In 2008 zijn er wereldwijd, ondanks het barre en boze beleggingsklimaat, 472 nieuwe ETF’s (Exchanged Traded Funds, ook wel trackers) gelanceerd. Het gemiddelde dagelijkse handelsvolume van trackers steeg met 32,8% naar 80,6 miljard dollar.

Dat blijkt uit de ETF Landscape Industrie Review van Barclays Global Investors. Elk kwartaal stelt het team van Debrah Fuhr, sinds 15 september Managing Director Global Head of ETF Research and Implementation Strategy bij Barclays Global Investors, dit ETF-rapport samen.

Uit het rapport blijkt verder dat de ETF-sector wereldwijd in 2008 verder is gegroeid. Zowel in beheerd vermogen, handelsomzet als in aantal. Niet zo gek misschien, aangezien beleggers via trackers niet alleen meer in mandjes aandelen kunnen beleggen, maar bijvoorbeeld ook in goud en obligaties.

Positieve omzet
Deze sectoren worden vaak gezien als veilige haven voor al het aandelengeweld op de beurzen. Uit het ETF-rapport van Barclays – met dochter iShares ook actief op de ETF-markt – blijkt ook dat de netto-omzet van trackers wereldwijd in de eerste elf maanden van 2008 met 214,8 miljard dollar positief was, terwijl de netto-omzet van beleggingsfondsen in diezelfde periode op -204,7 miljard kwam.

Geldinstroom in ETF’s en uitstroom uit beleggingsfondsen dus. Uit cijfers van Lipper FMI (zie de papieren versie van IEX Profs, uitgekomen op 12 februari) bleek dit ook al.

Fuhr, zelf sinds 1997 actief in de sector, heeft de ETF-sector zien groeien van 21 trackers naar de bijna 1600 nu. “Slecht marktnieuws resulteert doorgaans in goed nieuws voor ETF’s. Momenteel ligt de nadruk bij beleggers op transparantie, liquiditeit en counterparty risk."

Klik op de grafiek voor een grote versie

"Omdat trackers doorlopend verhandelbaar zijn, komt de prijsvorming transparant tot stand. Qua liquiditeit zit het vaak ook prima. Bij de Spider, de grootste tracker op de S&P 500, ligt het gemiddelde dagvolume doorgaans hoger dan bij aandelen van Microsoft en Apple."

"En de beursnotering en het feit dat het funds zijn – waardoor het counterparty-risico beperkt is – doet de populairiteit van ETF’s ook goed. Beleggers doen na de val van Lehman liever geen zaken meer met één broker. Dat is te risicovol gebleken.”

Meer groei
Dat de sector ook in Europa fors aan de weg timmert laten de cijfers zien:  

• De netto-omzet in Europese ETF’s kwam in de eerste elf maanden van 2008 op 67,05 miljard dollar, terwijl beleggingsfondsen (trackers dus niet meegerekend) een netto-omzet hadden van -493,2 miljard dollar.
• Het beheerd vermogen van Europese ETF’s is in 2008 gestegen met 11,2%, tegenover een daling van 47,87% van de MSCI Europe Index (gemeten in dollars).
• In 2008 nam het aantal ETF’s toe met 49% (of 219 ETF’s) toe. Ter vergelijking: in Amerika groeide het aantal ETF’s met 14%.
• Eind 2008 waren er in Europa 632 ETF’s met 1539 noteringen en 142,82 miljard dollar aan beheerd vermogen.
• Het gemiddelde dagelijkse handelsvolume steeg met 34% naar 2,24 miljard dollar.

Fuhr en haar team verwachten dat de ETF-sector in Europa verder al groeien naar meer dan 200 miljard dollar beheerd vermogen. Wereldwijd zal het beheerd vermogen eind 2009 op 1 biljoen dollar liggen en in 2011 zal dat getal verdubbeld zijn naar 2 biljoen dollar.

De veranderingen in het Verenigd Koninkrijk – waar retail-beleggingsadviseurs onafhankelijker en transparanter moeten gaan werken van de toezichthouder – helpen daarbij. Uit cijfers uit de Verenigde Staten blijkt dat adviseurs die een fee krijgen van de klant sneller ETF’s opnemen in de portefeuille dan beleggingsadviseurs die op commissiebasis werken voor productontwikkelaars.

Kleine trackers verdwijnen
Daarnaast zullen verandering in regelgeving in de VS en Europa ervoor zorgen dat fondsen meer in ETF’s mogen beleggen, zal het aantal aanbieders én afnemers toenemen en zullen onder andere meer beurzen ETF’s aanbieden, zo verwacht Fuhr.

Aan de andere kant, nu het beursklimaat aanhoudend guur blijft, zullen er ook trackers verdwijnen. Met name die met een beheerd vermogen tot 50 miljoen dollar of partijen die slechts een aantal trackers aanbieden. Die komen op lange termijn niet uit de kosten.

In Amerika zijn vorig jaar al een behoorlijk aantal kleinere ETF’s opgeheven en naar verwachting zal dit ook in Europa gebeuren. Totaal zitten er wereldwijd 604 nieuwe ETF’s in de pijplijn voor 2009 en verder.

Eigen ETF's
Volgens Fuhr zijn dat vooral trackers die zich richten op fixed income en waarmee beleggers kunnen inspelen op de cyclus. Daarnaast komen er in landen in het Midden-Oosten de nodige trackers bij op grote internationale indices.

Niet omdat er nog niet genoeg keus is, maar omdat de meeste beurzen hun eigen ETF’s willen hebben. Dat maakt het voor lokale beleggers eenvoudiger om in te stappen en de trackers zijn bovendien genoteerd in lokale valuta, aldus Fuhr.