Column

Brexit: De grote olifant in de kamer

AFM-voorzitter Merel van Vroonhoven en journalist/antropoloog Joris van Luyendijk denken verschillend over de aanstaande Brexit. De een is er blij mee, de ander niet. Maar beiden vrezen de negatieve financiële gevolgen. "Brexit zonder regeling is een Lehman Brothers-event."

Op het CFA-congres van afgelopen woensdag in Amsterdam werd de fusie tussen VBA en CFA Society Netherlands uitbundig gevierd met taart en een lijst sprekers van naam. Tegelijkertijd was er ook ruimte om afscheid te nemen. De keuze van de Britten voor een Brexit bleek een terugkerend thema op de CFA-bijeenkomst.

Voorzitter Merel van Vroonhoven van de AFM, die vooral kwam praten over de implementatie van MiFID II - "het grootste project uit onze geschiedenis" - stond ook uitgebreid stil bij de toekomstige alleingang van het Verenigd Koninkrijk.

Logisch, want Van Vroonhoven is een vurig pleitbezorger van samenwerking tussen de verschillende Europese toezichthouders en dan is het zuur als een belangrijke partij, zoals de Britse FCA, niet langer meedoet. Voor de AFM is brexit extra pijnlijk omdat de lokale en Britse toezichthouder in veel kwesties samen optrekken.

Merel van Vroonhoven

Twee handen op één buik

Van Vroonhoven openhartig: "Elke keer als de term Brexit valt, doet dat pijn in mijn hart. Niemand, behalve een paar adviseurs en politici, wordt er beter van. De FCA was onze beste kameraad. Zo zonde!"
Zij heeft de hoop dat de banden met de FCA niet worden doorgesneden. "We moeten met de Britse toezichthouder blijven werken. Ik word niet moe om dat te zeggen."

"Elke keer als de term Brexit valt, doet dat pijn in mijn hart"

Tegelijkertijd beseft ook de voorzitter van de AFM dat die toekomstige samenwerking lastig kan worden. "We moeten niet naïef zijn. Ondanks de goede samenwerking in het verleden kunnen de Britten besluiten om voortaan vooral de eigen nationale belangen na te jagen."

Uittocht uit de City

Om toekomstige samenwerking niet in de weg te staan, werkt de AFM volgens Van Vroonhoven niet mee aan campagnes om Britse financiële partijen naar Amsterdam te halen. Ook zonder actief gelobby weten bedrijven Amsterdam wel te vinden. 

AFM-bestuurslid Gerben Everts was er vorig jaar druk mee om met internationale financiële partijen te spreken die met plannen lopen zich in Nederland te vestigen, en zich dus onder toezicht van de AFM te stellen. Dat vertelde hij tijdens de recente publicatie van het jaarverslag van de AFM over 2017.

"Nederland is met name aantrekkelijk voor partijen in de innovatieve sfeer, zoals platformen en beurzen, handelaren voor eigen rekening en assetmanagers vanwege de grote pensioenfondsen, die wij hier hebben. Wij hebben vorig jaar veel intensieve gesprekken gevoerd," aldus Everts.

Giftige tabloids

Maar waarom kozen de Britten voor Brexit? En waar leidt de referendumuitslag toe? Wie daar alles over weet, is natuurlijk Joris Luyendijk, die jarenlang vanuit Londen de Britse haute finance observeerde. Luyendijk was de keynote-spreker van het CFA-congres.

Luyendijk is bijzonder somber over het effect dat Brexit zal hebben. "De markten hebben Brexit nog niet ingeprijsd, want niemand weet waartoe het leidt. Bij de Britten is er de onwil om te accepteren dat Brexit tot een ramp kan leiden. Die gedachte brengt de eigen toekomst in gevaar, dus daar wil men niet aan. Aangezien het meeste wat wij hier weten over Brexit van Britse media komt, kijken wij door diezelfde veel te optimistische Britse bril."

"De markten hebben Brexit nog niet ingeprijsd"

Die Britse media speelden overigens een dubieuze rol in de aanloop naar het referendum. Volgens Luyendijk hebben de Britse tabloids zelfs een beslissende rol gespeeld in de keuze om uit de EU te stappen. "De tabloids, in handen van een paar miljardairs met hun eigen politieke agenda, hebben in de aanloop naar het referendum massaal gebruik gemaakt van iets waar toen nog geen naam voor was: fake news."

Klem

Volgens Luyendijk hebben de Britten geen idee wat ze nu met de volkskeuze aan moeten. "Het was niet gepland. Men hield er gewoon geen rekening mee." Zowel de Conservatives en Labour zijn nu in verwarring. "Er is gekozen voor een optie die niet bestaat: wel vasthouden aan de voordelen van de EU, maar dan wel zonder de bijbehorende verplichtingen."

Joris Luyendijk

Hoe zeer de Britse economie uiteindelijk wordt geschaad is volgens Luyendijk afhankelijkheid van de toekomstige hardheid van Brexit. "Het grootste gevaar is dat het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat zonder regeling. Dat is een Lehman Brothers-event. Wij denken dat ze daar niet zo stom zijn, maar de Britten hebben echt geen idee wat zij willen."

En zo vergelijkt Luyendijk de Britse opstelling met een sprong in het diepe maar dan wel met fatale afloop: "De Britten zijn van de klif afgesprongen, maar nog niet geland. Men hangt nog in de lucht, alsof er niets aan de hand is."

Einde chantage

Zelf heeft Luyendijk er niet al te veel problemen mee dat het Verenigd Koninkrijk zijn eigen weg gaat. "Tientallen jaren heeft het eiland aparte regelingen weten te bedingen om de grote groep eurosceptici tevreden te houden. Aan deze chantage komt nu een einde."

Wat hij wel zal missen is de gezonde kritische Britse opstelling jegens de EU. "Grote problemen binnen de EU, zoals het ondemocratische gehalte, worden buiten het Verenigd Koninkrijk amper benoemd."

Rob Stallinga is financieel journalist. De informatie in zijn artikelen is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Klik hier voor een overzicht van de beleggingen van de IEX-redactie.

Lipper Fund Awards 2018