Trackers – ook bekend als ETF’s, Exchanged Traded Funds – zijn begonnen als passief beheerde fondsen
die één-op-één een grote wereldwijde index volgen.
De S&P ETF van State Street, bijnaam de Spider, was in 1993 de eerste tracker die in de Verenigde Staten op de markt werd gebracht.
Deze indexproducten zijn er nog steeds – en zijn succesvol – maar het ETF-aanbod is sindsdien enorm gegroeid. Ter vergelijking: de spider wordt op dagbasis vaker verhandeld dan een giga-aandeel zoals Microsoft. Nu bestaat het beleggingsuniversum
uit meer dan 1600 ETF’s. Er zijn thema-,
stijl-, sector-, olie-, obligatie-, private equity-,
vastgoed-, valuta- en short-ETFs. Noem
iets en het bestaat.
Ook de structuur van
de fondsen is aan verandering onderhevig.
Er worden niet alleen trackers gemaakt op
bestaande indices, maar ook op indices die
hiervoor speciaal gecreëerd worden. Deutsche
Bank heeft bijvoorbeeld recent een
ETF gelanceerd die een mandje hedgefunds
volgt. De index die zij daarvoor gebruiken
hebben ze zelf geconstrueerd en bestaat uit
vijf hedgefundstrategieën. (Zie ook In het spoor van hedgefunds
Veel keuze
Ook worden er steeds vaker constructies opgezet met swaps – een derivaat waarbij een partij een bepaalde kasstroom of een bepaald risico wisselt
tegen dat van een andere partij. Natuurlijk
is het voor beleggers geweldig dat er steeds
meer verschillende soorten trackers op de
markt komen waarmee zij hun ideale portefeuille
eenvoudig kunnen construeren. Hoe
meer keuze, hoe beter.
Aan de andere kant,
omdat de trackers al lang niet meer alleen
de standaard, wereldwijde, transparante en
liquide indices volgt, is het zaak de werking,
de kosten en de risico’s goed op een rijtje
te zetten. ‘Normale’ indextrackers zijn niet
beter of slechter dan ETF-swaps, maar het
risicoprofiel is wel anders. Ik geef u een kort
overzicht.
Top-15 - Rendementen nu
Short, dat is de grootste gemene deler van de succesvolste ETF’s gemeten over de afgelopen maand. En dan gaat het niet allen om financials shorten, ook de DAX-index, gezondheidszorg (toch een vrij recessie-bestendige sector) en technologie hebben het als short prima gedaan. Rusland was een uitzondering. De trackers van Lyxor en Market Access wisten flinke plussen neer te zetten. Wat verder opvalt is dat geen van de fondsen uit de Top-15 een rendement over drie jaar laat zien, vandaar dat ik die kolom weg heb gelaten. Zo jong zijn deze toppers nog.
Top-15 ETF’s van nu |
1 maand |
3 maanden |
1 jaar |
| db x-trackers DJ Stoxx 600 Banks Short ETF |
|
24,8% |
37,8% |
133,7% |
| db x-trackrs DJ Euro Stoxx 50 Short ETF |
|
16,4% |
19,2% |
65,2% |
| Lyxor ETF Russia (DJ Rusindex Titans 10 (GBP) |
|
14,3% |
-18,1% |
- |
| db x-trackers Short DAX ETF |
|
14,2% |
18,3% |
60,9% |
| db x-trackers DJ Stoxx 600 Health Care Short ETF |
|
13,8% |
13,1% |
18,1% |
| db x-trackers DJ Stoxx 600 Technology Short ETF |
|
13,7% |
11,5% |
68,8% |
| db x-trackers S&P 500 Short ETF |
|
12,8% |
15,9% |
50,8% |
| db x-trackers CAC 40 Short ETF |
|
12,0% |
17,3% |
- |
| db x-trackers FTSE 100 Short ETF |
|
11,6% |
9,1% |
- |
| db x-trackers DJ Stoxx 60 0Oil & Gas Short ETF |
|
10,4% |
8,7% |
24,4% |
| Lyxor ETF Russia (DJ Rusindex Titans 10) |
|
9,1% |
-16,7% |
-64,8% |
| db x-trackers DJ Stoxx 600 Telecom. Short ETF |
|
8,9% |
9,4% |
29,7% |
|
|
8,1% |
-9,1% |
-61,3% |
| Market Access DAX global Russia Index Fund |
|
6,7% |
-12,7% |
-67,5% |
|
|
5,9% |
-7,7% |
-60,4% |
1. Werking
De meest eenvoudige ETF-vorm is een passief
beheerd beleggingsfonds dat een index
volgt. De beheerder zit niet actief aan de
knoppen, maar wijzigt alleen in de posities
van het fonds als de index verandert. De
kosten blijven zo laag en een belegger loopt
niet het risico dat een fondsmanager de verkeerde
beleggingsbeslissingen neemt en verslagen
wordt door de index.
