Gelijkgewogen indices hebben een beter risicoprofiel dan marketcapgewogen indices. Dat is wel verklaarbaar. Het neerwaarts risico is lager. In een sell off worden de largecaps als eerste verkocht, omdat de aandelen het meest liquide zijn. Bovendien koop je bij een marketcapgewogen index de winnaars uit het verleden in plaats van de winnaars van de toekomst.
In mijn fondsen werk ik ook met gelijkgewogen portefeuilles. Ik denk dat wij wel in staat zijn een goede aandelenselectie te maken, maar niet om de markt te timen. Maar een gelijkgewogen portefeuille moet je wel regelmatig herbalanceren. De vraag is met welke frequentie je dat moet doen. Dagelijks, maandelijks, jaarlijks? In het laatste geval kan je portefeuille in twaalf maanden tijd flink uit het lood raken, maar bij dagelijkse of maandelijkse herweging heb je een hoge turnover en hoge transactiekosten.
Per kwartaal – zoals wij het doen – is dan een mooi compromis. Je beperkt daarmee de turnover, maar schept wel een deel van de volatiliteit weg. Warren Buffett heeft het mooi verwoord: “Risico is niet gelijk aan volatiliteit. Risico is het permanente verlies van kapitaal.” Volatiliteit biedt juist mogelijkheden om goede aandelen goedkoop bij te kopen, een proces dat je met een driemaandelijkse herbalancering automatisch in je beleggingsproces inbouwt.
Praktijk van herwegen is soms veel weerbarstiger
In een bullmarkt, zoals we sinds maart 2009 hebben gezien, loopt de markt achter de cyclische bedrijven aan, die het hardst in koers oplopen. Door herweging verkoop je die bedrijven en koop je de meer defensieve aandelen bij. Bij aandelen heb je wel te maken met momentum en
mean reversion. De winnaars van de ene maand, zijn vaak de verliezers van de volgende maand (mean reversion-effect), terwijl de winnaars over een periode van twaalf maanden in de regel ook de betere aandelen in de daarop volgende twaalf maanden zijn (buy-the-winners).
Toch zijn dit soort keuzes in de praktijk vaak een stuk moeilijker dan hierboven geschetst. Een actueel voorbeeld is BP dat wij in portefeuille hebben. De koers is sinds het ontstaan van het lek met 30% gedaald en wij hebben in die periode geen aandelen BP gekocht of verkocht. Achteraf zeg je ‘hadden we maar gelijk alles verkocht’, maar onze primaire reactie was dat dit zou uitpakken zoals met de Exxon Valdez. Een grote natuurramp die door de enorme omvang van het bedrijf uiteindelijk slechts een beperkt effect op het aandeel had.
Inmiddels zien we de feitelijke schade en de impact op de reputatie van BP met de dag oplopen. De kostenpost zou zo’n 10 miljard dollar of in een slechter scenario misschien zelfs meer dan 20 miljard dollar kunnen bedragen, zeker nu Murphy’s Law in werking lijkt te zijn getreden. Maar de beurswaarde van BP is al met een veelvoud daarvan afgenomen. Omdat wij midden in de driemaandelijkse herweging zaten hebben we – en dat was best een moeilijke beslissing - de weging van BP teruggebracht naar het oorspronkelijke gewicht door bij te kopen.
Timen is niet te doen
De cashflow en winstgevendheid van BP zijn groot genoeg om de financiële tegenvaller op te vangen, maar het lek is nog steeds niet dicht en de FBI zit zelfs op de zaak. De kans bestaat dat BP van het veld wordt afgehaald of onder curatele wordt gesteld. En met de
criminal charges zijn nog meer doemscenario’s te bedenken. Aan de andere kant wordt geopperd dat BP nu een aantrekkelijke overnamekandidaat is geworden. Hadden we voor onze fondsen een maandelijkse herweging gehanteerd dan hadden we veel eerder en dus te vroeg bijgekocht.
Nu blijft het afwachten, maar tegen de huidige koers lijkt BP voor de lange termijn goedkoop gewaardeerd. Er is heel veel ellende ingeprijsd en nu verkopen lijkt nauwelijks zinvol. Het is, door al het sentiment wat er omheen speelt, een enorm moeilijke beleggingscase, maar wel eentje die door onze herwegingsystematiek voor ons een stukje makkelijker is geworden.
En het is eens te meer het bewijs dat de markten (en individuele aandelen) niet te timen zijn. Nu kopen, bijkopen of verkopen? De herbalancering helpt ons erbij gedisciplineerd antwoord op die vraag te geven. Zelfs in bizarre gevallen als BP.
Jorik van den Bos is beheerder van het Kempen European High Dividend Fund en het Kempen Global Dividend Fund en heeft voor deze fondsen een positie in BP op moment van publicatie. Van den Bos’ columns zijn geschreven op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.
21-May-12 15:15 - IEXProfs Redactie
De euro verkeert al langer in zwaar weer, speculanten gokken momenteel massaal op een zwakkere Europese munt.
21-May-12 14:45 - IEXProfs Redactie
O’Neill erkent dat de man van de straat net zulke betrouwbare voorspellingen over Griekenland kan doen als hijzelf...
Als je een trailing stop loss zou gebruiken dan zou je nooit verliezen van 30% op BP geïncasseerd hebben.
Daarenboven werkt timen op lange termijn wel. Lees maar even de paper van Mebane Faber: a quantitative approach to tactical asset allocation. Deze paper toont aan dat een simpel model op basis van gewogen gemiddeldes de laatste 100 jaar een beter rendement bij een lagere volatiliteit en max drawdown gaf dan simply buy and hold.