Vermogensbeheerders zijn altijd op zoek naar manieren om zich in te dekken tegen het neerwaarts risico van zakelijke waarden in de portefeuille. Zo waren in het verleden beleggingen in grondstoffen een goede hedge in geval van inflatie of politieke onzekerheid. En absolute return producten (zoals hedgefunds) zouden ongeacht het beleggingsklimaat een positief rendement laten zien. In 2008 werkten beide strategieën niet, zowel grondstoffen als hedgefunds gingen diep in het rood.

Er is echter een index die wel altijd stijgt in onzekere tijden, de volatiliteitindex. Beleggen in een volatiliteitindex was niet altijd even makkelijk. Er bestonden wel al futures en opties op de belangrijkste volatiliteitindices (voornamelijk de VIX-index), maar sinds kort zijn er ook trackers die de mogelijkheid bieden om van volatiliteit te profiteren. Vorig jaar al lanceerde iPath (een onderdeel van Barclays dat ETN’s uitgeeft) de short- en mid- term S&P 500 VIX Futures ETN’s.

Nu is in Europa de Source S&P 500 VIX Futures ETF beschikbaar. Dit fonds is genoteerd aan de London Stock Exchange in dollars. Deze trackers lopen jammer genoeg niet één op één met de VIX-index. De VIX-trackers investeren namelijk in de VIX-futures. De short-term variant rolt de één- en twee-maands futures, de mid-term variant rolt de vier- tot zeven-maands futures. De langst lopende futures worden gedurende de maand aangekocht en de kortst lopende futures steeds verkocht.

Rock 'n' roll met de VIX

Dat roll-effect zorgt voor een verschil in rendement tussen de tracker en de VIX-index. Is de VIX-futures curve in backwardation (dalend), dan is de roll-yield positief. Is de curve in contango (stijgend), dan kost het doorrollen rendement. 2008 zou een zeer goed jaar voor de VIX trackers zijn geweest. Helaas waren de iPathETN’s toen nog niet op de markt, deze zijn pas in januari 2009 gelanceerd. De short-term index steeg in 2008 met 126%.

Eind 2008 was ook het moment dat de VIX-index piekte net boven de 80. Sinds de lancering in 2009 is de short-term tracker echter met 60% in waarde gedaald. Ondanks de kanttekeningen kunnen VIX-trackers zeker ingezet worden bij het construeren van een portefeuille. De negatieve correlatie van -0,78 met de S&P 500 index bevestigt dit ook. Houdt er wel rekening mee dat VIX-trackers niet alleen volatiliteit volgen, maar zelf ook een zeer volatiel koersverloop kennen.

---

Sander Heemskerk is partner bij IBS Vermogensbeheer. IBS is een onafhankelijke vermogensbeheerder, heeft heeft vergunningen van de AFM & DNB en staat onder controle van deze toezichthouders. IBS onderhoudt geen handelsportefeuille en neemt zelf geen posities in, heeft geen belangen in providers van trackers en beheert geen trackers. De research is samengesteld door IBS. Er kunnen aan de totale publicatie geen rechten worden ontleend. IBS is niet aansprakelijk voor enige schade die het gevolg is van beleggingsbeslissingen die u maakt op basis van deze publicatie. IBS staat niet in voor de juistheid en volledigheid van informatie en aanvaardt daarvoor geen aansprakelijkheid. Aan beleggingen zijn risico’s verbonden. De waarde van uw beleggingen kunnen fluctueren. In het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. IBS kent een regeling privébeleggingen.