Groot is niet altijd goed. Jeroen Vetter stipte in de rubriek Klare Taal al aan dat sommige grootbanken te veel vermogen onder beheer hebben om in kleine, succesvolle fondsenboutiques te kunnen beleggen. Maar er zijn nog meer redenen te bedenken waarom groot niet altijd goed is. Grote beleggingsfondsen zijn ook niet altijd in het voordeel en als de beheerders van fondsen zichzelf - geholpen door schouderklopjes, awards en prijzen - als ‘grote meneren’ gaan beschouwen, ligt het gevaar ook op de loer.

Het winnen van een Lipper of Morningstar Award is natuurlijk leuk, het is een bevestiging dat je als fondsbeheerder goed bezig bent. Maar er zijn ook voorbeelden genoeg waarop een onderscheiding uiteindelijk a kiss of death bleek te zijn. Denk maar aan de jaarlijkse onderscheiding van de CEO van het jaar. Op de lijst van recente winnaars prijken namen als Cor Boonstra, Cees van der Hoeven en Ad van Wijk, topman van Econcern die de prijs in 2008 won en zijn bedrijf in 2009 ten onder zag gaan. Ook de heren van GO Capital wonnen een Europese hedgefundprijs in het jaar voordat zij te veel last kregen van het illiquide deel van hun portefeuille.

Het gevaar is dat je je als prijswinnaar aan zonnekoninggedrag gaat bezondigen. Auteur Jeroen Smit stelde niet voor niets dat je moet zorgen dat je één of twee vrouwen naast je moet hebben om jezelf onder controle te houden – bij voorkeur je eigen (eerste) vrouw of je moeder. Bij Van der Hoeven en Rijkman Groenink ging dat mis. Als succesvolle belegger moet je steeds in de spiegel blijven kijken. In het verleden heb ik met het Dutch Fund en Hoog Dividend Aandelen Fonds van ING ook prijzen geworden, en ik weet uit ervaring dat je daarna makkelijk gaat denken dat je het allemaal wel weet. Kwestie van hybris - hoogmoed.

Sowieso moeten beleggers zich afvragen of ze achter één prijswinnende beheerder moet aanlopen met hun zak geld. Een hele goed beheerder kan alpha toevoegen, maar een selectie fondsbeheerders (zoals binnen de IEX Fonds 40) kan dat nog meer. De jaarlijkse herbalancering van die index levert naar mijn mening alpha op en de screening van de 40 fondsbeheerders moet ook extra rendement bovenop dat van de markt kunnen genereren.

Groot fonds is niet altijd handig

Filip Weintraub trok vorige week de deur achter zich dicht bij Skagen Global, een fonds dat uitgegroeid is tot 4 miljard euro. Een wereldwijd fonds kan zo’n omvang best hebben, maar een fondsbeheerder krijgt dan meer verplichtingen dan zijn core job, aandelen selecteren. Het Amerikaanse Capital Research and Management is (in Europa) relatief onbekend, maar heel groot in de VS. Het fondshuis heeft een kleine tien fondsen, met 50 tot 60 miljard dollar aan beheerd vermogen per fonds.

Elk fonds werkt met een team van vijf of zes beheerders die elk hun eigen subportfolio beheren, maar dat is nog altijd 10 miljard de man. Zo beheren ze samen een 5% belang in KPN en hebben grote posities in Royal Dutch Shell, Unilever en Ahold. Het fondshuis stond erom bekend dat je je daar geen buil aan kon vallen, maar in crisisjaar 2008 presteerden de fondsen slechter dan de markt.

Fidelity Magellan, het voormalige fonds van Peter Lynch, werd onder zijn leiding megagroot, maar presteerde na zijn vertrek jarenlang belabberd. Fidelity European Growth Fund, ooit het paradepaardje van Anthony Bolton werd in verschillende fondsen opgeknipt nadat het te groot werd. De grootste wereldwijde fondsen van Nederland hebben nog niet het probleem dat ze té groot worden. Het Robeco van Mark Glazener heeft geen problemen met een omvang van 5 tot 6 miljard en Rolf Stout gaf op het hoogtepunt van de markt in 2007 al aan dat er best een paar miljard bij kon.

Die speelruimte is sindsdien alleen maar groter geworden. Maar goed, Glazener en Stout kunnen zich troosten met de wetenschap dat groter niet altijd beter is.

---

Jorik van den Bos is beheerder van het Kempen European High Dividend Fund en het Kempen Global Dividend Fund. Van den Bos’ columns zijn geschreven op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

---