Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

Monetair gidsland Nieuw-Zeeland

Wat de centrale bankiers in Nieuw-Zeeland doen, vindt vaak navolging in de VS en in Europa. De ECB en de Fed mogen hun focus op inflatie net als bankiers in Wellington, best ook laten varen, aldus Edin Mujagic.

Nieuw-Zeeland is een gidsland. In 1840 sloten de Europese kolonisten een akkoord met de inheemse bevolking. Op dat moment hadden inheemse volkeren in veel andere Europese koloniën nog nauwelijks rechten.

En in 1893 gaf Nieuw-Zeeland, als allereerste land, vrouwen stemrecht. Nieuw-Zeeland is ook een gidsland als het gaat over centrale banken. Bijna alle centrale banken zijn al ruim twee decennia inflation targeters: ze mikken allemaal op een zekere inflatie(range) op middellange termijn.

Er is één uitzondering: de centrale bank van Nieuw-Zeeland doet dit een jaar of tien langer. In februari 1970 nam de Nieuw-Zeelandse overheid een wet aan die de centrale bank verplichtte zich te richten op inflatie. In de jaren erna volgde de anderen.

Minder focus op inflatie

De kans is groot dat monetaire geschiedschrijvers Nieuw-Zeeland voor de tweede keer als monetair gidsland zullen aanwijzen. De regering in Wellington wijzigde onlangs namelijk de wet.

Behalve een bepaald inflatiepercentage na te streven, moet de centrale bank nu ook pogen maximale werkgelegenheid te bewerkstelligen. Hiermee stappen ze af van het traditionele inflation targeting-regime.

Als onder meer de Fed en de Canadese centrale bank maar straks, hopelijk, ook de ECB, hun monetaire strategie tegen het licht houden, kan dit ertoe leiden dat ook zij hun focus op inflatie versoepelen.

Rente omlaag

Als dat gebeurt dan zal Nieuw-Zeeland toch weer mooi de aftrap hebben verzorgd. Iets dichter bij is er een ander gebied waarop het me niet zou verbazen als de Nieuw-Zeelandse centrale bank óók de weg wijst voor de Fed, de ECB en anderen.

Eerder deze week maakte het rentecomité in Wellington bekend de officiële rente te verlagen naar 1,5% én zette het de bank de deur open voor nieuwe verlagingen in de komende maanden.

Het zou mij niet verbazen als de Fed en de ECB hun Nieuw-Zeelandse collega’s binnen enkele kwartalen volgen. De economische groei veerde de laatste tijd op na een dip in de laatste maanden van vorig jaar.

Geen nieuwe fiscale maatrgelen

Ik zal ook niet verbaasd zijn als de groei voorlopig positief blijft verrassen. Maar vanaf het einde van 2019 en in 2020 houd ik rekening met een nieuwe groeivertraging. In de VS omdat tegen die tijd de eerdere renteverhogingen van de Fed de economische activiteit beginnen af te remmen.

Het duurt altijd een tijdlang voordat rentewijzgingen effect sorteren. Tegelijkertijd valt de groei-impuls uit die fiscale hoek tegen die tijd weg. De kans op een nieuw impuls uit die hoek acht ik klein.

Enerzijds omdat het begrotingstekort al zeer hoog ís en anderzijds omdat voor een nieuw impuls Democraten en Republikeinen samen moeten werken.

Maar tien jaar groei

Aangezien de Amerikanen in 2020 een nieuwe president kiezen, zie ik twee partijen die elkaar nu al niets gunnen, het volgend jaar niets eens worden over belastingverlagingen. Dat zou de kans op herverkiezing van Trump uiteraard vergroten.

Om op het zuidelijk halfrond te blijven: ik hoop dat Europa en de VS in economisch opzicht het Nieuw-Zeelandse buurland Australië zullen volgen. De Australische economie groeit sinds 1991 onafgebroken, de langste periode van economische expansie sinds economische groei wordt gemeten.

De kans dat we Australië zullen volgen, is echter gelijk aan deze stand van de ECB-rente of hooguit van de Fed-rente, vrees ik. In de VS zal de economische expansie volgende maand tien jaar duren.

Erg onwaarschijnlijk

Het is waarschijnlijker dat mijn favoriete club FC Emmen het succes van Ajax van dit jaar zal overtreffen en het dus via Nederlands kampioenschap naar de finale van de Champions League zal schoppen én die zal winnen. 

Om enkele weken erna de Elfstedentocht te rijden. Die kans is groter dan dat de economische groei in de VS (en de eurozone) tot en met 2036 positief zal blijven.

Edin Mujagic is hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Duurzaam beleggen