Column

Vaarwel traditioneel beleggingsfonds

Welke actieve fondshuizen zullen de verdere opmars van passief kunnen weerstaan? Drie huiscolumnisten, Marcel Tak, Eelco Ubbels en Guido Corbeau, schetsen oplossingen voor een fondsindustrie in toekomstige nood.

Marcel Tak, onafhankelijk beleggingsexpert, manager van het Buffer Fund, en sterk voorstander van indexbeleggen

"Feit is dat de meeste stockpickers de markt niet verslaan"

“Er is veel discussie over de toekomst van de actieve fondsenindustrie. Aanleiding hiervan is vooral de opkomst en populariteit van indexfonden. Daar ben ik een groot voorstander van. Het is op een eenvoudige manier tegen lage kosten een marktrendement behalen."

"Wil een actief fonds toekomst hebben, dan moeten er twee dingen goed zijn geregeld. Allereerst moet op heldere wijze duidelijk worden gemaakt wat de toegevoegde waarde van een actief fonds is tegenover goedkopere indexfondsen. Ten tweede moet die belofte ook worden waargemaakt. Lukt dat niet, dan zal een fonds niet overleven. Zo simpel is het.”

“Over welke periode toegevoegde waarde wordt geboden moet duidelijk worden verteld. Aan beleggers is het vervolgens om hier wel of geen vertrouwen in te hebben. Uitgaande van de belofte van een lange termijn outperformance kom je al snel uit op een periode van drie tot vijf jaar. Anders ligt dat voor veel hedgefondsen. Voor hen moeten de periodes veel korter zijn. Zij zeggen immers te kunnen profiteren van marktinefficiënties. Die dienen zich voortdurend aan.”

“Nu de beursonrust toeneemt, zeggen voorstanders van actieve fondsen dat er meer kansen zijn om indexfondsen te verslaan. Dat hangt natuurlijk van de strategie af. Een fondsmanager die kiest voor stockpicking kan het op korte termijn slechter doen. Onrust betekent niet automatisch outperformance. Feit is dat de meeste fondsmanagers, die aan stockpicking doen, op de lange termijn de markt niet weten te verslaan. Van de fondsen die het wel beter hebben gedaan, gaat weinig voorspellende waarde uit.”

Marketingtruc

“Nee, ik denk niet dat actieve fondsen helemaal zullen verdwijnen. Hoe meer beleggers zich richten op ETF’s, hoe meer ruimte er komt voor actieve fondsen om te outperformen. Ook acht ik het bestaan van actieve fondsen noodzakelijk, omdat er anders geen beleggingsanalyse meer wordt uitgevoerd.”

“Over smart bèta, dat nu zo populair is, ben ik niet al te enthousiast. Vaak zijn de onderliggende strategieën gebaseerd op trends in het verleden. Dat zegt niets over de toekomst. Wel zijn ze daarom duurder dan andere fondsen. Ook nu geldt: als helder kan worden uitgelegd waarom een strategie werkt, dan kan het een smart idee zijn om erin te beleggen. Maar in principe heb ik neiging om te denken dat smart bèta een marketingtruc is om dure beleggingsproducten te kunnen verkopen.”

Eelco Ubbels, oprichter en directeur van Alpha Research, specialist assetallocatie en fondsselectie

“Ik ben dus geen fan van one-stop-shops"

“Met sommige trends heb ik moeite. Neem de consolidatieslag in de beleggingsmarkt. Fondsenhuizen willen vooral veel extra klanten. Big is beautiful. Mij lijkt het niet de beste manier om de toekomst tegemoet te treden. Het is voor fondsenhuizen belangrijker om goed te presteren. Groeien is prima, maar dan wel in die segmenten waarin een fondsenhuis ook echt meerwaarde biedt. Groeien om te groeien, mag geen doel op zich zijn.”

Kies!

“Zo is het gebruikelijk dat iedereen over elkaar heen rolt om producten uit te geven die hot zijn. Als een product of strategie niet tot de core-business hoort, doe het dan vooral niet! Een fondsenhuis moet keuzes maken. Dat maakt het marketingverhaal ook meteen een stuk eenvoudiger.”

“Ik ben dus geen fan van one-stop-shops. Uitzondering is een firma als Natixis, dat allerlei boutiques aan zich heeft gekoppeld, die alle ergens heel goed in zijn. Comgest heeft ook duidelijk gekozen. Dat handelt alleen in aandelen en dan ook alleen in bepaalde regio’s. Omdat de beleggingsfondsen van Comgest goed presteren, kunnen zij ook een hogere fee vragen.”