Aan de andere kant zullen beleggers in trackers de index nooit kunnen verslaan, aangezien de beheerkosten nog van het bruto(index)rendement
af gaan. ETF-swap’s volgen de index door
er derivaten op te kopen. Ze beleggen dus
niet direct in de aandelen in de index. Swaps
worden ook niet op de beurs verhandeld,
maar direct tussen twee partijen: OTC, overthe-
counter.
Een voordeel van swaps is hun
flexibiliteit. Ze kunnen op maat gemaakt
worden voor elke index en over iedere
periode. Omdat swaps termijncontracten
(niet open-end zoals trackers) zijn, is tussentijds
verkopen niet slim.
Dit kan zorgen
voor extra kosten voor het opzeggen van
het contract. Doordat er precieze afspraken
gemaakt kunnen worden met tegenpartijen,
is de tracking error – de mate waarin van de
index wordt afgeweken – laag tot zeer laag.
Over het algemeen lager dan bij reguliere
ETF’s, waar door het steeds aanpassen van
het product aan de index, er altijd een tracking
error optreedt.
2. Transparantie
Een tracker die een bekende index volgt,
de S&P 500, is het meest transparant. Die
indexstand is immers elke moment van de
(handels)dag bekend. Trackers lijken op
aandelen. Ze worden doorlopend geprijsd
en zijn tussen het openen en sluiten van de
beurs constant verhandelbaar.
De koersvorming
van swap-trackers die zelfgemaakte
of bijzondere indices volgen is vaak minder
eenvoudig te volgen. Neem de crude oil
tracker die ik zelf heb. De onderliggende
waarde van die tracker is een oliefuture die indirect een index trackt.
De tracker is genoteerd
en dagelijks verhandelbaar, maar wat
daaronder gebeurt, dat zie ik niet dagelijks.
Nu is het een belegging voor lange termijn –
olie heeft zo laag gestaan – en kijk ik er niet
eens wekelijks naar om, dus dat geeft niet,
maar over het algemeen zijn deze producten
minder transparant dan een ordinaire AEX-ETF.
Shorttracken
Met trackers is het nu ook mogelijk om short te gaan.
Voordelen daarvan zijn dat beleggers geen derivaten hoeven te gebruiken, geen
exposure naar beneden hebben en niet te maken hebben met margin calls of
kosten om de derivatenposities door te rollen.
3. Risico en kosten
Het belangrijkste verschil tussen bijvoorbeeld
reguliere trackers en ETF’s die gebruikmaken
van swaps is het counterparty risk.
Dit is een duur woord voor het risico dat u
neemt door niet op de beurs te handelen (die
garant staat voor het succesvol afhandelen van
de transactie) maar direct met de tegenpartij.
Bij deze tracker bestaat de kans dat de tegenpartij, meestal een bank, die verantwoordelijk is voor het genereren van het indexrendement, niet meer aan zijn verplichtigen kan voldoen, aldus Barclays Global Investors. Aan de andere kant, onder de nieuwe Europese beleggingsregels, UCITS III, wordt het counterparty risk beperkt tot 10% van de intrinsieke waarde van een ETF.
ETF’s hebben doorgaans een eenvoudige kostenstructuur; aan-en verkoopkosten en beheerkosten op jaarbasis. Vanwege het passieve karakter van het product liggen deze kosten lager dan bij actief belegde fondsen en dat maakt ze zo geliefd bij beleggers.
