La Rentrée is een Franse uitdrukking om aan te geven dat het afgelopen is met alle zomervakanties. Zoals bekend volgt heel Frankrijk de kalender van de Romeinse keizer Augustus en men eert hem hiervoor de gehele maand. Dit jaar liep het echter anders; het reces was niet zo rustig als voorgaande jaren. Natuurlijk was het minder mooi weer, maar daar hadden alleen de noorderlingen last van. Alles langs de Méditeranée was zonnig en er was geen wolkje aan de lucht te bekennen.

Ondertussen stond de financiële wereld in lichterlaaie en was Europa tot op het bot verdeeld bij het zoeken naar de uitgang voor deze crisis. Het was dus een zomer waarbij iedereen met frisse moed op vakantie ging. Echter allerlei afgehandelde zaken kwamen weer terug als een vorm van maagzuur dat maar niet overgaat. Niet alleen de crisis rond Griekenland of de andere Club Med-landen speelde weer op; ook de discussie rond de pensioendekking kwam weer terug.

Simpele geruchten brachten de koers van (systeem) banken weer in de problemen en de markt moest worden afgeschrikt met  de symbolische hooivork van het short-selling verbod. Enfin, wellicht dat u toch nog hebt kunnen genieten van een verdiende zomervakantie en u geheel uitgerust weer aan de tweede helft van het jaar bent begonnen. De concurrentie is moordend en niet alleen maar vanuit de bekende emerging markets. Steeds meer krijgen we te maken met concurrentie vanuit andere lidstaten van Europese Unie.

Lobbystrijd
Voor de zomer was ik mee naar een grote conferentie voor allerlei beleggingsfondsen in het zuiden van Frankrijk. Ik begreep van de organiserende firma dat de locatie werd bepaald door een aantal Europese steden tegen elkaar uit te spelen. Sommige plaatsen betalen zelfs voor het houden van een conferentie in hun stad. De spin-off van hotels, restaurants, taxi´s, et cetera is namelijk zo groot dat hier menig toeristenbureau zijn best doet om dit binnen te halen.

Op de conferentie zelf vielen bedrijven en landen elkaar aan over wie de beste dienstverlening kon bieden voor de internationale assetmanagement-industrie. Vanuit Europa stond ieder zich van Dublin tot Malta te verdringen voor de gunst van de beleggingsfondsen. De concurrentie hierop tussen Europese landen klinkt wellicht vreemd maar is te begrijpen. Naast hoog gekwalificeerde banen in het beheer van de beleggingen genereert het een enorme spin-off  aan andere activiteiten; van het administreren van alle fondsdeelnemers tot de taxiritten van de luchthaven naar het zakencentrum. 

Engeland zou zonder het financiële hart van de City vele plaatsen terugvallen op de lijst met bruto nationaal product. Nederland moet daarom  dit spel serieuzer spelen en zich niet als een doetje laten wegduwen als er op nieuwe zaken wordt geboden. Deze indruk is me bijgebleven toen vorige maand de discussie op kwam over het Nederlandse vestigingsbeleid voor financiële dienstverlening. Preutser dan wie ter wereld dan ook kwamen er opmerkingen dat Nederland een passieve houding moet aannemen en niet te gretig moeten proberen om zakenvolume in de financiële sector te behouden.

Het gaat om werkgelegenheid
Maar hebben we nog wat te verdedigen in onze financiële sector? Initiatieven om bedrijven en werkgelegenheid te behouden zijn over de afgelopen jaren vervaagd en ondertussen is het meeste van de bestaande activiteiten weggelekt naar het buitenland. Er zijn vele arbeidsplaatsen in the City, Dublin en de Big Apple die draaien op de Nederlandse pensioenpotten.

Terwijl heel financieel Europa wacht op het orakel van de Europese Gemeenschap voor ideeën, is juist dit het moment om als Nederlandse financiële sector terug te slaan en wat van de achterstand in te lopen. De pensioenfondsen en verzekeringssector zoeken naar nieuwe initiatieven om de dekkingsgraden en reserves te verbeteren. Zolang we blijven afwachten wordt het in ieder geval niet beter.

De Europese bankensector lijkt door de crisis en veranderde regelgeving geheel murw te zijn geworden voor nieuwe initiatieven. Afgelopen week werd bekend dat voor een recordbedrag van 170 miljard euro aan deposito´s zijn gestald bij de Europese Centrale Bank; de ideale vluchtplaats. Dit is een zorgelijke ontwikkeling die al enige tijd gaande is. Dit extra geld was juist bedoeld om verschillende sectoren te ondersteunen en niet om het weer terug te krijgen via het bankwezen.

Risicodragend kapitaal
In Nederland zijn tal van nieuwe vermogensbeheerders die graag een venture capital, private equity of hedgefonds willen starten en mogelijkheden zien om zeer aantrekkelijke beleggingen te doen. Anders dan passieve indexfondsen investeren zij in de winnaars van morgen. Het probleem bij deze jonge vermogensbeheerders en bij de bedrijven is een startkapitaal bij elkaar te brengen wat risicodragend geïnvesteerd kan worden. Ze moeten opboksen tegen vermogensbeheerders uit het buitenland die concurreren met geld van Nederlandse institutionele instituten.

Wellicht kan dit najaar een begin worden gemaakt met de opzet van een investeringsfonds wat enerzijds de Nederlandse vermogensbeheersector weer nieuw leven inblaast en daarbij ook nieuwe bedrijfssectoren kan ondersteunen. Ik weet zeker dat tal van teams met nieuwe vermogensbeheerders de zomerperiode hebben gebruikt voor het uitwerken van nieuwe ideeën. Dit zou een rentrée voor Nederland kunnen zijn.

deze column verscheen eerder in IEXProfs magazine 02/11