Gematigd optimistisch, dat is de ondertoon van de CFO Survey, een onderzoek van de Universiteit van Tilburg en Duke University onder financieel bestuurders. De CFO’s zijn in vergelijking met een kwartaal geleden vooral een stuk optimistischer over de vooruitzichten van het eigen bedrijf. Europese CFO’s hebben meer verwachtingen van de economie in hun land dan vakbroeders in de VS en Azië. Grote probleem blijft de terughoudendheid van banken bij het verstrekken van leningen.

Enkele opvallende cijfers uit het onderzoek: Ruim 47% van de Europese CFO’s is optimistischer over de vooruitzichten van de eigen onderneming, 15% is juist minder optimistisch dan drie maanden geleden. Een belangrijke graadmeter voor dat aantrekkende sentiment is de stijgende winstverwachting (ruim 5%) en de hogere uitgaven voor research en development (bijna 7%).

Per saldo wordt er echter nog bezuinigd op personeel, marketing en opleiding. Grootste kink in de kabel is de kredietverstrekking door banken die moeizaam verloopt en als een groot probleem wordt ervaren. Ruim 35% van de ondervraagden geeft aan mogelijkheden te hebben om zeer winstgevende investeringen te doen, maar hierin te worden belemmerd doordat het bedrijf niet voldoende financiering kan krijgen. Bijna 40% van de bedrijven geeft aan dat banken minder bereid zijn krediet te verstrekken dan voor de crisis.

Voor de werkgelegenheid is er nog geen licht aan het eind van de tunnel. De CFO’s verwachten pas in 2012 weer op het personeelsniveau te zitten van voor de crisis. De consumentenvraag blijft de belangrijkste zorg van CFO’s. Daarop volgen de druk op de prijzen en de binnenlandse concurrentie. Ook de onvoorspelbaarheid van de resultaten houdt de financiële directeuren wakker. Baarden in het vorige kwartaal het bancaire systeem en de kredietmarkten hen veel zorgen, nu lijken deze wat gezakt in prioriteit.

De uitkomsten laten zich redelijk vergelijken met die van een onderzoek van accountants- en adviesorganisatie KPMG onder 250 bedrijven. Daaruit blijkt vandaag dat tweederde van de Nederlandse ondernemingen gelooft in economisch herstel volgens het zogeheten V-scenario, waarbij het dieptepunt van de crisis eind dit jaar of begin volgend jaar ligt.

Bijna 30% van de ondervraagde ondernemingen geeft aan dat het dieptepunt al voorbij is en verwacht volgend jaar alweer het omzetniveau van 2008 te halen. En net zo grote groep bedrijven gaat echter uit van een langzaam herstel in 2010 en 2011. Zij geloven in het zogeheten L-scenario.