Beste Dr. Hoe,
Ik wil het risico van mijn portefeuille terugbrengen. Waar moet ik dan op letten en wat zijn de mogelijkheden om dit te doen?
De dokter antwoordt
In de praktijk hangt de vraag of het risico van de portefeuille moet worden afgebouwd vaak samen met de vraag of het gewicht van de meest risicovolle beleggingscategorie in de portefeuille, aandelen, omlaag moet. Met één van de krachtigste herstelrallies op het netvlies is deze parallelvraagstelling opnieuw relevant. Om de vraag goed te kunnen beantwoorden is het van belang om vast te stellen of de risicoafbouw is ingegeven door een strategische of door een tactische keuze. In de meeste gevallen gaat het laatste.
U verwacht dat aandelen de ‘aankomende periode’ niet goed presteren. Sommige beleggers wijken dan uit naar beleggingen waarvan de rendementen, op lange termijn althans, weinig samenhang (correlatie) vertonen met die van aandelen. Dit zijn dus niet per se beleggingen met een laag risico. Voorbeelden hiervan zijn grondstoffen en onroerend. Deze beleggingscategorieën verschijnen vaak op de radar wanneer het inflatiespook opdoemt. Ze vertegenwoordigen immers een reële waarde met een ‘ingebakken’ bescherming tegen inflatie. Helaas is dat niet helemaal juist. Neem bijvoorbeeld goud, door veel beleggers gezien als hét middel om je tegen inflatie te wapenen.
De goudprijs bereikte in 1980 al eens een niveau van meer dan 800 dollar per troy ounce. Had goud zijn waarde vanaf dat moment behouden, lees minimaal de inflatie bijgehouden, dan had de prijs nu boven de 2000 dollar gelegen. Maar naast het gegeven dat grondstoffen en onroerend goed geen optimale bescherming bieden tegen inflatie, is de samenhang met aandelen groter dan de meeste beleggers denken. Een onroerendgoedbelegging wordt vaak ingevuld met beursgenoteerde vastgoedfondsen (REITs).
De samenhang tussen de rendementen op deze fondsen en die op aandelen is de afgelopen jaren opgelopen tot bijna 80% (zie grafiek). Bij een daling van aandelenkoersen van 10% dient u dan rekening te houden met een daling van 8% van vastgoedfondsen. Deze fondsen ‘gedragen’ zich dus feitelijk als aandelen waardoor van risicoafbouw dus eigenlijk geen sprake is. In mindere mate geldt dit ook voor grondstoffen. Nu meer en meer speculanten en langetermijnbeleggers in de grondstoffenmarkten participeren, loopt de samenhang met aandelenrendementen op.
Toch maar uitwijken naar obligaties?
Voor weinig risico en weinig samenhang met aandelen komen we daarom toch al snel uit bij obligaties. Staatsobligaties wel te verstaan. De afgelopen jaren stegen de koersen van staatsobligaties waar die van aandelen omlaag gingen. Logischerwijze is de correlatie tussen bedrijfsobligaties en aandelen hoger. U staat weliswaar vóór de aandelenbelegger in de rij om uw geld terug te krijgen als het mis gaat, maar toch bent u ook hier afhankelijk van het reilen en zeilen van de onderneming. Dat geldt helemaal voor obligaties van bedrijven met een lage kredietwaardigheid (high yield). Die zijn minder geschikt in het kader van risicoafbouw.
Is het vooral inflatie wat u wakker houdt, dan bieden inflatiegecorrigeerde obligaties uitkomst. Overigens kunnen (inflatiegecorrigeerde) staatsobligaties natuurlijk ook in waarde dalen, zeker met de bijzonder lage renteniveaus van dit moment. Wilt u helemaal geen risico, lees geen waardefluctuatie, dan is sparen natuurlijk altijd nog een optie. In dit geval geldt voor u cash is king. Tot slot nog even dit. Baken goed af wat u precies bedoelt met ‘niet goed presteren van aandelen’ zoals hierboven vermeld. U zult niet de eerste zijn die een zuurpruimerig gezicht trekt bij een aandelenrendement van 3% op jaarbasis. Maar als obligaties in dezelfde periode in waarde dalen, had u toch mooi goed gezeten met die ‘slechte’ aandelen.
Zet daarnaast de periode waarin aandelen volgens u ondermaats presteren af tegen uw beleggingshorizon. Correcties zijn vaak van korte duur en bovendien wijzen de statistieken meer richting aandelen naarmate de horizon toeneemt. Zo is de kans ruwweg 50% dat aandelen in een portefeuille met obligaties en kasgeld over een periode van één jaar het beste rendement behalen. Na 10 jaar loopt die kans op richting 75% en na 30 jaar is het vrijwel zeker dat aandelen het best renderen.
Strategische move naar veiligheid
Dan rest nog de strategische keuze om het risico van uw portefeuille af te bouwen. Dit gebeurt vaak wanneer u een bepaald einddoel of bepaalde einddatum nadert. Het gegeven dat u uw geld binnen afzienbare tijd nodig heeft, resulteert in een lagere risicobereidheid. Voorbeelden hiervan zijn beleggingsportefeuilles die bedoeld zijn voor pensioenuitkering of hypotheekopbouw. Voor deze portefeuilles geldt dat de uitslagen naar het einde van de beleggingshorizon niet al te groot mogen zijn.
Staatsobligaties, al dan niet inflatiegecorrigeerd, en sparen bieden dan vaak uitkomst. In de afgelopen jaren neemt de populariteit toe van beleggingsproducten waarvan het risico afneemt naar mate het einddoel in zicht komt. U kent ze wel onder de naam life cycle fondsen. Hierin vindt de afbouw van risico plaats volgens een vaste structuur die aansluit bij de wensen van de belegger. Een heel interessante tak van sport, maar daarover misschien meer bij een volgende keer.
Deze Dr. Hoe is geschreven door Jeroen Blokland, Robeco Global Allocations.
Dr. Hoe is het pseudoniem van de experts uit het columnistengilde en de redactie van IEXProfs. Stuur hier uw vraag of reactie aan Dr. Hoe.