Edin Mujagic is deeltijd hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg.

Column

Mario Draghi verandert in een havik(je)

Mario Draghi benadrukte gisteren keer op keer hoe sterk de economie is en de ECB-topman klonk veel havik-achtiger dan normaal. QE stopt eind van het jaar, verwacht Edin Mujagic.

Het was een prima poging een potentieel voor de financiële markten explosieve uitspraak te ontlokken van Mario Draghi, President van de Europese Centrale Bank (ECB) gisteren tijdens de persconferentie na afloop van de bestuursvergadering van de bank.

Een van de aanwezige journalisten stelde namelijk de vraag of de output gap in de eurozone verdwenen was of in de loop van dit jaar zal verdwijnen, volgens Draghi. Die onschuldig klinkende vraag over iets wat vooral van belang is voor monetaire nerds, drong echter tot de kern van de zaak.

Output gap is het verschil tussen de werkelijke economische groei en economische groei die een economie kan bereiken als alle productiemiddelen ingezet worden, zonder dat de economie oververhit raakt. Economen noemen die laatst omschreven groei ook wel de potentiële groei van een economie.

Op de rem trappen

Is de werkelijke groei lager dan de potentiële groei, dan spreken we van een negatieve output gap. Anders gezegd: er blijft groeipotentieel onbenut in de economie. Ligt de werkelijke groei hoger dan de potentiële groei, dan draait een economie zo hard dat er door oververhitting rook van onder de motorkap komt.

Als ik dat vertaal naar monetair beleid, dan moet de centrale bank in het eerste geval gas geven en in het tweede juist op de rem trappen. Zou Draghi menen dat de output gap in het euroland verdwenen was door de hoge groei of binnenkort zal verdwijnen door de hoge verwachte groei in 2018, 2019 en 2020, dan zou hij in feite zeggen dat de ECB vrij snel behoorlijk op de rem moet trappen.

Dat op zijn beurt zou onmiddellijk enorm sterk effect op de financiële markten hebben. Denk aan de rentestanden in het euroland of de waarde van de euro.

Wel veelzeggend

Sluw als hij is, gaf Draghi geen direct antwoord op die vraag. Hij zei alleen dat we in de eurozone al enige tijd groeipercentages zien die boven de potentiële groei liggen. En dat kan van alles betekenen.

Het kan inhouden dat de output gap inderdaad bijna verdwenen is maar ook dat dat proces van het verdwijnen ervan nog een lange weg te gaan heeft. Nietszeggend dus? Nou, niet bepaald.

Draghi’s antwoord houdt in dat die gap aan het verdwijnen is. Het kan best zo zijn dat er nog een lange weg te gaan is, maar de richting is duidelijk. En dát op zijn beurt zegt mij dat de ECB niet van plan is de plannen met zijn monetaire beleid te wijzigen naar aanleiding van de recente ontwikkelingen, zoals crisis in Turkije en Argentinië of escalerende handelsruzie tussen de Verenigde Staten en China.

Draghi veel havik-achtiger

Draghi benadrukte keer op keer hoe sterk de economie is, hoe breed gedragen de groei is en bagatelliseerde de recente berichten zoals een daling van enkele vooruitlopende indicatoren of onrust buiten de eurozone, zaken op basis waarvan een econoom zich, als hij zou willen, zorgen kan maken.

Draghi wilde er niets van weten. De ECB-topman klonk veel meer havik-achtig dan normaal, zouden monetaire economen zeggen. Een havik is een centrale bankier die eerder neigt naar een krapper dan een ruimer rentebeleid. De plannen – eind dit jaar stoppen met het opkopen van staats- en bedrijfsobligaties en de officiële rente op zijn vroegst in de herfst van 2019 gaan verhogen – blijven ongewijzigd.

Vooral daardoor steeg euro-dollar naar bijna 1,17. Al met al ziet het er sterk naar uit dat er heel wat voor nodig is om de ECB ervan te weerhouden het opkopen van staatsobligaties níet per 31 december 2018 te stoppen.

Opwaarse rentedruk

De ECB besloot donderdag om vanaf volgende maand het opkopen ervan te halveren van 30 miljard euro per maand naar vijftien miljard euro per maand, een eerste stap naar een volledige afbouw.

Het monetaire beleid in de eurozone blijft ook zonder quantitative easing nog een zeer lange tijd echter zeer ruim. Dat is goed nieuws voor de aandelenmarkten. Voor obligatiemarkten daarentegen verandert het krachtenveld ingrijpend, nu quantitative easing binnenkort stopt. Opwaartse druk op de rentes zou niet verbazen.

Edin Mujagic is deeltijd hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waaronder "Geldmoord: hoe de centrale banken ons geld vernietigen" en "Boeiend en geboeid: een monetaire geschiedenis van Nederland sinds 1814/1816". Hij studeerde monetaire economie aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Valuta