“Ik vind het merkwaardig dat een aantal actieve fondsenhuizen nu ook ETF’s uitgeven. Dat zijn dan vaak speciale producten, omdat tegen de core-ETF’s van de grote ETF-verkopers niet valt op te concurreren. Maar hoeveel ETF-spelers kan de markt aan? Uit hoeveel producten moeten beleggers straks kiezen? Het mag van mij wel een onsje minder.”

Prijzenoorlog smart bèta

“Naast de populariteit van ETF’s kan de traditionele fondsenindustrie te maken krijgen met een andere grote uitdaging: toekomstige lagere rendementen. Als de rentes zullen stijgen, dan komen zowel aandelen als obligaties onder druk te staan. Wat is daarop het beste antwoord? Absolut return- en hedgefondsen zijn goede alternatieven, mits het fondshuis de noodzakelijke expertise in huis heeft. In 2008 bleken veel van deze fondsen niet te doen wat er was beloofd. Ik hoop dat deze fondsen tijdens een volgende sell-off beter overeind blijven.”

“Wat betreft kosten kunnen actieve beleggingsfondsen nooit concurreren met indexfondsen. Wel zullen de fees van de actieve fondsen nog wat dalen. Er is een ondergrens, want analisten en handelaren moeten worden betaald. Ik kan me voorstellen dat, met name op de smart bèta-markt, nog een kleine prijzenoorlog komt. Voor smart bèta zijn minder mensen nodig, maar toch worden fee’s gehanteerd die in het actieve fondsenspectrum passen. Die kunnen dus nog fors omlaag.”

Guido Corbeau, Consultant Alternatieve beleggingen bij AF Advisors

 "Voor Nederland heeft Robeco de grootste kans om te overleven"

“De actieve fondsindustrie heeft wel en heeft geen toekomst. Op korte termijn zijn bepaalde beleggingsmarkten, die nog niet zo efficiënt werken, beter actief te benaderen. Beleggingen in de opkomende markten en bepaalde obligatiecategorieën zijn daar voorbeelden van. Ook in de alternatieve beleggingssector is er toekomst voor actief. Maar dat geldt zeker niet voor Amerikaanse aandelen. Dan is passief echt beter. Het verschil in kosten is in die markt niet goed te maken.”

“Als andere markten ook zo efficiënt worden als de Amerikaanse aandelenmarkt, dan zal actief management het steeds zwaarder krijgen. Slechts een beperkt deel van het aanbod aan actieve fondsen zal passief weten te verslaan en dus overleven. Wel nemen de actieve kansen toe als ook de marktvolatiliteit toeneemt.”

“De kosten van fondsen staan onder druk en dat blijft nog wel even doorgaan. Dat verklaart waarom fondsenhuizen schaalgrootte zoeken en consolideren. De schaduwzijde van deze ontwikkeling is dat sommige succesvolle strategieën niet langer uitvoerbaar zijn. Andere uitdagingen waar de actieve fondsenindustrie mee te maken heeft, zijn duurzaamheid, robotisering en automatisering. Met de komst van een nieuwe generatie klanten, die voor hun eigen pensioen moeten beleggen, zal er ook anders belegd moeten worden.”

Winnaars en verliezers

“Om ook in de toekomst succesvol te zijn, zal een fondshuis een sterk merk moeten zijn, die in specifieke beleggingscategorieën uitblinkt. Een duidelijk focus is een voorwaarde om te overleven.”

“Echt grote spelers als Vanguard en BlackRock hebben zo veel schaal en innovatiekracht dat zij altijd concurrerend zullen blijven. Maar ook passieve huizen, zoals State Street en Northern Trust, hebben goede overlevingskansen. Zij weten goed in te spelen op vragen uit de markt. Aan de actieve kant is er altijd toekomst voor specialisten. Comgest is heel goed met aandelen opkomende markten. Pimco is een sterk obligatiehuis. Zeker in de markt van obligaties kan actief management nog waarde toevoegen. Maar generalisten, zoals BNP Paribas AM en Deutsche AM, krijgen het lastig. Die ontberen schaal en een duidelijke focus.”

“Voor Nederland heeft Robeco de grootste kans op overleven. Hoewel zij het ook heel lastig zullen krijgen, blijkt uit hun productaanbod dat ze wel een duidelijk idee hebben waar de markt naartoe gaat. De focus op quant en opkomende markten zijn hier goede voorbeelden van."

Rob Stallinga is financieel journalist. De informatie in zijn artikelen is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Klik hier voor een overzicht van de beleggingen van de IEX-redactie.

Pensioen