De kosten van ETF-swaps zijn minder transparant omdat het geen standaardproducten zijn, zo schrijft Barclays Global Investors in een rapport hierover. De grootste kostenposten voor swaps zijn fees en financieringskosten. Maar denk ook aan doorrolkosten van de onderliggende derivaten.
De future in mijn olietracker moet ook af en toe doorgerold worden. Aan de andere kant blijft zoals gezegd door deze constructie de tracking error beperkt en in sommige gevallen is het zelf mogelijk dat de beheerder van de tracker het beter doet dan de index omdat zij de onderliggende producten beter kunnen afstemmen op de ETF.
Top-15 - Rendementen op termijn
Obligaties, inflation linked-obligaties, China en Telecom zijn de ETF’s die het gemeten over drie jaar het beste hebben gedaan. De Eurozone obligaties laten – als echte veilige havens – zelfs over alle perioden zwarte rendementscijfers zien. China staat inmiddels op korte termijn onder water.
Top-15 ETF’s op termijn |
3 jaar |
1 maand |
3 maanden |
1 jaar |
| iShares eb,rexx Jumbo Pfandbriefe (DE) |
|
11,48% |
0,58% |
1,76% |
4,85% |
| Lyxor ETF Euro MTS Global |
|
10,66% |
0,80% |
0,68% |
5,73% |
| iShares FTSE/Xinhua China 25 USD |
|
5,51% |
-12,37% |
-5,80% |
-49,81% |
| iShares EUR Corporate Bond EUR |
|
3,11% |
-1,50% |
3,98% |
2,04%% |
| IShares EUR Inflation Linked Bond EUR |
|
2,27% |
-0,22% |
2,90% |
-2,08% |
| Easy ETF Euro Telecom C/D |
|
0,64% |
-5,21% |
-8,79% |
-20,24% |
| iShares USD Corporate Bond USD |
|
-4,82% |
-7,67% |
3,96% |
-10,63% |
| iShares DJ Stoxx 600 Telcom. Swap (DE) |
|
-4,92% |
8,77% |
-9,64% |
-27,53% |
| Street Tracks MSCI Europe Telecom Services ETF |
|
-7,59% |
-9,70% |
-9,26% |
-28,45% |
|
|
-10,62% |
-8,99% |
3,21% |
-56,93% |
| iShares DJ Stoxx 600 Chemicals Swap (DE) |
|
-11,01% |
-7,58% |
-5,67% |
-35,49% |
| Street Tracks MSCI Europe Consumer Staples ETF |
|
-11,16%% |
-7,93% |
-7,73% |
-25,42% |
| iShares DJ Stoxx 600 Food & Beverage Swap (DE) |
|
13,23% |
-7,61% |
-9,47% |
-25,69% |
| iShares GBP Corporate Bond GBP |
|
-16,45% |
-4,04% |
-4,78% |
-11,64% |
| Street Tracks MSCI Europe Utilities ETF |
|
-17,85% |
-16,41% |
-15,45% |
-37,95% |
Wat is een ETF of tracker
Een ETF – ook wel tracker genoemd – is
een passief beheerd open-end beleggingfonds dat een bepaalde index volgt.
Trackers zijn beursgenoteerd en worden net zoals aandelen verhandeld. Via
NYSE Euronext Amsterdam zijn er inmiddels meer dan driehonderd trackers
verkrijgbaar. De precieze verhoudingen en componenten van de tracker zijn
gelijk aan die van de ‘volgindex’. Als de waarde van de index te groot is, dan
wordt de tracker vanwege de verhandelbaarheid op bijvoorbeeld 1/10 of 1/100
van de index verhandeld. Trackers kunnen dividend uitkeren, tussen de één en
vier keer per jaar, afhankelijk van de index. Vanwege het passieve karakter – de
fondsmanager probeert de index niet te verslaan, maar volgt alleen maar – liggen
de kosten van trackers onder die van beleggingsfondsen. Het beter doen dan de index is er echter (in bijna alle gevallen) niet bij.
De Redactie van IEX Profs bestaat uit verschillende journalisten. De informatie in dit artikel is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies,
of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Het is mogelijk dat redactieleden posities hebben in een of meer van de genoemde fondsen. Klik hier voor een overzicht van hun beleggingen. Om te reageren op dit artikel, klik hier.