Het jaar 2010 loopt op haar einde en ik kan echt zeggen dat er op het gebied van alternatieve beleggingsfondsen een aantal zeer belangrijke besluiten zijn genomen. Vanaf januari 2011 wordt dit voor iedereen zichtbaar. Tijdens het (eerste) dieptepunt van de crisis in april 2009 gaven de wereldleiders van de G20, plus nog een paar landen extra,  het startschot om nieuwe set van internationale regelgeving te komen voor deze tak van de financiële industrie.

Groot was de opluchting in de Verenigde Staten dat voor de summer holidays een akkoord bereikt kon worden, de Dodd-Frank Act, waarin nieuwe spelregels werden aangekondigd hoe de verschillende spelers uit de financiële sector hun activiteiten in de toekomst moeten wijzigen. Een vrij vergaande set van maatregelen. Ondanks het feit dat hij een specifieke maatregel naar zich vernoemd kreeg, was de indruk van Paul Volcker dat dit nog niet ver genoeg ging.

Als gevolg van deze Act zien we banken hun proprietary handelsactiviteiten terugbrengen en moeten de meeste alternatieve beleggingsfondsen in de Verenigde Staten zich voor juli 2011 melden en registreren bij de Securities and Exchange Commission (SEC). Buitengewoon interessant is het dat de SEC in deze nieuwe richtlijnen zich ook buiten de Verenigde Staten  jurisdictie mag claimen. Alle niet-amerikaanse fondsen die voor 25 miljoen (dollar natuurlijk!) aan assets voor Amerikaanse personen, pensioenfondsen, et cetera beheren, moeten zich registreren bij de SEC.

Je kunt maar beter luisteren naar de SEC

Hoe de SEC dit zal gaan aanpakken is nog onbekend maar gezien het SEC-beleid van “name, shame and fine” is het maar beter hieraan te voldoen. Het lijkt er dus op dat de Amerikaanse regering hier (on)bedoeld nog een extra steuntje heeft gegeven aan de Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen die intercontinentaal vliegen. In Europa is het nieuwe beleid wat lastiger verlopen.

Allereerst is de regelgeving specifiek aangepast op de individuele sectoren in de financiële sector. Banken krijgen bijvoorbeeld andere regels dan fondsen. En er staan voor het komende jaar nog meerdere regelgevende discussie op de agenda. Nu de AIFM-kar (Alternative Investment Fund Manager Directive) met veel pijn en moeite over de streep is getrokken, blijkt dat er aardig wat ideeën van de lading is afgevallen.

Met een stereotype Belgisch staaltje van politieke stuurmanskunst zijn er vanuit een opdracht vanuit de G20 zo´n zeventig projecten getransformeerd voor verdere studie door een instituut wat nog moet starten. Aldus een zucht van opluchting in Brussel en Straatsburg en een reden om verder te gaan met de andere onderdelen van de lijst van nieuwe regelgeving.

'If you can not agree, form a committee'

De Economische Commissie en Parlement zullen zich vanaf januari gaan richten op de nieuwe onderwerpen als het remuneratiebeleid in de bancaire sector en de afwikkeling over-the-counter derivaten via een aantal centrale clearingorganisaties. Op 3 januari 2011 zullen de deuren voor het eerst openen van de nieuwe Europese regelgever; de ESMA (European Securities and Markets Authority).

Voor deze deuren ligt een stapel aan projectdefinities, verzoeken, opdrachten die veelal al zijn voortgekomen uit Europese discussies waarbij men niet tot overeenstemming kon komen. Zoals te doen gebruikelijk: “If you can not agree, form a committee”. Voorwaar geen gemakkelijke aanvang voor dit belangrijke instituut.

En waar laat dit nu nog mogelijkheden voor Nederland? Nu Holland Financial Centre zich in het afgelopen jaar op haar eigen stek heeft gevestigd, heeft de locatie van de Zuid-As bijgedragen aan de wisselwerking met de financiële sector. Duidelijk is voor de Nederlandse financiële sector dat het een enorme misser is geweest om jaren terug het overgrote deel van ons (pensioen)vermogen en spaargeld te laten beheren buiten de landsgrenzen.

Leidende rol Nederland in fondsindustrie mogelijk

De resultaten waren, at best, teleurstellend. Echter, het terughalen of opbouwen van deze kennis en ervaring binnen de landsgrenzen is geen eenvoudige klus. Weggeven blijkt makkelijker dan terugkrijgen.
Gelukkig starten er in Nederland nog steeds nieuwe vermogensbeheerinitiatieven ondanks alle problemen van vergunningen, startkapitaal, afwachtende houdingen, et cetera. Maar het gaat langzaam en duurt lang.

In de komende paar jaar ligt er juist voor Nederland een enorme mogelijkheid om een andere financiële toppositie te benutten. Op het terrein van fondsenregistratie, administratie van beleggingen en opzetten van structuren is er geen land waar zoveel expertise is als in Nederland. Zelfs als er buitenlanden zijn die een belangrijke rol in spelen (Luxemburg, Guernsey, Curacao, Cayman Islands) dan wordt dit verricht door dochters van Nederlandse bedrijven of met Nederlanders in het management.

Alternative Investment Management Association (AIMA) publiceerde  in november dat alleen de hedgefundindustrie al 300.000 extra banen oplevert. Natuurlijk heeft het beheer van vermogens een veel dynamischere uitstraling en een glossy-appeal. Belangrijk is echter om aan te geven dat de spin-off van bijkomende functies naast het vermogensbeheer enorm is.

Nederland: Fund Gateway to Europe

Denk alleen maar aan alle advocaten en notarissen die de juridische entiteiten opzetten, de accountants die ze controleren, et cetera. Hoe belangrijk deze activiteiten zijn voor de Nederlandse werkgelegenheid bleek toen ING Bank de gedachte kreeg dat het haar beter uitkwam als de administratieve dienstverlening vanuit Luxemburg zou gebeuren.

Naast hogere kosten die doorgezet zullen worden naar de beleggers in de fondsen, gaven verschillende dienstverleners aan hoeveel banen er hiermee op de tocht staan. Dit terwijl ING en andere vermogensbeheerder sponsors zijn om juist expertise te behouden en de financiële sector in Nederland uit te bouwen. Het feit dat Ierland een groot imago probleem heeft is jammer maar geeft ons kansen.

Het feit dat vanaf 2011 er meer aandacht komt voor onshore fondsen binnen Europa biedt Nederland een uitgelezen mogelijkheid een positie uit te bouwen als Fund Gateway to Europe.