Marcel Tak is dé special product-specialist van IEX en IEXProfs, maar schrijft ook graag over rente, obligatiemarkt en toezicht als hij zich daartoe geroepen voelt. "De financiële sector is in belangrijke mate bezig met het verplaatsen van lucht. De werkelijke toegevoegd waarde is beperkt. In mijn columns wil ik relativeren, tegenwicht bieden en zo mogelijk de andere kant van de medaille laten zien."

Column

Genadeklap buitenlandse PRIIPs

De Giro heeft de handel van PRIIPs zonder Nederlandstalige documentatie voor particuliere beleggers afgesloten. De maatregel is het directe gevolg van nieuwe Europese regelgeving. Die gaat volgens Marcel Tak veel te ver. "Kan het nog gekker worden?"

Alle ogen waren de afgelopen week gericht op de introductie van MIFID II. Dat is begrijpelijk. De nieuwe Europese regelgeving heeft grote gevolgen voor de financiële sector op het gebied van bijvoorbeeld communicatie met klanten.

Transparantie is de grote gemene deler waarop de hele operatie gericht is. In de schaduw van deze nieuwe regelgeving ging twee dagen eerder echter andere Europese regelgeving in, met grote gevolgen voor particulieren die in PRIIPs (Packaged Retail Investment and Insurance Products) beleggen.

Vanaf 1 januari mogen aan particuliere beleggers uitsluitend PRIIPs worden aangeboden als deze voorzien zijn van het in het Nederlands opgestelde Essentiële informatiedocument (Eid). Als dit niet het geval is, is het niet meer mogelijk deze producten aan te bieden aan particulieren. Om deze reden heeft DeGiro, blijkens een bericht in het FD, inmiddels besloten de toegang tot alle producten zonder Nederlandstalige documentatie te blokkeren voor particuliere beleggers.

Maatregelen AFM overdreven

Andere brokers bestuderen nog de gevolgen van de nieuwe Europese wetgeving in het kader van PRIIPs. Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen. Ik vind deze maatregel bizar. Het is in mijn ogen de meest vergaande Europese wetgeving inzake beleggingsproducten die ik mij kan heugen.

In de afgelopen jaren heeft de toezichthouder al eens bepaald dat turbo’s met een te grote hefboom niet aan particulieren mogen worden aangeboden. Ook over de combinatie particuliere belegger en Contigent Convertible’s (CoCo’s) is AFM niet enthousiast.

Ik vond dat eerlijke gezegd ook allemaal overdreven. Aan de andere kant, de toezichthouder heeft een zware verantwoordelijkheid om beleggers te beschermen tegen complexe en/of riskante producten op de Nederlandse markt. Hoewel ik het niet eens ben met de houding van AFM ten opzichte van genoemde producten, kan ik me daar dus nog iets bij voorstellen.

Alle documenten in het Nederlands

Dat geldt echter bepaald niet voor de huidige maatregel particulieren het beleggen in PRIIPs (bijna) onmogelijk te maken. Als het gaat om producten die in Nederland worden aangeboden, kan ik mij volledig vinden in de eis van Nederlandstalige documentatie.

Ik ben daar zelf een groot voorstander van. In de toekenning van prijzen voor de Gouden Stier houdt de jury, waarvan ik voorzitter ben, sterk rekening met het feit of documentatie al dan niet in het Nederlands beschikbaar is. Maar ik ben het zeer oneens dat de taalregel ook geldt voor producten die genoteerd zijn aan buitenlandse beurzen.

In Duitsland worden bijvoorbeeld ruim 500.000 gestructureerde producten verhandeld aan de beurs van Frankfurt. Deze producten hebben allemaal zeer goede documentatie in het Duits en Engels. De Nederlandse particuliere belegger wordt de toegang tot deze producten de facto nu ontzegd, tenzij de uitgevende instellingen ook documentatie in het Nederlands gaan opstellen.

Duitse markt dicht

Dat zie ik voor die 500.000 producten echter niet gebeuren. Volgens AFM is het ook mogelijk dat de aanbiedende Nederlandse brokers voor een vertaling zorg gaan dragen. Het lijkt mij onwaarschijnlijk dat zij dat zullen doen, al is het alleen al dat de brokers geen aansprakelijkheid op zich zullen willen nemen voor (vermeende) fouten in die vertaling.

In de praktijk betekent dit dat de Duitse en andere markten vanaf 1 januari feitelijk gesloten zijn voor de Nederlandse particuliere belegger als het gaat om daar genoteerde PRIIPs. AFM verdedigt de maatregel omdat deze zou bijdragen aan de bescherming van de consument.

De Nederlandse belegger moet helder en duidelijk geïnformeerd worden over in potentie complexe producten. Ik begrijp dat argument niet. Beleggers die bewust kiezen voor een buitenlandse markt genieten de volledige bescherming van de eisen van de toezichthouder in die markt ten aanzien van deze producten.

Scheiding markten vervaagd

Het enige verschil is dat de belegger de taal van het betreffende land machtig moet zijn om de documentatie te lezen. Daarnaast wordt de informatie vrijwel altijd in het Engels aangeboden. Het is toch niet onredelijk van een belegger die bewust de buitenlandse markt betreedt te verwachten minsten één van die talen machtig te zijn.

Volgens AFM is de scheidslijn tussen de lokale markt en een buitenlandse markt echter vervaagd. Op de platforms van de brokers is niet altijd zonder meer duidelijk in welke markt de belegger handelt. Daarmee heeft de toezichthouder zeker een punt. Maar dat probleem is heel simpel op te lossen.

AFM kan de brokers bijvoorbeeld verplichten de belegger via waarschuwingsteksten duidelijk te maken wanneer hij op een buitenlandse markt handelt. Desnoods met de verplichte mededeling dat over het betreffende product (mogelijk) geen Nederlandstalige informatie beschikbaar is.

Nu ook in het Fries

Dat is toch een veel betere weg dan het verbieden van producten die voor particuliere beleggers potentieel interessant kunnen zijn. De Europese toezichthouders zijn, als het om dit onderdeel van de PRIIPs wetgeving gaat, geheel op de verkeerde weg.

In plaats van het stimuleren van één grote Europese markt waar beleggers, als zij dat willen, een enorme keuze aan producten hebben, worden zij nu teruggeworpen op de lokale markt met beperkte concurrentie. Het kind met het badwater, het paard achter de wagen.

Verzin maar welk spreekwoord van toepassing is. Ik kan alleen maar hopen dat de Europese toezichthouders op hun schreden zullen terugkeren. Ik vrees echter het ergste. De volgende stap laat zich raden. Ik houd er rekening mee dat beleggers wonende in de op één na noordelijkste provincie van ons land binnenkort alleen nog maar in deze producten kunnen beleggen als de brochure in het Fries is opgesteld.

Kan het nog veel gekker worden?

Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en oprichter/beheerder van het Bufferfund. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

IEXFonds 40