dat markten langdurig onder druk stonden. Zelfs met de enorme groei in obligatiebeleggingen blijven beleggingsfondsen een bescheiden deelnemer op de wereldwijde obligatiemarkten. Ze beleggen voor het overgrote deel in de meest liquide, hoogwaardige sectoren van de markt.

De markt heeft keer op keer aangetoond dat het in staat is om een clearingprijs te vinden voor hoogwaardige effecten die verzekerd zijn van een goed gedefinieerde inkomstenstroom.

Diverse doelgroep

Miljoenen particuliere beleggers, allemaal met hun eigen tijdsplanning, risicovoorkeuren en beleggingsdoelen, investeren in deze fondsen. Met zo’n grote gediversifieerde groep beleggers is het onwaarschijnlijk dat hoogwaardige beleggingsfondsen een systematisch liquiditeits- of aflossingsrisico voor de financiële markten vormen.

Nieuwe regelgeving heeft sommige banken ertoe aangezet market-making-activiteiten in de obligatiemarkt terug te schroeven. Hoewel dit binnen historische grenzen blijft, wordt dit vaak ingezet om de theorie over gebrekkige liquiditeit te ondersteunen.

Bovenstaande zegt echter niet noodzakelijk iets over liquiditeit. Een belangrijke maatstaf voor obligatiemarktliquiditeit is het verschil tussen bied- en laatkoersen van bedrijfsobligaties. Deze spread is sinds de crisis juist aanzienlijk gedaald, en is in grote lijnen vergelijkbaar met niveaus van vóór de financiële crisis.

No worries

Uiteindelijk is er genoeg reden voor aanhoudend optimisme over het vermogen van de obligatiemarkt om kopers en verkopers te matchen naar gelang er verschillende behoeften ontstaan. Liquiditeit verandert daarbij voortdurend, maar beleggers in grote, breed gediversifieerde markten weten altijd wel een marktconforme prijs te vinden voor hoogwaardige effecten.

Wim van Zwol is hoofd Institutional Sales Northern Europe bij Vanguard Asset Management. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Pensioen