Laten we eerlijk zijn: de tijden van een goede Feyenoord–Ajax (of vice versa) lijken voorgoed voorbij. Beschaamd zag ik twee elftallen sloffen door een Kuip die eindelijk weer eens vol zat. Supporters hadden wellicht de illusie dat het faillisement van HFC Haarlem de spelers zou aansporen tot ongekende topprestaties.

De dreiging van een curator en het UWV zijn immers een stuk realistischer geworden nu sponsors zich terugtrekken en de shirtverkoop terugloopt. Haarlem had deze week de primeur: het eerste faillisement in het betaald voetbal. Natuurlijk waren er al spannende raadsvergaderingen geweest in verschillende Brabantse gemeenten maar het bleef hier bij dreigen. Zo kort voor het carnaval van de gemeenteraadsverkiezingen moet je wel heel zeker zijn van je zetels om een rationeel besluit te durven nemen.

In een interview met een bekend nieuwsblad uit 010 uitte de huidige ster in de competitie, Suarez, zijn irritatie over het gebrek aan discipline en motivatie. Of hij wil blijven? Zijn antwoord was een regelrecht verzoek aan iedere headhunter  in voetballand: Help! Terug naar de Kuip....Als gevolg van de toenemende druk op de variabele beloning van topspelers is vorig seizoen besloten om die variabele beloning grotendeels te vervangen door een verhoging van de vaste salarissen (zo krijjgt Giovanni van Bronckhorst 2,1 miljoen euro basissalaris).

De bonus van Cruijff

Hierdoor keken we met z’n allen naar een groep spelers die precies wisten wat ze na 2 maal 45 minuten spelen mee naar huis zouden nemen. Ongeacht het resultaat. Om de zaken niet op de spits te drijven werden de punten gedeeld en hierdoor  konden beide burgemeesters weer opgelucht adem halen.
Hoe anders was  dit 26 jaar geleden. Als gevolg van een mislukte onderhandeling over salaris en bonus kwam het niet tot een nieuwe arbeidsovereenkomst tussen een –op leeftijd zijnde- Johan Cruijff en zijn alma mater Ajax.

Door dit ongenoegen rook de concurrentie zijn kans om zo’n sterspeler aan te trekken. Na een korte onderhandeling speelde Cruijf het seizoen 1983-1984 voor rivaal Feyenoord op basis van een ongekende bonusdeal. Naast een ‘gering’ basissalaris werd met hem een bonusregeling afgesloten. Deze bonus zou in werking treden op het moment dat het gemiddelde bezoekersaantal werd overschreden.

Daarnaast zou er een extra premie worden uitgekeerd indien het tij werd gekeerd en Feyenoord weer in de top van de eredivisie zou spelen. Iedereen lachtte Cruijff uit en wenste hem veel succes. We weten hoe het afliep:  Het ‘totaalvoetbal’ bleek ook in Rotterdam mogelijk. Sterker, de havenstad was er dol op. De tribunes zaten weer vol, de warme broodjes gingen weer over de toonbank en er werden volop clubshirtjes verkocht.

Scherpe visies achteraf

Op 26 februari 1984 won Feyenoord van Ajax in eigen huis met 4-1. De tweede goal was van Cruijff. De Kuip zat weer vol (meer dan 54.000 toeschouwers) en aan het einde van het seizoen was Feyenoord landskampioen. De voorzitter van de club, die zelf veel minder verdiende, had nog nooit zo’n mooi seizoen gehad. Met alle plezier schreef hij de cheque uit met de zeer riante bonus die zijn nieuwe sterspeler eerlijk had verdiend.

De motivatie om zich te bewijzen en nog één keer te vlammen waren natuurlijk al aanwezig; maar de bonusregeling was de ultieme worst die werd voorgehouden om het meer dan maximale uit de speler te krijgen. Laten we deze parallel even in ons achterhoofd houden als we de komende week weer mogen luisteren naar de interviews bij Commissie De Wit.

Scherpe visies – achteraf - hoe het had gemoeten en hoe het beter had gekund.... En vooral sturend richting de conclusie dat bonussen een bron van kwaad zijn.  Natuurlijk is het niet vreemd dat de bestuursvoorzitter en de commissaris van een financiele instelling gehoord worden over de bonussen van henzelf en die van hun sterspelers in de afdelingen corporate finance of global trading.

Jammer is het echter dat er niet gevraagd werd wat de netto-bijdrage was van deze sterspelers.  Ook de suggestie om de bonussen met een ‘lookback’-structuur uit te keren gaat het voortschrijdend inzicht van de Commissie te boven. Ik hoop echter dat de commissieleden ook hebben gekeken naar deze slappe voetbalpot en zich hebben verwonderd over het feit dat ABN-Amro is vervangen door Aegon en Fortis plaats heeft gemaakt voor ASR.  In de echte wereld zoeken financiele bedrijven naar hun eigen Cruijff om het tij te keren.

---

Clayton Heijman is de managing director van Darwin Platform en council member bij AIMA, de internationale branchorganisatie voor de hedgefundindustrie. Er kunnen aan deze publicatie geen rechten worden ontleend. Darwin Platform en Heijman zijn niet aansprakelijk voor enige schade die het gevolg is van beleggingsbeslissingen die u maakt op basis van deze publicatie. De schrijver staat niet in voor de juistheid en volledigheid van informatie en aanvaardt daarvoor geen aansprakelijkheid. Aan beleggingen zijn risico’s verbonden. De waarde van uw beleggingen kunnen fluctueren. In het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst. Klik hier om een bericht te sturen aan de auteur.