Uitgerekend op precies dezelfde dag dat Frankrijk haar grenzen openstelt voor cross border gokken via internet kwam de Franse minister van Financiën, Christine Lagarde, woensdag met de mededeling dat Frankrijk nu Duitsland gaat steunen in het verbod op naked short-selling. Mevrouw Lagarde deed daarbij de uitspraak dat ‘het aanscherpen van de regelgeving het vertrouwen in de eurozone zal verbeteren’. Laten we even bij dit feit stilstaan. Twee weken geleden kwamen mevrouw Merkel en haar minister van Financiën Schäuble naar buiten met een richtlijn die speculanten (verder niet toegelicht) moest afschrikken om de goudgerande Duitse euro-obligaties in twijfel te trekken.

Deze richtlijn was niet met de Europese collega´s overlegd en die vielen dan ook om van verbazing. Frankrijk, en ook Nederland, waren er snel bij om te zeggen dat dit soort maatregelen niet nodig waren en zij dus ook niet mee zouden doen. In de markt bestond de vrees dat de heer Schäuble nu compleet de link met de realiteit kwijt was. Hij had immers enige weken ervoor aangedrongen op de oprichting van een speciale geheime dienst die speculanten moest opsporen - een soort financiële Stasi.

Dit terwijl juist de onder zijn toezicht staande Duitse banken de grootste zwarte gaten in de balans hadden (o.a. IKB, en enkele Landesbanken). Er wordt voorbijgegaan aan de twee belangrijkste vragen bij het invoeren van een dergelijke maatregel:

• Wie is er aan het speculeren?
• Helpen dit soort maatregelen om het vertrouwen in de eurozone te herstellen?

Shorten is niet altijd speculeren

Het is een algemene regel dat iedereen die gevaar ziet ervan wegloopt. Helaas is dit in de praktijk niet altijd mogelijk. Internationale bedrijven die fabrieken in Europa bezitten kunnen niet wegrennen als het vertrouwen in de Eurozone wegvalt. Zij moeten dus op zoek naar een andere oplossing. Hetzelfde geldt voor een institutionele belegger met een portefeuille van Europese bedrijfsobligaties. Door short te gaan in Europese staatsobligaties of in euro´s wordt het Europa-risico uit de portefeuille verwijderd.

Op dezelfde manier speculeert een Duitse fabrikant van luxe auto´s met behulp van opties in de koersontwikkeling van een concurrent of speculeren luchtvaartmaatschappijen op een koersstijging of een koersval van de olieprijs. Een ander voorbeeld maar nu wat dichter bij huis: een Nederlandse verkoper in keurige zakenkostuums biedt een kostuum, das en overhemd aan voor een prijs die gelijk is aan de koers van de AEX. Om geen koersrisico te lopen gaat deze winkel short in de AEX-future. Zie hier een kledingverkoper met een naked short!

Natuurlijk zijn er daarnaast ook partijen die door het toegenomen wantrouwen gebruik willen maken van eventuele koersdalingen en door het verslechterde sentiment een koerswinst willen behalen. Dit is risicovol voor deze partijen omdat het risico op verlies aanzienlijk kan zijn. Iedereen denkt hierbij aan hedgefunds, maar inmiddels is het wereldwijde volume van alle particulieren meer dan aanzienlijk. Behalve de ETF-shorts moet u hierbij ook denken aan de vele shortvarianten van sprinters, turbo´s, boosters en allerlei andere producten die voor de retailmarkt zijn ontworden.

Maatregelen om het vertrouwen te herstellen

Invoeren van maatregelen die handel beperken is eerder een teken van zwakte. In tijden van turbulentie moet je namelijk nooit de regels van het spel gaan wijzigen. Het versterkt de onzekerheid in de markt en wekt alleen maar meer argwaan. Zo ook hier. Immers twee weken terug waren de Franse autoriteiten nog mordicus tegen een verbod op (naked) short selling. Eerste en logische reactie is dan ook: “wat weten ze nu meer wat twee weken terug nog onbekend was?”. De ervaringen op dit punt met diverse autoriteiten zijn zeer verre van positief. Problemen met Griekenland, Spanje of diverse banken werden allemaal eerst door politici categorisch tegengesproken.

Nadeel was iedere keer dat de waarheid de leugen achterhaalde. Het helpt natuurlijk niet als bijvoorbeeld de president van Griekenland in zijn beste Engels ´no problem´ loopt te roepen, de Bundeskanzler verklaart dat Duitsland niet gaat meebetalen aan de bailout van de ClubMed-landen en op hetzelfde moment de premier van Luxemburg vanaf een papiertje hakkelt dat de Euro toch zo´n fijne munt is. Beter is om bij dit soort problemen eerst na te denken, te overleggen en dan één woordvoerder benoemen. Als er dan speculanten denken om ertegen in te gaan dan moeten ze van heel goede huize komen.

De mooiste kans was een paar weken terug toen er een Europees noodfonds van 900 miljard dollar werd gevormd. Het was het grootste financiële besluit dat er ooit in Europa is genomen, met een ongeëvenaarde impact op nationaal niveau. Op dit nieuws slaakten de beurzen een zucht van verlichting en vlogen de aandelenkoersen omhoog. Tot drie dagen later verschillende Europese autoriteiten openlijk de vraag stelde of dit bedrag wel voldoende zou zijn… Weg kans, weg vertrouwen. En de woordvoerder die met het noodfonds juist de naked shorts wilde aanpakken stond na dit soort uitlatingen weer in zijn hemd.

---

Clayton Heijman is de managing director van Darwin Platform en council member bij <AIMA, de internationale branchorganisatie voor de hedgefundindustrie. Er kunnen aan deze publicatie geen rechten worden ontleend. Darwin Platform en Heijman zijn niet aansprakelijk voor enige schade die het gevolg is van beleggingsbeslissingen die u maakt op basis van deze publicatie. De schrijver staat niet in voor de juistheid en volledigheid van informatie en aanvaardt daarvoor geen aansprakelijkheid. Aan beleggingen zijn risico’s verbonden. De waarde van uw beleggingen kunnen fluctueren. In het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Klik hier om een bericht te sturen aan de auteur.